Matura próbna 2024 matematyka rozszerzona (grudzień, CKE) - arkusz, odpowiedzi i rozwiązania
Próbna matura z matematyki, poziom rozszerzony - 12 grudnia 2024 (CKE)
Test diagnostyczny CKE w formule 2023, arkusz MMAP-R0-100-2412. Czas: minut, do zdobycia punktów, zadań (zadanie 13 z dwoma podpunktami), wszystkie otwarte. Te same zasady co na maturze majowej: Wybrane wzory matematyczne, cyrkiel, linijka i kalkulator prosty.
Próbna matura rozszerzona z matematyki 2024 to test diagnostyczny Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, który uczniowie klas maturalnych - przyszli maturzyści 2025 - pisali w czwartek 12 grudnia 2024 roku o godzinie 9:00. Arkusz ma dokładnie tę samą budowę co prawdziwa matura rozszerzona w formule 2023: same zadania otwarte za punktów, od funkcji wykładniczej i dowodu z okręgiem, przez twierdzenie Bayesa, równanie z wartością bezwzględną i równanie trygonometryczne, po parametr ze wzorami Viète’a i optymalizację pola czworokąta pochodną. Poniżej jest pełna treść arkusza, wyniki wszystkich zadań i rozwiązania krok po kroku - każde schowane pod osobnym przyciskiem, żeby najpierw można było spróbować samodzielnie.
Czym próbna matura różni się od prawdziwej
Próbną maturę układa CKE, ale jest to test diagnostyczny, a nie egzamin. Szkoły przeprowadzają go we własnym zakresie, prace sprawdzają nauczyciele według zasad oceniania opublikowanych przez CKE dzień później (13 grudnia 2024), a wynik nie trafia na świadectwo maturalne i nie liczy się w rekrutacji na studia. Służy temu, żeby uczeń zobaczył, co już umie, na pięć miesięcy przed egzaminem. Sam arkusz nie jest „łatwiejszą wersją” - liczba punktów, czas, typy zadań i wymagania z podstawy programowej są takie same jak w maju. Prawdziwa matura rozszerzona dla tego rocznika odbyła się 12 maja 2025: matura maj 2025 - poziom rozszerzony.
Oryginalne dokumenty publikuje CKE w dziale arkusze diagnostyczne - grudzień 2024: arkusz MMAP-R0-100-2412 (PDF, CKE) oraz zasady oceniania (PDF, CKE). Rozwiązania krok po kroku opracowała redakcja matematyka.net. Każdy wynik sprawdziliśmy osobnym rachunkiem i porównaliśmy z wynikami w zasadach oceniania CKE - wszystkie się zgadzają. Punktację za poszczególne etapy rozwiązań określają jednak wyłącznie oficjalne zasady oceniania.
Odpowiedzi - próbna matura grudzień 2024, poziom rozszerzony
| Zadanie | Temat | Wynik | Punkty |
|---|---|---|---|
| 1 | ładunek kondensatora (funkcja wykładnicza) | Q(5) = 6 mC | 0-2 |
| 2 | dowód: okrąg styczny do dwóch boków | dowód: |AC| = |BC| | 0-2 |
| 3 | walec | V = 18√2 π | 0-3 |
| 4 | dowód z logarytmów | dowód: suma równa 1 | 0-3 |
| 5 | twierdzenie Bayesa | P ≈ 0,49 | 0-3 |
| 6 | równanie z wartością bezwzględną | x = 2/5 lub x = 14/3 | 0-4 |
| 7 | okrąg i symetralna | C = (−1 + √5, 3 + 3√5) lub C = (−1 − √5, 3 − 3√5) | 0-4 |
| 8 | granica ciągu | 2 | 0-4 |
| 9 | równanie trygonometryczne | x ∈ {−3π/4, π/4, 5π/4} | 0-4 |
| 10 | ciąg arytmetyczny i geometryczny | (32, 4, 1/2) | 0-5 |
| 11 | parametr i wzory Viète'a | m ∈ [(1 − 2√5)/2, −1/2) ∪ (3/2, (1 + 2√5)/2] | 0-5 |
| 12 | trygonometria w trójkącie | tg β / sin(2α) = 2 | 0-5 |
| 13.1 | pole czworokąta (dowód wzoru) | dowód: P(x) = 21/4 · (x² − 56)/(x − 8) | 0-2 |
| 13.2 | optymalizacja z pochodną | C = (8 − 2√2, 12 − 3√2) | 0-4 |
Razem punktów. Najwięcej dawały zadania 10, 11 i 12 (po pkt) oraz zadanie 13 w sumie ( pkt).
