Przejdź do treści

Próbna matura Operon 2026 matematyka podstawowa - odpowiedzi i rozwiązania

Próbna Matura z Operonem 2026/2027 - matematyka, poziom podstawowy, 18 listopada 2026

Próbny arkusz wydawnictwa Operon w formule 2023. Czas: 180180 minut, do zdobycia 5050 punktów, 2929 zadań (z podpunktami 3535 poleceń). Dla klas maturalnych, które piszą maturę w maju 2027 roku. Wynik nie liczy się do matury.

Próbna matura Operon 2026 z matematyki na poziomie podstawowym odbyła się w środę 18 listopada 2026 roku o godzinie 9:00 w szkołach, które biorą udział w akcji „Próbna Matura z Operonem”. Arkusz przygotowało Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, nie Centralna Komisja Egzaminacyjna, ale ma układ prawdziwej matury w formule 2023: te same typy zadań, 180180 minut i 5050 punktów. Poniżej są odpowiedzi do wszystkich zadań i rozwiązania krok po kroku, każde schowane pod osobnym przyciskiem.

Operon nie publikuje arkusza ani klucza publicznie - dostają je szkoły i nauczyciele. Odpowiedzi na tej stronie to rozwiązania redakcji matematyka.net, a nie oficjalny klucz wydawnictwa. Każdy wynik policzyliśmy dwa razy, drugą drogą w osobnym skrypcie (np. przez przeliczenie wszystkich przypadków albo współrzędne). Punktację za etapy zadań otwartych określa wyłącznie klucz Operonu.

Odpowiedzi - próbna matura Operon listopad 2026, poziom podstawowy

ZadanieOdpowiedźPunkty
1A (−12/7)0-1
2C (−2)0-1
3B (−1)0-1
4P, F0-1
5B (3,3%)0-1
6A ((2x + 1)/2)0-1
7dowód: nierówność sprowadza się do x² − 3x + 3 > 0, a Δ = −3 < 00-2
8B (1)0-1
914 butelek dwulitrowych0-2
10[−2, 3]; 50-2
11f(x) = −½x − 30-2
12.1największa wartość: 36/5 = 7,20-4
12.2F, F0-1
12.3C ((−∞, 0) ∪ (4, +∞))0-1
13P, P0-1
14P, P0-1
15aₙ = ½n − 30-2
16D (−√3/3)0-1
17cos∠AOB: B (−1/√5); tg∠AOC: F (2)0-2
18pole trapezu: 200-2
19C (30)0-1
20D (64π/9)0-1
21dowód: |BS| = √13, z twierdzenia cosinusów cos∠CBS = 5√13/260-2
22.1D (−6/5)0-1
22.2C (3/2)0-1
23|CD| = 13√2/20-3
24.1C (36π)0-1
24.2A (1)0-1
25pole powierzchni bocznej: 60√70-4
26B (160)0-1
27A (1/10)0-1
28C (8,5)0-1
29.1P, P0-1
29.2D (80 zł)0-1

W zadaniach typu prawda-fałsz punkt dostaje się tylko za obie poprawne oceny. Zadania zamknięte dają razem 2323 punkty, a otwarte 2727.

Zadanie 1

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Wartość wyrażenia (34−43)−1\left(\frac{3}{4} - \frac{4}{3}\right)^{-1} jest równa

A. −127-\dfrac{12}{7}   B. 712\dfrac{7}{12}   C. −712-\dfrac{7}{12}   D. −1-1

Rozwiązanie zadania 1

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Najpierw nawias - sprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika 1212:

34−43=912−1612=−712.\frac{3}{4} - \frac{4}{3} = \frac{9}{12} - \frac{16}{12} = -\frac{7}{12}.

Potęga −1-1 to odwrotność liczby (znak zostaje): (−712)−1=−127\left(-\frac{7}{12}\right)^{-1} = -\frac{12}{7}. Odpowiedź C to sam nawias bez potęgi, a B - nawias z zgubionym minusem.

Odpowiedź: A. Zobacz: potęga o wykładniku całkowitym ujemnym oraz zadania z potęg o wykładniku ujemnym.

Zadanie 2

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Liczba ∣1−5∣−∣1+5∣\left|1 - \sqrt{5}\right| - \left|1 + \sqrt{5}\right| jest równa

A. 00   B. 22   C. −2-2   D. −25-2\sqrt{5}

Rozwiązanie zadania 2

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Ustalamy znaki wyrażeń pod modułami. Ponieważ 5≈2,24>1\sqrt{5} \approx 2{,}24 > 1, liczba 1−51 - \sqrt{5} jest ujemna, więc ∣1−5∣=5−1\left|1 - \sqrt{5}\right| = \sqrt{5} - 1. Liczba 1+51 + \sqrt{5} jest dodatnia i moduł niczego nie zmienia:

(5−1)−(1+5)=5−1−1−5=−2.\left(\sqrt{5} - 1\right) - \left(1 + \sqrt{5}\right) = \sqrt{5} - 1 - 1 - \sqrt{5} = -2.

Opuszczenie pierwszego modułu bez zmiany znaku daje 1−5−1−5=−251 - \sqrt{5} - 1 - \sqrt{5} = -2\sqrt{5} - to pułapka D.

Odpowiedź: C. Zobacz: wartość bezwzględna liczby oraz zadania z wartości bezwzględnej.

Zadanie 3

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Liczba 48−10812\dfrac{\sqrt{48} - \sqrt{108}}{\sqrt{12}} jest równa

A. −36-3\sqrt{6}   B. −1-1   C. −5-\sqrt{5}   D. 535\sqrt{3}

Rozwiązanie zadania 3

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Wyłączamy czynniki przed pierwiastek: 48=16⋅3=43\sqrt{48} = \sqrt{16 \cdot 3} = 4\sqrt{3}, 108=36⋅3=63\sqrt{108} = \sqrt{36 \cdot 3} = 6\sqrt{3} i 12=4⋅3=23\sqrt{12} = \sqrt{4 \cdot 3} = 2\sqrt{3}. Wtedy

43−6323=−2323=−1.\frac{4\sqrt{3} - 6\sqrt{3}}{2\sqrt{3}} = \frac{-2\sqrt{3}}{2\sqrt{3}} = -1.

Pułapka C: „odejmowanie pod pierwiastkiem” 48−108\sqrt{48 - 108} nie ma sensu (liczba ujemna), a różnica pierwiastków nie jest pierwiastkiem z różnicy.

Odpowiedź: B. Zobacz: pierwiastek arytmetyczny oraz zadania z pierwiastków.

Zadanie 4

Zadanie prawda-fałsz, 0-1 pkt. Dane są dwie liczby a=log⁡125a = \log_{\frac{1}{2}} 5 oraz b=log⁡1210b = \log_{\frac{1}{2}} 10. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Liczba aa jest większa od liczby bb.
  2. log⁡12500=a⋅b2\log_{\frac{1}{2}} 500 = a \cdot b^2

Rozwiązanie zadania 4

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Stwierdzenie 1. Funkcja y=log⁡12xy = \log_{\frac{1}{2}} x ma podstawę mniejszą od 11, więc jest malejąca: większemu argumentowi odpowiada mniejsza wartość. Skoro 5<105 < 10, to log⁡125>log⁡1210\log_{\frac{1}{2}} 5 > \log_{\frac{1}{2}} 10, czyli a>ba > b. Liczbowo: a≈−2,32a \approx -2{,}32, b≈−3,32b \approx -3{,}32. Prawda.

Stwierdzenie 2. Rozkładamy 500=5⋅102500 = 5 \cdot 10^2 i korzystamy z praw działań na logarytmach:

log⁡12500=log⁡125+2log⁡1210=a+2b.\log_{\frac{1}{2}} 500 = \log_{\frac{1}{2}} 5 + 2\log_{\frac{1}{2}} 10 = a + 2b.

Logarytm iloczynu to suma logarytmów, nie iloczyn. Liczbowo a+2b≈−8,97a + 2b \approx -8{,}97, a a⋅b2≈−25,6a \cdot b^2 \approx -25{,}6. Fałsz.

