Przejdź do treści

Matura próbna 2024 matematyka rozszerzona (grudzień, CKE) - arkusz, odpowiedzi i rozwiązania

Próbna matura z matematyki, poziom rozszerzony - 12 grudnia 2024 (CKE)

Test diagnostyczny CKE w formule 2023, arkusz MMAP-R0-100-2412. Czas: 180180 minut, do zdobycia 5050 punktów, 1313 zadań (zadanie 13 z dwoma podpunktami), wszystkie otwarte. Te same zasady co na maturze majowej: Wybrane wzory matematyczne, cyrkiel, linijka i kalkulator prosty.

Próbna matura rozszerzona z matematyki 2024 to test diagnostyczny Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, który uczniowie klas maturalnych - przyszli maturzyści 2025 - pisali w czwartek 12 grudnia 2024 roku o godzinie 9:00. Arkusz ma dokładnie tę samą budowę co prawdziwa matura rozszerzona w formule 2023: same zadania otwarte za 5050 punktów, od funkcji wykładniczej i dowodu z okręgiem, przez twierdzenie Bayesa, równanie z wartością bezwzględną i równanie trygonometryczne, po parametr ze wzorami Viète’a i optymalizację pola czworokąta pochodną. Poniżej jest pełna treść arkusza, wyniki wszystkich zadań i rozwiązania krok po kroku - każde schowane pod osobnym przyciskiem, żeby najpierw można było spróbować samodzielnie.

Czym próbna matura różni się od prawdziwej

Próbną maturę układa CKE, ale jest to test diagnostyczny, a nie egzamin. Szkoły przeprowadzają go we własnym zakresie, prace sprawdzają nauczyciele według zasad oceniania opublikowanych przez CKE dzień później (13 grudnia 2024), a wynik nie trafia na świadectwo maturalne i nie liczy się w rekrutacji na studia. Służy temu, żeby uczeń zobaczył, co już umie, na pięć miesięcy przed egzaminem. Sam arkusz nie jest „łatwiejszą wersją” - liczba punktów, czas, typy zadań i wymagania z podstawy programowej są takie same jak w maju. Prawdziwa matura rozszerzona dla tego rocznika odbyła się 12 maja 2025: matura maj 2025 - poziom rozszerzony.

Oryginalne dokumenty publikuje CKE w dziale arkusze diagnostyczne - grudzień 2024: arkusz MMAP-R0-100-2412 (PDF, CKE) oraz zasady oceniania (PDF, CKE). Rozwiązania krok po kroku opracowała redakcja matematyka.net. Każdy wynik sprawdziliśmy osobnym rachunkiem i porównaliśmy z wynikami w zasadach oceniania CKE - wszystkie się zgadzają. Punktację za poszczególne etapy rozwiązań określają jednak wyłącznie oficjalne zasady oceniania.

Odpowiedzi - próbna matura grudzień 2024, poziom rozszerzony

ZadanieTematWynikPunkty
1ładunek kondensatora (funkcja wykładnicza)Q(5) = 6 mC0-2
2dowód: okrąg styczny do dwóch bokówdowód: |AC| = |BC|0-2
3walecV = 18√2 π0-3
4dowód z logarytmówdowód: suma równa 10-3
5twierdzenie BayesaP ≈ 0,490-3
6równanie z wartością bezwzględnąx = 2/5 lub x = 14/30-4
7okrąg i symetralnaC = (−1 + √5, 3 + 3√5) lub C = (−1 − √5, 3 − 3√5)0-4
8granica ciągu20-4
9równanie trygonometrycznex ∈ {−3π/4, π/4, 5π/4}0-4
10ciąg arytmetyczny i geometryczny(32, 4, 1/2)0-5
11parametr i wzory Viète'am ∈ [(1 − 2√5)/2, −1/2) ∪ (3/2, (1 + 2√5)/2]0-5
12trygonometria w trójkącietg β / sin(2α) = 20-5
13.1pole czworokąta (dowód wzoru)dowód: P(x) = 21/4 · (x² − 56)/(x − 8)0-2
13.2optymalizacja z pochodnąC = (8 − 2√2, 12 − 3√2)0-4

Razem 5050 punktów. Najwięcej dawały zadania 10, 11 i 12 (po 55 pkt) oraz zadanie 13 w sumie (2+42 + 4 pkt).