Zadanie 1
Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze można opisać zależnością
gdzie:
- - ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze w chwili początkowej () wyrażony w milikulombach,
- - ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze w chwili (licząc od chwili początkowej) wyrażony w milikulombach,
- - stała dodatnia,
- - czas wyrażony w sekundach.
Wiadomo, że w chwili s w kondensatorze był zgromadzony ładunek milikulombów, a w chwili s - ładunek milikulombów.
Oblicz, ile milikulombów ładunku było zgromadzone w tym kondensatorze w chwili s. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 1
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Dwa równania. Z danych:
Krok 2. Dzielimy drugie przez pierwsze - znika :
Bierzemy tylko dodatni pierwiastek, bo jest stałą dodatnią. Wtedy .
Krok 3. Ładunek po 5 sekundach.
Krótsza droga: wartości w chwilach , , tworzą ciąg geometryczny (iloraz ), więc .
Pułapka: z łatwo napisać . Wtedy ładunek by malał, a dane mówią, że rośnie (z do mC) - poprawnie .
Odpowiedź: w chwili s w kondensatorze było milikulombów ładunku. Zobacz: zastosowania funkcji wykładniczej oraz zadania z zastosowań funkcji wykładniczej.
Zadanie 2
Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Okrąg jest styczny do boków i trójkąta oraz przecina bok tego trójkąta w punktach oraz , przy czym .
Wykaż, że jeśli , to trójkąt jest równoramienny.
Rozwiązanie zadania 2
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Oznaczenia. Niech i będą punktami styczności okręgu z bokami i . Punkty na boku leżą w kolejności .
Krok 2. Twierdzenie o stycznej i siecznej (potęga punktu względem okręgu). Z punktu poprowadzono styczną i sieczną , a z punktu - styczną i sieczną :
Krok 3. Prawe strony są równe. Skoro , to także
Zatem , czyli i .
Krok 4. Odcinki stycznych z wierzchołka . Odcinki stycznych poprowadzonych z jednego punktu do okręgu są równe: . Punkty i leżą na bokach, więc
co oznacza, że trójkąt jest równoramienny (o podstawie ).
Pułapka: z samego nie wynika jeszcze, że środek okręgu leży na symetralnej - tego trzeba dowieść, a nie zakładać. Rysunek symetryczny jest skutkiem tezy, nie argumentem.
Odpowiedź: trójkąt jest równoramienny (dowód wyżej). Zobacz: styczna i sieczna oraz zadania o stycznej i siecznej.
Zadanie 3
Zadanie otwarte, 0-3 pkt. Iloczyn długości średnicy podstawy walca i wysokości walca jest równy . Pole powierzchni całkowitej tego walca jest równe .
Oblicz objętość tego walca. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 3
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Równania. Niech - promień podstawy, - wysokość. Średnica to , więc
Krok 2. Pole powierzchni całkowitej to dwie podstawy i powierzchnia boczna:
Podstawiamy - ten składnik się redukuje i zostaje , czyli , .
Krok 3. Wysokość i objętość.
Pułapka: podstawienie (zamiast średnicy - promień) daje , czyli sprzeczność. Gdy rachunek prowadzi do ujemnego kwadratu, warto wrócić do treści.
Odpowiedź: . Zobacz: walec oraz zadania z walca.
Zadanie 4
Zadanie otwarte, 0-3 pkt. Wykaż, że
Rozwiązanie zadania 4
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Każdy mianownik to logarytm liczby . Zapisujemy jedynkę jako logarytm podstawy:
Krok 2. Odwrotność logarytmu. Ze wzoru na zamianę podstawy :
Krok 3. Suma logarytmów o tej samej podstawie to logarytm iloczynu:
co należało wykazać. Pułapka: sprawdzenie równości na kalkulatorze (w przybliżeniu) nie jest dowodem.
Odpowiedź: równość zachodzi (dowód wyżej). Zobacz: logarytm - powtórzenie i wzór na zamianę podstawy oraz zadania z zamiany podstawy logarytmu.
Zadanie 5
Zadanie otwarte, 0-3 pkt. W pewnej lokalnej społeczności osób ma wyższe wykształcenie. W tej społeczności językiem niemieckim dobrze włada osób mających wyższe wykształcenie i osób bez wyższego wykształcenia. Spośród członków tej społeczności wybieramy losowo jedną osobę.
Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że wybierzemy osobę z wyższym wykształceniem, jeżeli wiadomo, że ta osoba dobrze włada językiem niemieckim. Wynik zapisz w postaci ułamka dziesiętnego w zaokrągleniu do części setnych. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 5
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Zdarzenia. - osoba ma wyższe wykształcenie, - dobrze włada niemieckim. Dane:
Krok 2. Prawdopodobieństwo całkowite zdarzenia :
Krok 3. Wzór Bayesa. Szukamy - wykształcenia pod warunkiem znajomości języka:
Pułapka: odpowiedź to - warunek w odwrotnym kierunku. Pytanie brzmi „wiadomo, że włada niemieckim”, więc warunkiem jest .
Odpowiedź: . Zobacz: prawdopodobieństwo całkowite i wzór Bayesa, twierdzenie Bayesa z dowodem oraz zadania z wzoru Bayesa.
Zadanie 6
Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Rozwiąż równanie
Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 6
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Upraszczamy przed rozpatrywaniem przypadków. oraz , więc składnik znosi się po obu stronach:
Krok 2. Przypadki (punkty podziału i ).
- : , czyli , - nie należy do przedziału.
- : , czyli , - należy.
- : , czyli , - należy.
Krok 3. Sprawdzenie. Dla : lewa strona , prawa . Dla : lewa , prawa .
Pułapka: w pierwszym przypadku wychodzi , które spełnia równanie „z przypadku”, ale leży poza przedziałem - trzeba je odrzucić (zresztą nie spełnia równania wyjściowego: ).
Odpowiedź: lub . Zobacz: równania z wartością bezwzględną oraz zadania z równań z modułem.
Zadanie 7
Zadanie otwarte, 0-4 pkt. W kartezjańskim układzie współrzędnych dane są: okrąg o równaniu i punkty oraz . Punkt leży na tym okręgu i .
Oblicz współrzędne punktu . Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 7
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Warunek oznacza, że leży na symetralnej odcinka . Środek to , a współczynnik kierunkowy prostej to . Symetralna jest prostopadła, ma więc współczynnik :
(Punkty i leżą na okręgu: i , więc symetralna cięciwy przechodzi przez środek okręgu - i rzeczywiście .)
Krok 2. Punkt wspólny z okręgiem. Podstawiamy , czyli :
Krok 3. Druga współrzędna: daje albo .
Pułapka: zatrzymanie się na jednym punkcie. Symetralna przechodzi przez środek okręgu, więc przecina go zawsze w dwóch punktach - to są dwa przypadki z polecenia.
Odpowiedź: lub . Zobacz: równanie okręgu, punkty wspólne prostych i okręgów oraz zadania z prostej i okręgu.
Zadanie 8
Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Oblicz granicę
gdzie jest sumą kolejnych liczb naturalnych nieparzystych. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 8
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Ile jest składników. Liczby to ciąg arytmetyczny o różnicy ; wyraz ma numer . Suma wyrazów:
Krok 2. Symbol Newtona. Dla : .
Krok 3. Granica. Dzielimy licznik i mianownik przez :
Pułapka: przyjęcie, że składników jest (suma ). Granica wyszłaby przypadkiem taka sama, ale zasady oceniania wymagają poprawnej sumy - błędny wzór kosztuje punkty.
Odpowiedź: granica jest równa . Zobacz: obliczanie granic ciągów, suma ciągu arytmetycznego oraz zadania z granic ciągów.
Zadanie 9
Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Rozwiąż równanie
w zbiorze . Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 9
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Przenosimy na lewą stronę: .
Krok 2. Wszystko przez . Z jedynki trygonometrycznej:
a prawa strona to . Oznaczmy , :
Krok 3. odpada (sinus nie jest mniejszy od ), zostaje :
Krok 4. Rozwiązania w : daje , daje , daje , a daje .
Pułapki: zgubienie rozwiązania ujemnego (przedział zaczyna się od , nie od ) i zostawienie okresu po przejściu z do .
Odpowiedź: . Zobacz: wzory na sin 2x i cos 2x, równania trygonometryczne oraz zadania ze wzorów podwojonego kąta.
Zadanie 10
Zadanie otwarte, 0-5 pkt. Trzeci i piąty wyraz malejącego ciągu arytmetycznego , określonego dla każdej liczby naturalnej , spełniają warunek . Trzywyrazowy ciąg jest geometryczny.
Oblicz wyrazy tego ciągu geometrycznego. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 10
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Wyraz środkowy. W ciągu arytmetycznym . Z różnicą :
Krok 2. Wyrazy ciągu geometrycznego:
Krok 3. Warunek ciągu geometrycznego (kwadrat środkowego wyrazu = iloczyn skrajnych):
, więc lub .