Odpowiedź: P, F. Zobacz: funkcja logarytmiczna i jej własności oraz zadania z logarytmów.

Zadanie 5

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Pani Magdalena wpłaciła do banku kwotę 50 00050\,000 zł na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank doliczył odsetki w wysokości p%p\% od kwoty bieżącego kapitału - zgodnie z procentem składanym. Po dwóch latach oszczędzania łączna kwota (kapitał wraz z doliczonymi odsetkami) na tej lokacie była równa 53 354,4553\,354{,}45 zł (bez uwzględniania podatków). Oprocentowanie lokaty w skali roku było równe

A. 3%3\%   B. 3,3%3{,}3\%   C. 3,5%3{,}5\%   D. 6,7%6{,}7\%

Rozwiązanie zadania 5

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Przy procencie składanym po dwóch latach kapitał mnoży się przez (1+p100)2\left(1 + \frac{p}{100}\right)^2:

50 000(1+p100)2=53 354,45⟹(1+p100)2=1,067089.50\,000\left(1 + \frac{p}{100}\right)^2 = 53\,354{,}45 \quad\Longrightarrow\quad \left(1 + \frac{p}{100}\right)^2 = 1{,}067089.

Pierwiastek: 1+p100=1,0331 + \frac{p}{100} = 1{,}033 (bo 1,0332=1,0670891{,}033^2 = 1{,}067089 dokładnie), więc p=3,3p = 3{,}3.

Pułapka D: odsetki za dwa lata to 3354,453354{,}45 zł, czyli około 6,7%6{,}7\% kwoty wpłaconej - ale to procent za dwa lata razem, a nie za rok. Podzielenie go przez 22 też nie działa (wychodzi około 3,35%3{,}35\%), bo w drugim roku odsetki naliczają się od większej kwoty.

Odpowiedź: B. Zobacz: procent składany, lokaty i kredyty oraz zadania z procentów.

Zadanie 6

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Dla każdej liczby rzeczywistej xx różnej od (−12)\left(-\frac{1}{2}\right), 00 oraz 12\frac{1}{2} wartość wyrażenia 4x2+4x+12x:4x2−12x2−x\dfrac{4x^2 + 4x + 1}{2x} : \dfrac{4x^2 - 1}{2x^2 - x} jest równa wartości wyrażenia

A. 2x+12\dfrac{2x + 1}{2}   B. 2x−12\dfrac{2x - 1}{2}   C. 2x+12x\dfrac{2x + 1}{2x}   D. 2x+12x + 1

Rozwiązanie zadania 6

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Rozkład na czynniki. 4x2+4x+1=(2x+1)24x^2 + 4x + 1 = (2x + 1)^2, 4x2−1=(2x−1)(2x+1)4x^2 - 1 = (2x - 1)(2x + 1) i 2x2−x=x(2x−1)2x^2 - x = x(2x - 1).

Krok 2. Dzielenie to mnożenie przez odwrotność:

(2x+1)22x⋅x(2x−1)(2x−1)(2x+1)=(2x+1)⋅x2x=2x+12.\frac{(2x + 1)^2}{2x} \cdot \frac{x(2x - 1)}{(2x - 1)(2x + 1)} = \frac{(2x + 1) \cdot x}{2x} = \frac{2x + 1}{2}.

Skracamy (2x+1)(2x + 1), (2x−1)(2x - 1) i xx - wolno, bo wykluczone liczby to dokładnie te, dla których te czynniki są zerami. Kontrola dla x=1x = 1: wyrażenie daje 92:31=32\frac{9}{2} : \frac{3}{1} = \frac{3}{2}, a 2⋅1+12=32\frac{2 \cdot 1 + 1}{2} = \frac{3}{2}. Zgadza się.

Odpowiedź: A. Zobacz: mnożenie i dzielenie wyrażeń wymiernych oraz zadania z funkcji wymiernych.

Zadanie 7

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej xx prawdziwa jest nierówność −x(x−1)<(x−3)(x−2)-x(x - 1) < (x - 3)(x - 2).

Rozwiązanie zadania 7

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wymnażamy obie strony. Lewa: −x(x−1)=−x2+x-x(x - 1) = -x^2 + x. Prawa: (x−3)(x−2)=x2−5x+6(x - 3)(x - 2) = x^2 - 5x + 6. Nierówność ma postać

−x2+x<x2−5x+6⟺0<2x2−6x+6⟺x2−3x+3>0.-x^2 + x < x^2 - 5x + 6 \quad\Longleftrightarrow\quad 0 < 2x^2 - 6x + 6 \quad\Longleftrightarrow\quad x^2 - 3x + 3 > 0.

Krok 2. Trójmian jest zawsze dodatni. Dla x2−3x+3x^2 - 3x + 3 wyróżnik Δ=(−3)2−4⋅1⋅3=9−12=−3<0\Delta = (-3)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 3 = 9 - 12 = -3 < 0, a współczynnik przy x2x^2 jest dodatni. Parabola leży więc w całości nad osią OxOx i trójmian przyjmuje tylko wartości dodatnie.

Zamiast wyróżnika można dopełnić do kwadratu: x2−3x+3=(x−32)2+34≥34>0x^2 - 3x + 3 = \left(x - \frac{3}{2}\right)^2 + \frac{3}{4} \geq \frac{3}{4} > 0.

Wszystkie przekształcenia były równoważne, więc wyjściowa nierówność jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej xx. To kończy dowód.

Odpowiedź: nierówność jest równoważna x2−3x+3>0x^2 - 3x + 3 > 0, a ten trójmian ma Δ<0\Delta < 0 i dodatni współczynnik przy x2x^2. Zobacz: nierówności kwadratowe oraz definicja, twierdzenie, dowód.

Zadanie 8

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Wspólnym rozwiązaniem równań (x−3)(x−2)(x2−1)=0(x - 3)(x - 2)\left(x^2 - 1\right) = 0 oraz 1x−2=x+1x−3\dfrac{1}{x - 2} = \dfrac{x + 1}{x - 3} jest liczba

A. −1-1   B. 11   C. 22   D. 33

Rozwiązanie zadania 8

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Pierwsze równanie ma postać iloczynową: x=3x = 3, x=2x = 2, x=1x = 1 lub x=−1x = -1.

Drugie równanie - dziedzina: x≠2x \neq 2 i x≠3x \neq 3. Mnożymy „na krzyż”:

x−3=(x+1)(x−2)=x2−x−2⟹x2−2x+1=0⟹(x−1)2=0.x - 3 = (x + 1)(x - 2) = x^2 - x - 2 \quad\Longrightarrow\quad x^2 - 2x + 1 = 0 \quad\Longrightarrow\quad (x - 1)^2 = 0.

Jedyne rozwiązanie to x=1x = 1 i należy ono do dziedziny. Liczby 22 i 33 (odpowiedzi C i D) rozwiązują pierwsze równanie, ale w drugim zerują mianownik.

Odpowiedź: B. Zobacz: równania wymierne oraz zadania z wielomianów.

Zadanie 9

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Właściciel restauracji kupił 4646 litrów napoju w butelkach o pojemnościach 1,51{,}5 litra oraz 22 litry. Gdyby kupił o 50%50\% więcej butelek półtoralitrowych oraz o trzy mniej butelki dwulitrowe, to miałby razem 4949 litrów napoju. Ile butelek dwulitrowych kupił właściciel restauracji? Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 9

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Oznaczenia i układ równań. Niech xx - liczba butelek półtoralitrowych, yy - dwulitrowych. O 50%50\% więcej butelek to 1,5x1{,}5x butelek, więc

{1,5x+2y=461,5⋅1,5x+2(y−3)=49⟹{1,5x+2y=462,25x+2y=55\begin{cases} 1{,}5x + 2y = 46 \\ 1{,}5 \cdot 1{,}5x + 2(y - 3) = 49 \end{cases} \quad\Longrightarrow\quad \begin{cases} 1{,}5x + 2y = 46 \\ 2{,}25x + 2y = 55 \end{cases}

Krok 2. Rozwiązanie. Odejmujemy pierwsze równanie od drugiego: 0,75x=90{,}75x = 9, czyli x=12x = 12. Wtedy 2y=46−18=282y = 46 - 18 = 28, więc y=14y = 14.