Zadanie 1

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Ładunek elektryczny zgromadzony w kondensatorze można opisać zależnością

Q(t)=Q0⋅β−tdlat≥0,Q(t) = Q_0 \cdot \beta^{-t} \quad \text{dla} \quad t \ge 0,

gdzie:

Wiadomo, że w chwili t=4t = 4 s w kondensatorze był zgromadzony ładunek 22 milikulombów, a w chwili t=6t = 6 s - ładunek 1818 milikulombów.

Oblicz, ile milikulombów ładunku było zgromadzone w tym kondensatorze w chwili t=5t = 5 s. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 1

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dwa równania. Z danych:

Q0⋅β−4=2,Q0⋅β−6=18.Q_0 \cdot \beta^{-4} = 2, \qquad Q_0 \cdot \beta^{-6} = 18.

Krok 2. Dzielimy drugie przez pierwsze - znika Q0Q_0:

β−2=182=9⟹β−1=3,β=13.\beta^{-2} = \frac{18}{2} = 9 \quad\Longrightarrow\quad \beta^{-1} = 3, \quad \beta = \frac{1}{3}.

Bierzemy tylko dodatni pierwiastek, bo β\beta jest stałą dodatnią. Wtedy Q0=2⋅β4=281Q_0 = 2 \cdot \beta^{4} = \frac{2}{81}.

Krok 3. Ładunek po 5 sekundach.

Q(5)=281⋅35=2⋅24381=6.Q(5) = \frac{2}{81} \cdot 3^{5} = \frac{2 \cdot 243}{81} = 6.

Krótsza droga: wartości w chwilach 44, 55, 66 tworzą ciąg geometryczny (iloraz β−1\beta^{-1}), więc Q(5)=Q(4)⋅Q(6)=36=6Q(5) = \sqrt{Q(4) \cdot Q(6)} = \sqrt{36} = 6.

Pułapka: z β−2=9\beta^{-2} = 9 łatwo napisać β=3\beta = 3. Wtedy ładunek by malał, a dane mówią, że rośnie (z 22 do 1818 mC) - poprawnie β=13\beta = \frac{1}{3}.

Odpowiedź: w chwili t=5t = 5 s w kondensatorze było 66 milikulombów ładunku. Zobacz: zastosowania funkcji wykładniczej oraz zadania z zastosowań funkcji wykładniczej.

Zadanie 2

Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Okrąg O\mathcal{O} jest styczny do boków ACAC i BCBC trójkąta ABCABC oraz przecina bok ABAB tego trójkąta w punktach MM oraz NN, przy czym 0<∣AM∣<∣AN∣<∣AB∣0 < |AM| < |AN| < |AB|.

Wykaż, że jeśli ∣AM∣=∣BN∣|AM| = |BN|, to trójkąt ABCABC jest równoramienny.

Rozwiązanie zadania 2

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
ABCMNKLO
Okrąg styczny do boków AC i BC w punktach K i L przecina bok AB w punktach M i N. Odcinki stycznych CK i CL są równe.

Krok 1. Oznaczenia. Niech KK i LL będą punktami styczności okręgu z bokami ACAC i BCBC. Punkty na boku ABAB leżą w kolejności A,M,N,BA, M, N, B.

Krok 2. Twierdzenie o stycznej i siecznej (potęga punktu względem okręgu). Z punktu AA poprowadzono styczną AKAK i sieczną AMNAMN, a z punktu BB - styczną BLBL i sieczną BNMBNM:

∣AK∣2=∣AM∣⋅∣AN∣,∣BL∣2=∣BN∣⋅∣BM∣.|AK|^2 = |AM| \cdot |AN|, \qquad |BL|^2 = |BN| \cdot |BM|.

Krok 3. Prawe strony są równe. Skoro ∣AM∣=∣BN∣|AM| = |BN|, to także

∣AN∣=∣AB∣−∣BN∣=∣AB∣−∣AM∣=∣BM∣.|AN| = |AB| - |BN| = |AB| - |AM| = |BM|.