Krok 4. Ciąg arytmetyczny jest malejący, więc i zostaje . Wtedy , , a ciąg geometryczny to
o ilorazie .
Pułapka: rozwiązanie też daje ciąg geometryczny - - ale ciąg arytmetyczny byłby wtedy rosnący. Tę wartość trzeba odrzucić z uzasadnieniem.
Odpowiedź: ciąg geometryczny to . Zobacz: ciąg arytmetyczny i geometryczny w jednym zadaniu oraz zadania z ciągów arytmetycznych i geometrycznych.
Zadanie 11
Zadanie otwarte, 0-5 pkt. Funkcja kwadratowa zmiennej rzeczywistej jest określona wzorem
Wyznacz wszystkie wartości parametru , dla których funkcja ma dwa różne miejsca zerowe , spełniające warunek . Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 11
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Etap I. Dwa różne miejsca zerowe: .
Warunek jest tu błędny - za niego zasady oceniania dają punktów za ten etap.
Etap II. Warunek przez wzory Viète’a. Rozkładamy . Z wzorów Viète’a , a dla trójmianu o współczynniku jest (bo ). Stąd
Pierwiastki trójmianu : , więc
Etap III. Część wspólna (uwaga: , a ):
Kontrola: dla mamy , , a .
Pułapka: zapomnienie o wartości bezwzględnej i rozwiązanie bez - wtedy wynik zależy od tego, który pierwiastek nazwiemy .
Odpowiedź: . Zobacz: wzory Viète’a, zadania z parametrem oraz zadania ze wzorów Viète’a.
Zadanie 12
Zadanie otwarte, 0-5 pkt. W trójkącie ostrokątnym miara kąta jest dwa razy większa od miary kąta . Punkt jest środkiem boku . Niech oznacza miarę kąta , natomiast - miarę kąta (zobacz rysunek).
Oblicz . Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 12
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Wysokość z wierzchołka . Niech będzie spodkiem wysokości , . Trójkąt jest ostrokątny, więc leży wewnątrz boku , a z trójkątów prostokątnych i :
Krok 2. Gdzie leży względem . Z warunku ostrokątności i , więc i . Punkt leży między i , a
Krok 3. Tangens kąta z trójkąta prostokątnego ( to kąt przy ):
Krok 4. Upraszczamy mianownik wzorami na kąt podwojony:
bo . Zatem i
Wynik nie zależy od - sprawdziliśmy go też numerycznie dla kątów od do . Pułapka: przyjęcie konkretnego trójkąta (np. ) i odczytanie wyniku z kalkulatora - to nie jest rozwiązanie ogólne.
Odpowiedź: . Zobacz: wzory na sin 2x i cos 2x, rozwiązywanie trójkątów oraz zadania z rozwiązywania trójkątów.
Zadanie 13
Funkcja jest określona wzorem dla każdego . W kartezjańskim układzie współrzędnych rozważamy wszystkie czworokąty , w których:
- wierzchołek ma współrzędne ,
- wierzchołki oraz są punktami przecięcia wykresu funkcji z osią - odpowiednio - i ,
- wierzchołek ma obie współrzędne dodatnie i leży na wykresie funkcji
(zobacz rysunek).
Zadanie 13.1. Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Wykaż, że pole czworokąta w zależności od pierwszej współrzędnej punktu jest określone wzorem
Rozwiązanie zadania 13.1
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Punkty i . , więc . , więc .
Krok 2. Punkt . . Obie współrzędne mają być dodatnie: , a przy mianownik jest ujemny, więc i licznik musi być ujemny - stąd . Zatem .
Krok 3. Dzielimy czworokąt przekątną na trójkąty (podstawa na osi , wysokość równa drugiej współrzędnej ) i (podstawa na osi , wysokość równa pierwszej współrzędnej ):
Krok 4. Wspólny mianownik.
co należało wykazać.
Odpowiedź: wzór zachodzi dla (dowód wyżej). Zobacz: funkcja homograficzna oraz pole trójkąta i wielokąta w układzie współrzędnych.
Zadanie 13.2
Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Pole czworokąta w zależności od pierwszej współrzędnej punktu jest określone wzorem
dla .
Oblicz współrzędne wierzchołka , dla których pole czworokąta jest największe. Zapisz obliczenia.
Rozwiązanie zadania 13.2
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Pochodna (wzór na pochodną ilorazu):
Krok 2. Miejsca zerowe pochodnej. , :
Krok 3. Znak pochodnej. Mianownik jest dodatni, a licznik to parabola skierowana w górę: dodatni dla i ujemny dla . Funkcja rośnie, a potem maleje - w ma największą wartość.