Sprawdzenie: 12⋅1,5+14⋅2=18+28=4612 \cdot 1{,}5 + 14 \cdot 2 = 18 + 28 = 46 litrów, a w drugim wariancie 18⋅1,5+11⋅2=27+22=4918 \cdot 1{,}5 + 11 \cdot 2 = 27 + 22 = 49 litrów. Zgadza się.

Typowy błąd to zapis „o 50%50\% więcej” jako x+50x + 50 albo pomnożenie przez 1,51{,}5 litrów zamiast liczby butelek - wtedy układ daje wynik niecałkowity, co jest sygnałem, że coś jest nie tak.

Odpowiedź: właściciel kupił 1414 butelek dwulitrowych. Zobacz: zastosowanie układów równań oraz zadania z układów równań.

Zadanie 10

Zadanie otwarte (uzupełnianie), 0-2 pkt. Funkcja ff jest określona następująco:

f(x)={12x+2dla x∈(−4,2]−x+5dla x∈(2,7]−2dla x∈(7,+∞)f(x) = \begin{cases} \frac{1}{2}x + 2 & \text{dla } x \in (-4, 2] \\ -x + 5 & \text{dla } x \in (2, 7] \\ -2 & \text{dla } x \in (7, +\infty) \end{cases}

Na rysunku przedstawiono wykres funkcji y=f(x)y = f(x) w kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y)(x, y).

−4−3−2−1123456780321−1−2−3xy
Wykres funkcji f z zadania 10. Kółko w punkcie (−4, 0) jest puste - ten punkt nie należy do wykresu.

Uzupełnij zdania.

  1. Zbiorem wartości funkcji jest przedział … .
  2. Wartość wyrażenia f(−2)−2⋅f(50)f(-2) - 2 \cdot f\left(\sqrt{50}\right) jest równa … .

Rozwiązanie zadania 10

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Zdanie 1. Odczytujemy wartości na kolejnych kawałkach:

  • na (−4,2](-4, 2] funkcja 12x+2\frac{1}{2}x + 2 rośnie od 00 (bez zera, bo −4-4 nie należy do przedziału) do f(2)=3f(2) = 3 - daje wartości (0,3](0, 3];
  • na (2,7](2, 7] funkcja −x+5-x + 5 maleje od 33 (bez trójki) do f(7)=−2f(7) = -2 - daje [−2,3)[-2, 3);
  • na (7,+∞)(7, +\infty) wartość jest stale równa −2-2.

Suma tych zbiorów to [−2,3][-2, 3]: największa wartość 33 jest osiągana w x=2x = 2, a najmniejsza −2-2 dla każdego x≥7x \geq 7. Puste kółko w (−4,0)(-4, 0) niczego nie zabiera - wartość 00 funkcja i tak przyjmuje w x=5x = 5.

Zdanie 2. Liczba −2-2 leży w (−4,2](-4, 2], więc f(−2)=12⋅(−2)+2=1f(-2) = \frac{1}{2} \cdot (-2) + 2 = 1. Liczba 50\sqrt{50} jest większa od 77, bo 7=497 = \sqrt{49} - to trzeci kawałek i f(50)=−2f\left(\sqrt{50}\right) = -2. Zatem

f(−2)−2⋅f(50)=1−2⋅(−2)=1+4=5.f(-2) - 2 \cdot f\left(\sqrt{50}\right) = 1 - 2 \cdot (-2) = 1 + 4 = 5.

Pułapka: 50≈7,07\sqrt{50} \approx 7{,}07 leży tuż za granicą 77. Kto podstawi do wzoru −x+5-x + 5, dostanie 5−505 - \sqrt{50} i wynik niewymierny.

Odpowiedź: [−2,3][-2, 3]; 55. Zobacz: zbiór wartości funkcji oraz odczytywanie własności z wykresu.

Zadanie 11

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Funkcja liniowa ff przyjmuje wartości dodatnie w przedziale (−∞,−6)(-\infty, -6) oraz f(2)−f(0)=−1f(2) - f(0) = -1. Wyznacz wzór funkcji ff. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 11

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Miejsce zerowe. Funkcja liniowa jest dodatnia dokładnie na (−∞,−6)(-\infty, -6), więc −6-6 jest jej miejscem zerowym, a funkcja jest malejąca. Wzór f(x)=ax+bf(x) = ax + b spełnia f(−6)=0f(-6) = 0, czyli b=6ab = 6a.

Krok 2. Współczynnik kierunkowy. f(2)−f(0)=(2a+b)−b=2a=−1f(2) - f(0) = (2a + b) - b = 2a = -1, więc a=−12a = -\frac{1}{2} (ujemne - zgodnie z tym, że funkcja maleje). Stąd b=6⋅(−12)=−3b = 6 \cdot \left(-\frac{1}{2}\right) = -3.

Sprawdzenie: f(x)=−12x−3>0  ⟺  x<−6f(x) = -\frac{1}{2}x - 3 > 0 \iff x < -6 oraz f(2)−f(0)=−4−(−3)=−1f(2) - f(0) = -4 - (-3) = -1.

Odpowiedź: f(x)=−12x−3f(x) = -\frac{1}{2}x - 3. Zobacz: współczynnik kierunkowy oraz zadania z funkcji liniowej.

Zadanie 12

Funkcja kwadratowa ff jest określona wzorem f(x)=ax2+bx+4f(x) = ax^2 + bx + 4, gdzie a,ba, b są liczbami rzeczywistymi oraz a≠0a \neq 0. Miejscami zerowymi funkcji ff są liczby −1-1 oraz 55.

12.1 (otwarte, 0-4 pkt) Oblicz największą wartość funkcji ff. Zapisz obliczenia.

12.2 (prawda-fałsz, 0-1 pkt) Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Osią symetrii paraboli będącej wykresem funkcji ff jest prosta x=−2x = -2.
  2. Funkcja g(x)=f(x)+3g(x) = f(x) + 3 powstała z przekształcenia funkcji ff, przecina oś OyOy w punkcie (0,3)(0, 3).

12.3 (zamknięte, 0-1 pkt) Zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności f(x)<4f(x) < 4 jest przedział lub suma przedziałów

A. (0,4)(0, 4)   B. (−∞,−1)∪(5,+∞)(-\infty, -1) \cup (5, +\infty)   C. (−∞,0)∪(4,+∞)(-\infty, 0) \cup (4, +\infty)   D. (−1,5)(-1, 5)

Rozwiązanie zadania 12

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

12.1. Krok 1. Postać iloczynowa. Skoro miejsca zerowe to −1-1 i 55, to

f(x)=a(x+1)(x−5).f(x) = a(x + 1)(x - 5).

Krok 2. Współczynnik aa. Wyraz wolny wzoru to 44, czyli f(0)=4f(0) = 4: a⋅1⋅(−5)=4a \cdot 1 \cdot (-5) = 4, więc a=−45a = -\frac{4}{5}. Ramiona paraboli idą w dół, więc funkcja ma wartość największą - w wierzchołku.

Krok 3. Wierzchołek. Pierwsza współrzędna wierzchołka to średnia miejsc zerowych: p=−1+52=2p = \frac{-1 + 5}{2} = 2.

Krok 4. Wartość największa:

q=f(2)=−45⋅(2+1)(2−5)=−45⋅(−9)=365=7,2.q = f(2) = -\frac{4}{5} \cdot (2 + 1)(2 - 5) = -\frac{4}{5} \cdot (-9) = \frac{36}{5} = 7{,}2.