Zatem ∣AM∣⋅∣AN∣=∣BN∣⋅∣BM∣|AM| \cdot |AN| = |BN| \cdot |BM|, czyli ∣AK∣2=∣BL∣2|AK|^2 = |BL|^2 i ∣AK∣=∣BL∣|AK| = |BL|.

Krok 4. Odcinki stycznych z wierzchołka CC. Odcinki stycznych poprowadzonych z jednego punktu do okręgu są równe: ∣CK∣=∣CL∣|CK| = |CL|. Punkty KK i LL leżą na bokach, więc

∣AC∣=∣AK∣+∣KC∣=∣BL∣+∣LC∣=∣BC∣,|AC| = |AK| + |KC| = |BL| + |LC| = |BC|,

co oznacza, że trójkąt ABCABC jest równoramienny (o podstawie ABAB).

Pułapka: z samego ∣AM∣=∣BN∣|AM| = |BN| nie wynika jeszcze, że środek okręgu leży na symetralnej ABAB - tego trzeba dowieść, a nie zakładać. Rysunek symetryczny jest skutkiem tezy, nie argumentem.

Odpowiedź: trójkąt jest równoramienny (dowód wyżej). Zobacz: styczna i sieczna oraz zadania o stycznej i siecznej.

Zadanie 3

Zadanie otwarte, 0-3 pkt. Iloczyn długości średnicy podstawy walca i wysokości walca jest równy 12312\sqrt{3}. Pole powierzchni całkowitej tego walca jest równe 12π(3+1)12\pi\left(\sqrt{3} + 1\right).

Oblicz objętość tego walca. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 3

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Równania. Niech rr - promień podstawy, hh - wysokość. Średnica to 2r2r, więc

2r⋅h=123⟹rh=63.2r \cdot h = 12\sqrt{3} \quad\Longrightarrow\quad rh = 6\sqrt{3}.

Krok 2. Pole powierzchni całkowitej to dwie podstawy i powierzchnia boczna:

2πr2+2πrh=12π3+12π.2\pi r^2 + 2\pi r h = 12\pi\sqrt{3} + 12\pi.

Podstawiamy 2πrh=2π⋅63=12π32\pi rh = 2\pi \cdot 6\sqrt{3} = 12\pi\sqrt{3} - ten składnik się redukuje i zostaje 2πr2=12π2\pi r^2 = 12\pi, czyli r2=6r^2 = 6, r=6r = \sqrt{6}.

Krok 3. Wysokość i objętość.

h=636=62=32,V=πr2h=π⋅6⋅32=182 π.h = \frac{6\sqrt{3}}{\sqrt{6}} = \frac{6}{\sqrt{2}} = 3\sqrt{2}, \qquad V = \pi r^2 h = \pi \cdot 6 \cdot 3\sqrt{2} = 18\sqrt{2}\,\pi.

Pułapka: podstawienie r⋅h=123r \cdot h = 12\sqrt{3} (zamiast średnicy - promień) daje 2πr2=12π−12π3<02\pi r^2 = 12\pi - 12\pi\sqrt{3} < 0, czyli sprzeczność. Gdy rachunek prowadzi do ujemnego kwadratu, warto wrócić do treści.

Odpowiedź: V=182 π≈79,97V = 18\sqrt{2}\,\pi \approx 79{,}97. Zobacz: walec oraz zadania z walca.

Zadanie 4

Zadanie otwarte, 0-3 pkt. Wykaż, że

1log⁡235+1+1log⁡7140−log⁡72+1log⁡57+log⁡52+1=1.\frac{1}{\log_2 35 + 1} + \frac{1}{\log_7 140 - \log_7 2} + \frac{1}{\log_5 7 + \log_5 2 + 1} = 1.

Rozwiązanie zadania 4

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Każdy mianownik to logarytm liczby 7070. Zapisujemy jedynkę jako logarytm podstawy:

log⁡235+1=log⁡235+log⁡22=log⁡270,\log_2 35 + 1 = \log_2 35 + \log_2 2 = \log_2 70,

log⁡7140−log⁡72=log⁡71402=log⁡770,\log_7 140 - \log_7 2 = \log_7 \frac{140}{2} = \log_7 70,

log⁡57+log⁡52+1=log⁡57+log⁡52+log⁡55=log⁡570.\log_5 7 + \log_5 2 + 1 = \log_5 7 + \log_5 2 + \log_5 5 = \log_5 70.