Krok 4. Druga współrzędna punktu . , a dla : , , więc
Największe pole to .
Pułapka: polecenie pyta o współrzędne punktu , a nie o samo ani o pole. Podanie tylko nie kończy zadania.
Odpowiedź: . Zobacz: największa i najmniejsza wartość funkcji, zadania optymalizacyjne z pochodną oraz zadania z optymalizacji.
Jak trudny był ten arkusz
Próbny arkusz rozszerzony z grudnia 2024 roku miał zadań ( poleceń) za punktów i - jak prawdziwa matura rozszerzona - ani jednego zadania zamkniętego. Trzy polecenia to dowody (zadania 2, 4 i 13.1, razem punktów). Najwięcej punktów dawały zadania 10, 11 i 12 (po pkt) oraz dwuczęściowe zadanie 13 z optymalizacją ( pkt).
Na co warto zwrócić uwagę:
- warunki z treści odrzucają rozwiązania - w zadaniu 1 stała jest dodatnia, w zadaniu 10 ciąg jest malejący ( odpada), a w zadaniu 9 sinus nie może być równy ,
- najpierw uprość, potem licz przypadki - w zadaniu 6 składnik znosi się od razu, w zadaniu 4 wszystkie mianowniki to logarytmy liczby ,
- cały przedział - w zadaniu 9 rozwiązanie ujemne łatwo pominąć,
- dwa przypadki geometryczne - w zadaniu 7 symetralna cięciwy przecina okrąg w dwóch punktach.
Najczęstsze pytania
Kiedy była próbna matura z matematyki rozszerzonej w 2024 roku? W czwartek 12 grudnia 2024 roku o godzinie 9:00. CKE nazywa ją testem diagnostycznym; zasady oceniania opublikowała następnego dnia, 13 grudnia 2024 roku.
Czy próbna matura się liczy? Nie. Wynik próbnej matury nie trafia na świadectwo maturalne i nie liczy się w rekrutacji na studia. Prace sprawdzają nauczyciele w szkole według zasad CKE, a wynik pokazuje, nad czym jeszcze pracować przed majem.
Ile punktów miała próbna matura rozszerzona z matematyki 2024? punktów za zadań otwartych (zadanie 13 ma dwa podpunkty) - od do punktów za zadanie. Czas pisania: minut.
Gdzie są odpowiedzi do próbnej matury rozszerzonej z matematyki 2024? Na tej stronie: tabela z wynikami wszystkich zadań jest na górze, a pod każdym zadaniem - rozwiązanie krok po kroku. Oficjalny arkusz (symbol MMAP-R0-100-2412) i zasady oceniania publikuje CKE; linki do obu plików PDF są na początku strony.
Czy była próbna matura rozszerzona z matematyki w grudniu 2025? Według działu materiałów dodatkowych na stronie CKE - nie. W roku szkolnym 2025/2026 CKE przeprowadziła próbny egzamin w styczniu 2026 (przedmioty rozszerzone bez matematyki) i w marcu 2026 (matematyka tylko na poziomie podstawowym). Arkusz z grudnia 2024 jest więc najnowszą próbną maturą rozszerzoną z matematyki od CKE.
Które zadanie z próbnej matury rozszerzonej 2024 było najtrudniejsze? Najwięcej pracy wymagało zadanie 12: trzeba samodzielnie wprowadzić wysokość trójkąta, wyrazić przez i zauważyć, że ta różnica to . Pracochłonne jest też zadanie 11 z trzema etapami.
Podsumowanie
- Próbna matura z matematyki CKE, poziom rozszerzony, 12 grudnia 2024: zadań ( poleceń), punktów, minut, wyłącznie zadania otwarte - budowa jak na maturze majowej.
- Wynik się nie liczy: to test diagnostyczny dla maturzystów 2025, sprawdzany w szkole według zasad CKE.
- Wyniki wszystkich zadań są w tabeli na górze strony, a pod każdym zadaniem - rozwiązanie krok po kroku z nazwanymi pułapkami; wszystkie wyniki zgadzają się z zasadami oceniania CKE.
- Prawdziwa matura tego rocznika: matura maj 2025 - poziom rozszerzony.
- Próbna matura podstawowa z tego samego dnia: próbna matura grudzień 2024 - poziom podstawowy.
- Poprzednia próbna rozszerzona (pierwsza w formule 2023): próbna matura grudzień 2022 - poziom rozszerzony; wszystkie arkusze: zadania maturalne.