Dla porządku wzór ogólny: f(x)=−45x2+165x+4f(x) = -\frac{4}{5}x^2 + \frac{16}{5}x + 4; ten sam wynik daje q=−Δ4aq = -\frac{\Delta}{4a}.

Odpowiedź 12.1: największa wartość funkcji to 365\frac{36}{5}.

12.2. Stwierdzenie 1. Oś symetrii przechodzi przez wierzchołek: x=2x = 2, a nie x=−2x = -2. Fałsz.

Stwierdzenie 2. g(0)=f(0)+3=4+3=7g(0) = f(0) + 3 = 4 + 3 = 7, więc wykres gg przecina oś OyOy w punkcie (0,7)(0, 7). Punkt (0,3)(0, 3) wyszedłby tylko wtedy, gdyby f(0)=0f(0) = 0. Fałsz.

Odpowiedź 12.2: F, F.

12.3. Ponieważ f(0)=4f(0) = 4, nierówność f(x)<4f(x) < 4 po odjęciu 44 ma postać

−45x2+165x<0⟺−45x(x−4)<0⟺x(x−4)>0.-\frac{4}{5}x^2 + \frac{16}{5}x < 0 \quad\Longleftrightarrow\quad -\frac{4}{5}x(x - 4) < 0 \quad\Longleftrightarrow\quad x(x - 4) > 0.

Pierwiastki 00 i 44, ramiona paraboli y=x(x−4)y = x(x - 4) w górę, więc x∈(−∞,0)∪(4,+∞)x \in (-\infty, 0) \cup (4, +\infty). Wartość 44 funkcja przyjmuje w x=0x = 0 i symetrycznie w x=4x = 4, a między nimi jest wyżej. Odpowiedź B to rozwiązanie nierówności f(x)<0f(x) < 0 - pułapka dla kogoś, kto pomyli 44 z zerem.

Odpowiedź 12.3: C. Zobacz: miejsca zerowe i postać iloczynowa, postać kanoniczna oraz zadania z funkcji kwadratowej.

Zadanie 13

Zadanie prawda-fałsz, 0-1 pkt. Funkcja ff jest określona wzorem f(x)=−2xf(x) = \dfrac{-2}{x}. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Funkcja ff nie ma miejsc zerowych.
  2. Funkcja ff jest rosnąca w przedziałach (−∞,0)∪(0,+∞)(-\infty, 0) \cup (0, +\infty).

Rozwiązanie zadania 13

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Stwierdzenie 1. Równanie −2x=0\frac{-2}{x} = 0 wymagałoby, żeby licznik był zerem, a licznik to stałe −2-2. Miejsc zerowych brak. Prawda.

Stwierdzenie 2. To proporcjonalność odwrotna ze współczynnikiem a=−2<0a = -2 < 0 - wykres leży w II i IV ćwiartce, a funkcja jest rosnąca w każdym z przedziałów (−∞,0)(-\infty, 0) i (0,+∞)(0, +\infty) osobno: dla x1<x2x_1 < x_2 z tego samego przedziału f(x2)−f(x1)=2(x2−x1)x1x2>0f(x_2) - f(x_1) = \frac{2(x_2 - x_1)}{x_1 x_2} > 0, bo x1x2>0x_1 x_2 > 0. Treść mówi o rosnącej „w przedziałach” (liczba mnoga), czyli w każdym z nich - i w tym sensie stwierdzenie jest prawdziwe.

Uwaga na zapis: znak ∪\cup sugeruje jeden zbiór, a na sumie przedziałów funkcja rosnąca już nie jest: −1<1-1 < 1, ale f(−1)=2>f(1)=−2f(-1) = 2 > f(1) = -2. Poprawnie pisze się „rosnąca w (−∞,0)(-\infty, 0) i w (0,+∞)(0, +\infty)” - tak formułuje to CKE. Arkusz Operonu łączy przedziały znakiem ∪\cup, ale liczba mnoga „w przedziałach” wskazuje, że chodzi o każdy z nich osobno. Do takiej odpowiedzi doszli też nauczyciele, którzy niezależnie opracowali ten arkusz. Oficjalnego klucza Operonu nie znamy.

Odpowiedź: P, P. Zobacz: proporcjonalność odwrotna oraz monotoniczność funkcji.

Zadanie 14

Zadanie prawda-fałsz, 0-1 pkt. Dany jest ciąg (an)(a_n) określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n \geq 1. Suma nn początkowych wyrazów ciągu jest określona wzorem Sn=n(n−3)S_n = n(n - 3) dla każdej liczby naturalnej n≥1n \geq 1. Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Drugi wyraz ciągu (an)(a_n) jest równy 00.
  2. Suma trzech pierwszych wyrazów ciągu jest równa 00.

Rozwiązanie zadania 14

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Wzór podaje sumy, nie wyrazy. Liczymy kolejne sumy: S1=1⋅(−2)=−2S_1 = 1 \cdot (-2) = -2, S2=2⋅(−1)=−2S_2 = 2 \cdot (-1) = -2, S3=3⋅0=0S_3 = 3 \cdot 0 = 0.

Stwierdzenie 1. a1=S1=−2a_1 = S_1 = -2, a a2=S2−S1=−2−(−2)=0a_2 = S_2 - S_1 = -2 - (-2) = 0. Prawda.

Stwierdzenie 2. Suma trzech pierwszych wyrazów to wprost S3=0S_3 = 0. Prawda. (Sprawdzenie: a3=S3−S2=2a_3 = S_3 - S_2 = 2 i −2+0+2=0-2 + 0 + 2 = 0.)

Pułapka: potraktowanie n(n−3)n(n - 3) jak wzoru na wyraz - wtedy „a2a_2” wyszłoby −2-2.

Odpowiedź: P, P. Zobacz: ciąg liczbowy oraz zadania z ciągów.

Zadanie 15

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Ciąg arytmetyczny (an)(a_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n \geq 1. Suma wyrazów: a2,a4,a6,a8a_2, a_4, a_6, a_8 jest równa (−2)(-2). Każdy z podanych wyrazów jest o jeden mniejszy od następnego. Wyznacz wzór ogólny ciągu (an)(a_n). Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 15

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Co znaczy „każdy z podanych wyrazów”. Podane są wyrazy a2,a4,a6,a8a_2, a_4, a_6, a_8, więc każdy z nich jest o 11 mniejszy od następnego z nich: a4=a2+1a_4 = a_2 + 1, a6=a2+2a_6 = a_2 + 2, a8=a2+3a_8 = a_2 + 3. Sąsiednie podane wyrazy dzieli w ciągu arytmetycznym 2r2r, więc 2r=12r = 1 i r=12r = \frac{1}{2}.

Krok 2. Wyraz a2a_2. Z sumy:

a2+(a2+1)+(a2+2)+(a2+3)=−2⟹4a2+6=−2⟹a2=−2.a_2 + (a_2 + 1) + (a_2 + 2) + (a_2 + 3) = -2 \quad\Longrightarrow\quad 4a_2 + 6 = -2 \quad\Longrightarrow\quad a_2 = -2.

Krok 3. Wzór ogólny. a1=a2−r=−2−12=−52a_1 = a_2 - r = -2 - \frac{1}{2} = -\frac{5}{2}, zatem

an=a1+(n−1)r=−52+n−12=12n−3.a_n = a_1 + (n - 1)r = -\frac{5}{2} + \frac{n - 1}{2} = \frac{1}{2}n - 3.

Sprawdzenie: a2=−2a_2 = -2, a4=−1a_4 = -1, a6=0a_6 = 0, a8=1a_8 = 1 - suma −2-2, a każdy jest o 11 mniejszy od następnego podanego.

Uwaga: zdanie da się też przeczytać jako „każdy wyraz ciągu jest o jeden mniejszy od następnego”, czyli r=1r = 1. Wtedy 4a1+16=−24a_1 + 16 = -2, a1=−92a_1 = -\frac{9}{2} i an=n−112a_n = n - \frac{11}{2}. Słowa „z podanych wyrazów” odnoszą się jednak do wypisanych a2,a4,a6,a8a_2, a_4, a_6, a_8, dlatego za właściwe uważamy pierwsze rozwiązanie - tak samo rozwiązali to zadanie nauczyciele, którzy niezależnie opracowali arkusz. Oficjalnego klucza Operonu nie znamy.