Krok 2. Odwrotność logarytmu. Ze wzoru na zamianę podstawy 1log⁡ab=log⁡ba\frac{1}{\log_a b} = \log_b a:

1log⁡270+1log⁡770+1log⁡570=log⁡702+log⁡707+log⁡705.\frac{1}{\log_2 70} + \frac{1}{\log_7 70} + \frac{1}{\log_5 70} = \log_{70} 2 + \log_{70} 7 + \log_{70} 5.

Krok 3. Suma logarytmów o tej samej podstawie to logarytm iloczynu:

log⁡702+log⁡707+log⁡705=log⁡70(2⋅7⋅5)=log⁡7070=1,\log_{70} 2 + \log_{70} 7 + \log_{70} 5 = \log_{70} (2 \cdot 7 \cdot 5) = \log_{70} 70 = 1,

co należało wykazać. Pułapka: sprawdzenie równości na kalkulatorze (w przybliżeniu) nie jest dowodem.

Odpowiedź: równość zachodzi (dowód wyżej). Zobacz: logarytm - powtórzenie i wzór na zamianę podstawy oraz zadania z zamiany podstawy logarytmu.

Zadanie 5

Zadanie otwarte, 0-3 pkt. W pewnej lokalnej społeczności 35%35\% osób ma wyższe wykształcenie. W tej społeczności językiem niemieckim dobrze włada 70%70\% osób mających wyższe wykształcenie i 40%40\% osób bez wyższego wykształcenia. Spośród członków tej społeczności wybieramy losowo jedną osobę.

Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że wybierzemy osobę z wyższym wykształceniem, jeżeli wiadomo, że ta osoba dobrze włada językiem niemieckim. Wynik zapisz w postaci ułamka dziesiętnego w zaokrągleniu do części setnych. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 5

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Zdarzenia. WW - osoba ma wyższe wykształcenie, NN - dobrze włada niemieckim. Dane:

P(W)=0,35,P(W′)=0,65,P(N∣W)=0,7,P(N∣W′)=0,4.P(W) = 0{,}35, \quad P(W') = 0{,}65, \quad P(N \mid W) = 0{,}7, \quad P(N \mid W') = 0{,}4.

Krok 2. Prawdopodobieństwo całkowite zdarzenia NN:

P(N)=0,35⋅0,7+0,65⋅0,4=0,245+0,26=0,505.P(N) = 0{,}35 \cdot 0{,}7 + 0{,}65 \cdot 0{,}4 = 0{,}245 + 0{,}26 = 0{,}505.

Krok 3. Wzór Bayesa. Szukamy P(W∣N)P(W \mid N) - wykształcenia pod warunkiem znajomości języka:

P(W∣N)=P(W)⋅P(N∣W)P(N)=0,2450,505=49101≈0,485.P(W \mid N) = \frac{P(W) \cdot P(N \mid W)}{P(N)} = \frac{0{,}245}{0{,}505} = \frac{49}{101} \approx 0{,}485.

Pułapka: odpowiedź 0,70{,}7 to P(N∣W)P(N \mid W) - warunek w odwrotnym kierunku. Pytanie brzmi „wiadomo, że włada niemieckim”, więc warunkiem jest NN.

Odpowiedź: P(W∣N)≈0,49P(W \mid N) \approx 0{,}49. Zobacz: prawdopodobieństwo całkowite i wzór Bayesa, twierdzenie Bayesa z dowodem oraz zadania z wzoru Bayesa.

Zadanie 6

Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Rozwiąż równanie

∣4x−8∣+∣x−2∣=∣2−x∣+∣x+2∣+4.|4x - 8| + |x - 2| = |2 - x| + |x + 2| + 4.

Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 6

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Upraszczamy przed rozpatrywaniem przypadków. ∣4x−8∣=4∣x−2∣|4x - 8| = 4|x - 2| oraz ∣2−x∣=∣x−2∣|2 - x| = |x - 2|, więc składnik ∣x−2∣|x - 2| znosi się po obu stronach:

4∣x−2∣=∣x+2∣+4.4|x - 2| = |x + 2| + 4.

Krok 2. Przypadki (punkty podziału −2-2 i 22).

  • x<−2x < -2:   4(2−x)=−(x+2)+4\;4(2 - x) = -(x + 2) + 4, czyli 8−4x=2−x8 - 4x = 2 - x, x=2x = 2 - nie należy do przedziału.
  • −2≤x<2-2 \le x < 2:   4(2−x)=x+2+4\;4(2 - x) = x + 2 + 4, czyli 8−4x=x+68 - 4x = x + 6, x=25x = \frac{2}{5} - należy.
  • x≥2x \ge 2:   4(x−2)=x+2+4\;4(x - 2) = x + 2 + 4, czyli 4x−8=x+64x - 8 = x + 6, x=143x = \frac{14}{3} - należy.

Krok 3. Sprawdzenie. Dla x=25x = \frac{2}{5}: lewa strona 325+85=8\frac{32}{5} + \frac{8}{5} = 8, prawa 85+125+4=8\frac{8}{5} + \frac{12}{5} + 4 = 8. Dla x=143x = \frac{14}{3}: lewa 323+83=403\frac{32}{3} + \frac{8}{3} = \frac{40}{3}, prawa 83+203+4=403\frac{8}{3} + \frac{20}{3} + 4 = \frac{40}{3}.

Pułapka: w pierwszym przypadku wychodzi x=2x = 2, które spełnia równanie „z przypadku”, ale leży poza przedziałem x<−2x < -2 - trzeba je odrzucić (zresztą x=2x = 2 nie spełnia równania wyjściowego: 0≠80 \ne 8).

Odpowiedź: x=25x = \dfrac{2}{5} lub x=143x = \dfrac{14}{3}. Zobacz: równania z wartością bezwzględną oraz zadania z równań z modułem.

Zadanie 7

Zadanie otwarte, 0-4 pkt. W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y)(x, y) dane są: okrąg o równaniu (x+1)2+(y−3)2=50(x + 1)^2 + (y - 3)^2 = 50 i punkty A=(6,4)A = (6, 4) oraz B=(−6,8)B = (-6, 8). Punkt CC leży na tym okręgu i ∣AC∣=∣BC∣|AC| = |BC|.

Oblicz współrzędne punktu CC. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 7

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Warunek ∣AC∣=∣BC∣|AC| = |BC| oznacza, że CC leży na symetralnej odcinka ABAB. Środek ABAB to (6−62,4+82)=(0,6)\left(\frac{6 - 6}{2}, \frac{4 + 8}{2}\right) = (0, 6), a współczynnik kierunkowy prostej ABAB to 8−4−6−6=−13\frac{8 - 4}{-6 - 6} = -\frac{1}{3}. Symetralna jest prostopadła, ma więc współczynnik 33:

y=3x+6.y = 3x + 6.

(Punkty AA i BB leżą na okręgu: 49+1=5049 + 1 = 50 i 25+25=5025 + 25 = 50, więc symetralna cięciwy ABAB przechodzi przez środek okręgu S=(−1,3)S = (-1, 3) - i rzeczywiście 3⋅(−1)+6=33 \cdot (-1) + 6 = 3.)

Krok 2. Punkt wspólny z okręgiem. Podstawiamy y=3x+6y = 3x + 6, czyli y−3=3(x+1)y - 3 = 3(x + 1):

(x+1)2+9(x+1)2=50⟹(x+1)2=5⟹x=−1+5   lub   x=−1−5.(x + 1)^2 + 9(x + 1)^2 = 50 \quad\Longrightarrow\quad (x + 1)^2 = 5 \quad\Longrightarrow\quad x = -1 + \sqrt{5} \;\text{ lub }\; x = -1 - \sqrt{5}.

Krok 3. Druga współrzędna: y=3x+6y = 3x + 6 daje y=3+35y = 3 + 3\sqrt{5} albo y=3−35y = 3 - 3\sqrt{5}.