Odpowiedź: an=12n−3a_n = \frac{1}{2}n - 3. Zobacz: ciąg arytmetyczny oraz zadania z ciągów.

Zadanie 16

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Niemonotoniczny ciąg geometryczny (bn)(b_n) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1n \geq 1. Ponadto b1=13b_1 = \frac{1}{3} oraz wyraz szósty jest trzy razy większy niż wyraz czwarty. Wyraz b2b_2 jest równy

A. 33   B. −3-\sqrt{3}   C. 33\dfrac{\sqrt{3}}{3}   D. −33-\dfrac{\sqrt{3}}{3}

Rozwiązanie zadania 16

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

b6=b4⋅q2b_6 = b_4 \cdot q^2, więc warunek b6=3b4b_6 = 3b_4 daje q2=3q^2 = 3, czyli q=3q = \sqrt{3} albo q=−3q = -\sqrt{3}.

Ciąg ma być niemonotoniczny. Przy q=3>1q = \sqrt{3} > 1 i dodatnim b1b_1 ciąg byłby rosnący, więc zostaje q=−3q = -\sqrt{3} (wyrazy zmieniają znak). Wtedy

b2=b1⋅q=13⋅(−3)=−33.b_2 = b_1 \cdot q = \frac{1}{3} \cdot \left(-\sqrt{3}\right) = -\frac{\sqrt{3}}{3}.

Odpowiedź C to wynik dla rosnącego ciągu z q=3q = \sqrt{3} - pominięte słowo „niemonotoniczny”. Odpowiedź B to samo qq.

Odpowiedź: D. Zobacz: ciąg geometryczny oraz monotoniczność ciągu.

Zadanie 17

Zadanie otwarte (dobieranie), 0-2 pkt. W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y)(x, y) dane są punkty A=(8,0)A = (8, 0), B=(−2,4)B = (-2, 4), O=(0,0)O = (0, 0). Obrazem punktu BB w symetrii względem osi OyOy jest punkt CC. Dokończ zdania, wybierając odpowiedzi spośród A-F.

A. −2-2   B. −15-\dfrac{1}{\sqrt{5}}   C. 15\dfrac{1}{\sqrt{5}}   D. 45\dfrac{4}{\sqrt{5}}   E. 12\dfrac{1}{2}   F. 22

Rozwiązanie zadania 17

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Ramię OAOA leży na dodatniej półosi OxOx, więc kąty AOBAOB i AOCAOC to kąty, jakie ramiona OBOB i OCOC tworzą z dodatnią półosią OxOx - liczymy je z definicji funkcji trygonometrycznych przez współrzędne.

Cosinus kąta AOBAOB. Dla B=(−2,4)B = (-2, 4): ∣OB∣=4+16=20=25|OB| = \sqrt{4 + 16} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}, więc

cos⁡∠AOB=xB∣OB∣=−225=−15.\cos\angle AOB = \frac{x_B}{|OB|} = \frac{-2}{2\sqrt{5}} = -\frac{1}{\sqrt{5}}.

Kąt jest rozwarty (BB leży w II ćwiartce), dlatego cosinus wychodzi ujemny. To samo daje iloczyn skalarny: OA⃗∘OB⃗∣OA∣⋅∣OB∣=−168⋅25=−15\frac{\vec{OA} \circ \vec{OB}}{|OA| \cdot |OB|} = \frac{-16}{8 \cdot 2\sqrt{5}} = -\frac{1}{\sqrt{5}}.

Tangens kąta AOCAOC. Symetria względem osi OyOy zmienia znak pierwszej współrzędnej: C=(2,4)C = (2, 4). Kąt AOCAOC jest ostry i

tg⁡∠AOC=yCxC=42=2.\operatorname{tg}\angle AOC = \frac{y_C}{x_C} = \frac{4}{2} = 2.

Pułapki: C (zgubiony minus w cosinusie), A (tangens kąta AOBAOB, czyli 4−2\frac{4}{-2} - pomylone punkty BB i CC) oraz E (odwrócony stosunek xy\frac{x}{y}).

Odpowiedź: cosinus kąta AOBAOB - B, tangens kąta AOCAOC - F. Zobacz: funkcje trygonometryczne dowolnego kąta oraz symetria osiowa.

Zadanie 18

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Ramię trapezu równoramiennego ABCDABCD o długości 26\sqrt{26} jest nachylone do podstawy ABAB pod kątem, którego tangens jest równy 23\frac{2}{3}. Podstawa CDCD ma długość 8\sqrt{8}. Oblicz pole trapezu ABCDABCD. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 18

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Trójkąt przy ramieniu. Opuszczamy wysokość hh z wierzchołka DD na podstawę ABAB. Odcina ona od ABAB odcinek xx i powstaje trójkąt prostokątny z przeciwprostokątną 26\sqrt{26} (ramię). Z tg⁡α=hx=23\operatorname{tg}\alpha = \frac{h}{x} = \frac{2}{3} przyjmujemy h=2kh = 2k, x=3kx = 3k. Twierdzenie Pitagorasa:

(2k)2+(3k)2=26⟹13k2=26⟹k=2,(2k)^2 + (3k)^2 = 26 \quad\Longrightarrow\quad 13k^2 = 26 \quad\Longrightarrow\quad k = \sqrt{2},

więc h=22h = 2\sqrt{2} i x=32x = 3\sqrt{2}.

Krok 2. Dłuższa podstawa. Trapez jest równoramienny, więc takie same odcinki xx są po obu stronach: ∣AB∣=∣CD∣+2x=22+62=82|AB| = |CD| + 2x = 2\sqrt{2} + 6\sqrt{2} = 8\sqrt{2} (bo 8=22\sqrt{8} = 2\sqrt{2}).

Krok 3. Pole:

P=∣AB∣+∣CD∣2⋅h=82+222⋅22=52⋅22=20.P = \frac{|AB| + |CD|}{2} \cdot h = \frac{8\sqrt{2} + 2\sqrt{2}}{2} \cdot 2\sqrt{2} = 5\sqrt{2} \cdot 2\sqrt{2} = 20.

Typowy błąd: dodanie do ∣CD∣|CD| tylko jednego odcinka xx - wtedy ∣AB∣=52|AB| = 5\sqrt{2} i pole wychodzi 1414.

Odpowiedź: pole trapezu jest równe 2020. Zobacz: pole trapezu oraz zadania z czworokątów.

Zadanie 19

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Odcinki ABAB i CDCD są równoległe oraz ∣BS∣=5|BS| = 5, ∣CS∣=15|CS| = 15. Odcinek DSDS jest o 2020 dłuższy od odcinka ASAS (zobacz rysunek).

ABCDS515
Odcinki AD i BC przecinają się w punkcie S, a AB ∥ CD.

Długość odcinka DSDS jest równa

A. 55   B. 1010   C. 3030   D. 3535

Rozwiązanie zadania 19

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Ponieważ AB∥CDAB \parallel CD, trójkąty ABSABS i DCSDCS są podobne (kąty wierzchołkowe przy SS są równe, a kąty naprzemianległe przy prostych równoległych też). Odpowiadające boki są proporcjonalne:

∣AS∣∣DS∣=∣BS∣∣CS∣=515=13,czyli∣DS∣=3∣AS∣.\frac{|AS|}{|DS|} = \frac{|BS|}{|CS|} = \frac{5}{15} = \frac{1}{3}, \quad\text{czyli}\quad |DS| = 3|AS|.

Z treści ∣DS∣=∣AS∣+20|DS| = |AS| + 20, więc 3∣AS∣=∣AS∣+203|AS| = |AS| + 20, skąd ∣AS∣=10|AS| = 10 i ∣DS∣=30|DS| = 30.

Pułapka B: 1010 to długość ASAS, nie DSDS.

Odpowiedź: C. Zobacz: twierdzenie Talesa oraz podobieństwo trójkątów.

Zadanie 20

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Dany jest okrąg o środku SS i promieniu r=8r = 8. Miara kąta wpisanego APBAPB jest równa 20°20° (zobacz rysunek).

PABS20°
Kąt wpisany APB oparty na łuku AB.

Pole wycinka koła o promieniu rr i kącie środkowym ASBASB jest równe

A. 89π\dfrac{8}{9}\pi   B. 169π\dfrac{16}{9}\pi   C. 329π\dfrac{32}{9}\pi   D. 649π\dfrac{64}{9}\pi

Rozwiązanie zadania 20

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Kąt środkowy. Kąt środkowy oparty na tym samym łuku co kąt wpisany jest od niego dwa razy większy: ∣∠ASB∣=2⋅20°=40°|\angle ASB| = 2 \cdot 20° = 40°.

Krok 2. Pole wycinka to taka część pola koła, jaką kąt 40°40° stanowi w kącie pełnym:

P=40°360°⋅πr2=19⋅64π=649π.P = \frac{40°}{360°} \cdot \pi r^2 = \frac{1}{9} \cdot 64\pi = \frac{64}{9}\pi.

Pułapka C: wzięcie kąta 20°20° zamiast 40°40° daje 329π\frac{32}{9}\pi - to wycinek oparty na kącie wpisanym, nie środkowym.

Odpowiedź: D. Zobacz: pole koła i wycinka oraz koła i kąty.

Zadanie 21

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Na boku ACAC trójkąta równobocznego ABCABC wybrano punkt SS taki, że ∣CS∣=3∣AS∣|CS| = 3|AS|. Wykaż, że cosinus kąta CBSCBS jest równy 51326\frac{5\sqrt{13}}{26}.

Rozwiązanie zadania 21

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Oznaczenia. Niech ∣AS∣=a|AS| = a. Wtedy ∣CS∣=3a|CS| = 3a, a bok trójkąta ma długość ∣AC∣=∣AS∣+∣SC∣=4a|AC| = |AS| + |SC| = 4a. Wszystkie kąty trójkąta równobocznego mają 60°60°.

Krok 2. Długość BSBS z twierdzenia cosinusów w trójkącie BCSBCS (kąt przy CC równy 60°60°):

∣BS∣2=(4a)2+(3a)2−2⋅4a⋅3a⋅cos⁡60°=16a2+9a2−12a2=13a2,|BS|^2 = (4a)^2 + (3a)^2 - 2 \cdot 4a \cdot 3a \cdot \cos 60° = 16a^2 + 9a^2 - 12a^2 = 13a^2,

więc ∣BS∣=a13|BS| = a\sqrt{13}.

Krok 3. Cosinus kąta CBSCBS z twierdzenia cosinusów w tym samym trójkącie - tym razem dla kąta przy wierzchołku BB, naprzeciw boku CSCS:

cos⁡∠CBS=∣BC∣2+∣BS∣2−∣CS∣22⋅∣BC∣⋅∣BS∣=16a2+13a2−9a22⋅4a⋅a13=20813=5213.\cos\angle CBS = \frac{|BC|^2 + |BS|^2 - |CS|^2}{2 \cdot |BC| \cdot |BS|} = \frac{16a^2 + 13a^2 - 9a^2}{2 \cdot 4a \cdot a\sqrt{13}} = \frac{20}{8\sqrt{13}} = \frac{5}{2\sqrt{13}}.

Usuwamy niewymierność z mianownika: 5213=51326\frac{5}{2\sqrt{13}} = \frac{5\sqrt{13}}{26}. To kończy dowód.

Sprawdzenie na współrzędnych: A=(0,0)A = (0, 0), C=(4,0)C = (4, 0), B=(2,23)B = \left(2, 2\sqrt{3}\right), S=(1,0)S = (1, 0) daje BC⃗∘BS⃗=2⋅(−1)+(−23)(−23)=10\vec{BC} \circ \vec{BS} = 2 \cdot (-1) + \left(-2\sqrt{3}\right)\left(-2\sqrt{3}\right) = 10, a 104⋅13=51326\frac{10}{4 \cdot \sqrt{13}} = \frac{5\sqrt{13}}{26}.

Odpowiedź: ∣BS∣=a13|BS| = a\sqrt{13} i cos⁡∠CBS=51326\cos\angle CBS = \frac{5\sqrt{13}}{26}. Zobacz: twierdzenie cosinusów oraz zadania z twierdzenia sinusów i cosinusów.

Zadanie 22

Dane są dwie proste opisane równaniami k ⁣:y=(23m−1)x+5k\colon y = \left(\frac{2}{3}m - 1\right)x + 5 oraz l ⁣:(m+3)x+y−4=0l\colon (m + 3)x + y - 4 = 0.

22.1 (zamknięte, 0-1 pkt) Proste kk oraz ll są równoległe dla mm równego

A. −12-12   B. −23-\dfrac{2}{3}   C. −32-\dfrac{3}{2}   D. −65-\dfrac{6}{5}

22.2 (zamknięte, 0-1 pkt) Prosta kk nie przecina osi OxOx dla mm równego

A. −1-1   B. 23\dfrac{2}{3}   C. 32\dfrac{3}{2}   D. 55

Rozwiązanie zadania 22

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

22.1. Prostą ll zapisujemy w postaci kierunkowej: y=−(m+3)x+4y = -(m + 3)x + 4. Proste równoległe mają równe współczynniki kierunkowe:

23m−1=−m−3⟹53m=−2⟹m=−65.\frac{2}{3}m - 1 = -m - 3 \quad\Longrightarrow\quad \frac{5}{3}m = -2 \quad\Longrightarrow\quad m = -\frac{6}{5}.

Wyrazy wolne są różne (55 i 44), więc proste są równoległe i różne. Pułapka C: m=−32m = -\frac{3}{2} zeruje współczynnik prostej ll, ale nie kk. Odpowiedź: D.

22.2. Prosta nie przecina osi OxOx tylko wtedy, gdy jest do niej równoległa (pozioma), czyli ma współczynnik kierunkowy 00 i wyraz wolny różny od 00:

23m−1=0⟹m=32.\frac{2}{3}m - 1 = 0 \quad\Longrightarrow\quad m = \frac{3}{2}.

Wtedy k ⁣:y=5k\colon y = 5, czyli prosta pozioma nad osią. Pułapka B: 23\frac{2}{3} to odwrotność właściwej liczby. Odpowiedź: C.

Zobacz: równanie kierunkowe prostej oraz zadania z geometrii analitycznej.

Zadanie 23

Zadanie otwarte, 0-3 pkt. W kartezjańskim układzie współrzędnych dany jest okrąg OO opisany równaniem (x−3)2+(y−2)2=9(x - 3)^2 + (y - 2)^2 = 9. Prosta kk przecięła okrąg w punktach A=(3,5)A = (3, 5) oraz B=(xB,yB)B = (x_B, y_B). Punkt BB leży na osi OyOy. Prosta ll o równaniu y=−12x+5y = -\frac{1}{2}x + 5 przecięła oś OxOx w punkcie CC. Oblicz długość środkowej CDCD trójkąta ABCABC. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 23

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Punkt BB. Na osi OyOy jest x=0x = 0. Podstawiamy do równania okręgu:

(0−3)2+(y−2)2=9⟹(y−2)2=0⟹y=2.(0 - 3)^2 + (y - 2)^2 = 9 \quad\Longrightarrow\quad (y - 2)^2 = 0 \quad\Longrightarrow\quad y = 2.

Jest tylko jeden taki punkt: B=(0,2)B = (0, 2) - okrąg o środku (3,2)(3, 2) i promieniu 33 jest styczny do osi OyOy. Punkt A=(3,5)A = (3, 5) rzeczywiście leży na okręgu: 0+9=90 + 9 = 9.

Krok 2. Punkt CC. Na osi OxOx jest y=0y = 0: −12x+5=0-\frac{1}{2}x + 5 = 0, więc x=10x = 10 i C=(10,0)C = (10, 0).

Krok 3. Środek boku ABAB. Środkowa CDCD wychodzi z wierzchołka CC, więc DD jest środkiem przeciwległego boku ABAB:

D=(3+02,5+22)=(32,72).D = \left(\frac{3 + 0}{2}, \frac{5 + 2}{2}\right) = \left(\frac{3}{2}, \frac{7}{2}\right).

Krok 4. Długość środkowej:

∣CD∣=(10−32)2+(0−72)2=2894+494=3384=1322.|CD| = \sqrt{\left(10 - \frac{3}{2}\right)^2 + \left(0 - \frac{7}{2}\right)^2} = \sqrt{\frac{289}{4} + \frac{49}{4}} = \sqrt{\frac{338}{4}} = \frac{13\sqrt{2}}{2}.

Tu 338=169⋅2338 = 169 \cdot 2, więc 338=132\sqrt{338} = 13\sqrt{2}; w przybliżeniu ∣CD∣≈9,19|CD| \approx 9{,}19.

Odpowiedź: ∣CD∣=1322|CD| = \frac{13\sqrt{2}}{2}. Zobacz: odcinek w układzie współrzędnych, równanie okręgu oraz zadania z geometrii analitycznej.

Zadanie 24

Pole powierzchni sześcianu jest równe 5454.

24.1 (zamknięte, 0-1 pkt) Objętość kuli, której promień jest równy długości krawędzi sześcianu, wynosi

A. 12π12\pi   B. 27π27\pi   C. 36π36\pi   D. 54π54\pi

24.2 (zamknięte, 0-1 pkt) Objętość sześcianu, którego krawędzie są trzy razy krótsze od krawędzi danego sześcianu, jest równa

A. 11   B. 1818   C. 2727   D. 8181

Rozwiązanie zadania 24

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Sześcian ma 66 ścian-kwadratów: 6a2=546a^2 = 54, więc a2=9a^2 = 9 i a=3a = 3.

24.1. Promień kuli r=3r = 3:

V=43πr3=43π⋅27=36π.V = \frac{4}{3}\pi r^3 = \frac{4}{3}\pi \cdot 27 = 36\pi.

Pułapka B: 27π27\pi to samo πr3\pi r^3 bez czynnika 43\frac{4}{3}. Odpowiedź: C.

24.2. Krawędź mniejszego sześcianu to 33=1\frac{3}{3} = 1, więc V=13=1V = 1^3 = 1. Inaczej: skala 13\frac{1}{3} zmniejsza objętość 33=273^3 = 27 razy, a 2727=1\frac{27}{27} = 1. Pułapka C: 2727 to objętość danego sześcianu. Odpowiedź: A.

Zobacz: kula i sfera, objętość wielościanów oraz zadania z brył obrotowych.

Zadanie 25

Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Na kwadracie ABCDABCD opisano okrąg o promieniu 535\sqrt{3}. Kwadrat ten jest podstawą ostrosłupa prawidłowego czworokątnego ABCDSABCDS o objętości równej 75275\sqrt{2}. Oblicz pole powierzchni bocznej ostrosłupa ABCDSABCDS. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 25

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Krawędź podstawy. Promień okręgu opisanego na kwadracie to połowa przekątnej: R=a22R = \frac{a\sqrt{2}}{2}. Stąd

a22=53⟹a=1032=56,a2=150.\frac{a\sqrt{2}}{2} = 5\sqrt{3} \quad\Longrightarrow\quad a = \frac{10\sqrt{3}}{\sqrt{2}} = 5\sqrt{6}, \qquad a^2 = 150.

Krok 2. Wysokość ostrosłupa z objętości V=13a2HV = \frac{1}{3} a^2 H:

13⋅150⋅H=752⟹50H=752⟹H=322.\frac{1}{3} \cdot 150 \cdot H = 75\sqrt{2} \quad\Longrightarrow\quad 50H = 75\sqrt{2} \quad\Longrightarrow\quad H = \frac{3\sqrt{2}}{2}.

Krok 3. Wysokość ściany bocznej. Spodek wysokości to środek kwadratu. Wysokość hh ściany bocznej, wysokość ostrosłupa HH i odcinek od środka kwadratu do środka krawędzi podstawy (a2\frac{a}{2}) tworzą trójkąt prostokątny:

h2=H2+(a2)2=92+1504=184+1504=42,h=42.h^2 = H^2 + \left(\frac{a}{2}\right)^2 = \frac{9}{2} + \frac{150}{4} = \frac{18}{4} + \frac{150}{4} = 42, \qquad h = \sqrt{42}.

Krok 4. Pole powierzchni bocznej - cztery przystające trójkąty o podstawie aa i wysokości hh:

Pb=4⋅12⋅a⋅h=2⋅56⋅42=10252=10⋅67=607.P_b = 4 \cdot \frac{1}{2} \cdot a \cdot h = 2 \cdot 5\sqrt{6} \cdot \sqrt{42} = 10\sqrt{252} = 10 \cdot 6\sqrt{7} = 60\sqrt{7}.

Rozkład: 252=36⋅7252 = 36 \cdot 7. W przybliżeniu Pb≈158,7P_b \approx 158{,}7.

Typowe błędy: wzięcie 535\sqrt{3} za połowę boku (to połowa przekątnej) oraz użycie w kroku 3 połowy przekątnej zamiast połowy boku - to dałoby krawędź boczną, a nie wysokość ściany. Sprawdziliśmy wynik drugą drogą: krawędź boczna ma długość H2+R2=92+75=1592\sqrt{H^2 + R^2} = \sqrt{\frac{9}{2} + 75} = \sqrt{\frac{159}{2}}, a pole ściany policzone wzorem Herona razy 44 daje to samo 60760\sqrt{7}.

Odpowiedź: Pb=607P_b = 60\sqrt{7}. Zobacz: ostrosłupy oraz zadania z graniastosłupów i ostrosłupów.

Zadanie 26

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Wszystkich liczb trzycyfrowych o różnych cyfrach, większych od 777777 jest

A. 144144   B. 160160   C. 216216   D. 223223

Rozwiązanie zadania 26

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Dzielimy liczby według cyfry setek.

Cyfra setek 88 albo 99. Każda taka liczba jest większa od 777777. Setki: 22 możliwości, dziesiątki: 99 (dowolna cyfra poza cyfrą setek), jedności: 88. Razem 2⋅9⋅8=1442 \cdot 9 \cdot 8 = 144.

Cyfra setek 77. Żeby liczba była większa od 777777 i miała różne cyfry, cyfra dziesiątek musi być większa od 77, czyli 88 albo 99 (cyfra 77 by się powtórzyła). Jedności: 88 cyfr (bez 77 i bez cyfry dziesiątek). Razem 2⋅8=162 \cdot 8 = 16 - to liczby 780780-789789 i 790790-799799 bez tych z powtórzoną cyfrą.

Łącznie 144+16=160144 + 16 = 160. Sprawdziliśmy to też przeglądem wszystkich liczb od 778778 do 999999. Pułapka A: pominięcie liczb zaczynających się od 77.

Odpowiedź: B. Zobacz: reguła mnożenia i dodawania oraz zadania z kombinatoryki.

Zadanie 27

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Ze zbioru pięciu liczb {5,6,7,8,9}\{5, 6, 7, 8, 9\} losujemy kolejno bez zwracania dwie i tworzymy liczby dwucyfrowe tak, że pierwsza wylosowana liczba jest cyfrą dziesiątek, a druga - cyfrą jedności. Prawdopodobieństwo utworzenia liczby o parzystych cyfrach jest równe

A. 110\dfrac{1}{10}   B. 15\dfrac{1}{5}   C. 425\dfrac{4}{25}   D. 25\dfrac{2}{5}

Rozwiązanie zadania 27

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Losowanie bez zwracania z kolejnością: ∣Ω∣=5⋅4=20|\Omega| = 5 \cdot 4 = 20 par. Obie cyfry parzyste to 66 i 88 w dowolnej kolejności: liczby 6868 i 8686, czyli ∣A∣=2|A| = 2. Zatem

P(A)=220=110.P(A) = \frac{2}{20} = \frac{1}{10}.

To samo z drzewka: 25⋅14=110\frac{2}{5} \cdot \frac{1}{4} = \frac{1}{10}. Pułapka C: 425=25⋅25\frac{4}{25} = \frac{2}{5} \cdot \frac{2}{5} to wynik losowania ze zwracaniem.

Odpowiedź: A. Zobacz: obliczanie prawdopodobieństwa oraz zadania z rachunku prawdopodobieństwa.

Zadanie 28

Zadanie zamknięte, 0-1 pkt. Średnia arytmetyczna dwunastu liczb naturalnych 3,5,a,a,a,a,a,7,7,14,6,43, 5, a, a, a, a, a, 7, 7, 14, 6, 4 jest równa 88. Medianą tego zestawu liczb jest

A. 55   B. 77   C. 8,58{,}5   D. 1010

Rozwiązanie zadania 28

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Liczba aa. Suma dwunastu liczb o średniej 88 to 9696. Znane liczby dają 3+5+7+7+14+6+4=463 + 5 + 7 + 7 + 14 + 6 + 4 = 46, więc 46+5a=9646 + 5a = 96 i a=10a = 10.

Krok 2. Mediana. Porządkujemy zestaw rosnąco:

3,4,5,6,7,7,10,10,10,10,10,14.3, 4, 5, 6, 7, 7, 10, 10, 10, 10, 10, 14.

Liczb jest dwanaście (parzyście), więc mediana to średnia szóstej i siódmej: 7+102=8,5\frac{7 + 10}{2} = 8{,}5.

Pułapki: D to dominanta (najczęstsza wartość), a B - szósta liczba bez uśrednienia z siódmą. Mediany nie wolno też liczyć z zestawu nieuporządkowanego.

Odpowiedź: C. Zobacz: mediana, moda i skala centylowa oraz zadania ze statystyki.

Zadanie 29

Pewna fundacja organizuje koncert charytatywny. Zależność zysku ZZ od ceny jednego biletu xx opisuje funkcja Z(x)=−10x2+800x−156Z(x) = -10x^2 + 800x - 156.

29.1 (prawda-fałsz, 0-1 pkt) Oceń prawdziwość stwierdzeń.

  1. Organizatorzy koncertu osiągną największy zysk przy cenie biletu równej 4040 zł.
  2. Organizatorzy osiągną ten sam zysk przy cenie biletu równej 3030 zł lub 5050 zł.

29.2 (zamknięte, 0-1 pkt) Organizatorzy koncertu poniosą straty finansowe, jeśli ustalą cenę biletu równą

A. 22 zł   B. 4040 zł   C. 7878 zł   D. 8080 zł

Rozwiązanie zadania 29

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

ZZ to funkcja kwadratowa z a=−10<0a = -10 < 0 - parabola z ramionami w dół, największa wartość w wierzchołku.

29.1. Stwierdzenie 1. Pierwsza współrzędna wierzchołka: p=−b2a=−800−20=40p = -\frac{b}{2a} = -\frac{800}{-20} = 40. Największy zysk jest przy cenie 4040 zł (wynosi Z(40)=15 844Z(40) = 15\,844 zł). Prawda.

Stwierdzenie 2. Ceny 3030 zł i 5050 zł leżą symetrycznie względem osi paraboli x=40x = 40 (obie o 1010 zł od wierzchołka), więc dają tę samą wartość. Rachunek: Z(30)=−9000+24 000−156=14 844Z(30) = -9000 + 24\,000 - 156 = 14\,844 i Z(50)=−25 000+40 000−156=14 844Z(50) = -25\,000 + 40\,000 - 156 = 14\,844. Prawda.

Odpowiedź 29.1: P, P.

29.2. Strata to ujemny zysk. Liczymy zysk dla podanych cen:

  • Z(2)=−40+1600−156=1404Z(2) = -40 + 1600 - 156 = 1404 - zysk;
  • Z(40)=15 844Z(40) = 15\,844 - zysk (największy);
  • Z(78)=−60 840+62 400−156=1404Z(78) = -60\,840 + 62\,400 - 156 = 1404 - zysk (symetrycznie do ceny 22 zł względem 4040);
  • Z(80)=−64 000+64 000−156=−156Z(80) = -64\,000 + 64\,000 - 156 = -156 - strata 156156 zł.

Ogólnie: Z(x)<0Z(x) < 0 poza przedziałem między miejscami zerowymi x=40±1584,4x = 40 \pm \sqrt{1584{,}4}, czyli w przybliżeniu dla x<0,20x < 0{,}20 albo x>79,80x > 79{,}80 zł.

Odpowiedź 29.2: D. Zobacz: zadania optymalizacyjne z funkcją kwadratową oraz zadania z funkcji kwadratowej.

Jak trudny był ten arkusz

Arkusz Operonu z listopada 2026 to solidny przekrój całego programu poziomu podstawowego, ale bez zadań wyraźnie trudniejszych niż na maturze CKE. Najwięcej punktów dają dwa zadania po 44 pkt (największa wartość funkcji kwadratowej i pole powierzchni bocznej ostrosłupa) oraz zadanie z geometrii analitycznej za 33 pkt. Gdzie najłatwiej było stracić punkt:

Dwa zadania to dowody (7 i 21) - oba za 22 punkty i oba sprowadzają się do jednego rachunku: wyróżnika trójmianu i twierdzenia cosinusów.

Najczęstsze pytania

Kiedy była próbna matura z Operonem z matematyki w 2026 roku? Poziom podstawowy z matematyki odbył się w środę 18 listopada 2026 roku o godzinie 9:00 i trwał 180180 minut. Tego samego dnia o 14:00 był poziom rozszerzony.

Gdzie są odpowiedzi do próbnej matury Operon 2026 z matematyki? Pełna tabela odpowiedzi do poziomu podstawowego jest na górze tej strony, a rozwiązania krok po kroku - pod każdym zadaniem. Oficjalny klucz Operon udostępnia szkołom i nauczycielom, nie publicznie.

Czy odpowiedzi na tej stronie to oficjalny klucz Operonu? Nie. To rozwiązania redakcji matematyka.net - każdy wynik policzyliśmy dwa razy, drugą metodą w osobnym skrypcie. O punktacji za poszczególne etapy zadań otwartych decyduje klucz Operonu i nauczyciel, który sprawdza arkusz.

Ile punktów było do zdobycia na próbnej maturze Operon z matematyki?5050 punktów za 2929 zadań (3535 poleceń z podpunktami): 2323 punkty za zadania zamknięte i 2727 za otwarte. Próg zdania prawdziwej matury to 30%30\%, czyli 1515 punktów.

Czy wynik próbnej matury z Operonem się liczy? Nie. To sprawdzian przygotowany przez wydawnictwo - wynik nie trafia na świadectwo ani do rekrutacji na studia. Służy temu, żeby zobaczyć, ile brakuje przed majem.

Czym próbna matura Operonu różni się od próbnej matury CKE? Arkusz Operonu przygotowuje prywatne wydawnictwo, a test diagnostyczny - Centralna Komisja Egzaminacyjna, która układa też prawdziwą maturę. Układ arkusza jest ten sam (formuła 2023, 180180 minut, 5050 punktów), ale arkusze CKE są publikowane w całości na stronie komisji. Próbne arkusze CKE z rozwiązaniami: marzec 2026 i grudzień 2024.

Jak się przygotować do matury 2027 po próbnej maturze? Najlepiej rozwiązywać prawdziwe arkusze CKE - wszystkie z formuły 2023 mamy z pełnymi rozwiązaniami, np. matura maj 2026. Tematy, w których zabrakło punktów, przećwiczysz w zbiorze zadań z rozwiązaniami.

Podsumowanie