−555100 xy SABC₁C₂
Symetralna odcinka AB przechodzi przez środek S i przecina okrąg w dwóch punktach: C₁ i C₂.

Pułapka: zatrzymanie się na jednym punkcie. Symetralna przechodzi przez środek okręgu, więc przecina go zawsze w dwóch punktach - to są dwa przypadki z polecenia.

Odpowiedź: C=(−1+5, 3+35)C = \left(-1 + \sqrt{5},\ 3 + 3\sqrt{5}\right) lub C=(−1−5, 3−35)C = \left(-1 - \sqrt{5},\ 3 - 3\sqrt{5}\right). Zobacz: równanie okręgu, punkty wspólne prostych i okręgów oraz zadania z prostej i okręgu.

Zadanie 8

Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Oblicz granicę

lim⁡n→+∞1+3+5+7+…+(2n+1)(n2),\lim_{n \to +\infty} \frac{1 + 3 + 5 + 7 + \ldots + (2n + 1)}{\binom{n}{2}},

gdzie 1+3+5+7+…+(2n+1)1 + 3 + 5 + 7 + \ldots + (2n + 1) jest sumą kolejnych liczb naturalnych nieparzystych. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 8

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Ile jest składników. Liczby 1,3,5,…,2n+11, 3, 5, \ldots, 2n + 1 to ciąg arytmetyczny o różnicy 22; wyraz 2n+12n + 1 ma numer n+1n + 1. Suma n+1n + 1 wyrazów:

1+3+…+(2n+1)=1+(2n+1)2⋅(n+1)=(n+1)2.1 + 3 + \ldots + (2n + 1) = \frac{1 + (2n + 1)}{2} \cdot (n + 1) = (n + 1)^2.

Krok 2. Symbol Newtona. Dla n≥2n \ge 2: (n2)=n(n−1)2\binom{n}{2} = \frac{n(n - 1)}{2}.

Krok 3. Granica. Dzielimy licznik i mianownik przez n2n^2:

lim⁡n→+∞2(n+1)2n(n−1)=lim⁡n→+∞2(1+1n)21−1n=2⋅11=2.\lim_{n \to +\infty} \frac{2(n + 1)^2}{n(n - 1)} = \lim_{n \to +\infty} \frac{2\left(1 + \frac{1}{n}\right)^2}{1 - \frac{1}{n}} = \frac{2 \cdot 1}{1} = 2.

Pułapka: przyjęcie, że składników jest nn (suma n2n^2). Granica wyszłaby przypadkiem taka sama, ale zasady oceniania wymagają poprawnej sumy (n+1)2(n + 1)^2 - błędny wzór kosztuje punkty.

Odpowiedź: granica jest równa 22. Zobacz: obliczanie granic ciągów, suma ciągu arytmetycznego oraz zadania z granic ciągów.

Zadanie 9

Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Rozwiąż równanie

sin⁡4x=sin⁡x⋅cos⁡x−cos⁡4x\sin^4 x = \sin x \cdot \cos x - \cos^4 x

w zbiorze [−π,2π][-\pi, 2\pi]. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 9

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Przenosimy cos⁡4x\cos^4 x na lewą stronę: sin⁡4x+cos⁡4x=sin⁡xcos⁡x\sin^4 x + \cos^4 x = \sin x \cos x.

Krok 2. Wszystko przez sin⁡2x\sin 2x. Z jedynki trygonometrycznej:

sin⁡4x+cos⁡4x=(sin⁡2x+cos⁡2x)2−2sin⁡2xcos⁡2x=1−12sin⁡22x,\sin^4 x + \cos^4 x = \left(\sin^2 x + \cos^2 x\right)^2 - 2\sin^2 x\cos^2 x = 1 - \frac{1}{2}\sin^2 2x,

a prawa strona to sin⁡xcos⁡x=12sin⁡2x\sin x\cos x = \frac{1}{2}\sin 2x. Oznaczmy t=sin⁡2xt = \sin 2x, t∈[−1,1]t \in [-1, 1]:

1−12t2=12t⟹t2+t−2=0⟹(t+2)(t−1)=0.1 - \frac{1}{2}t^2 = \frac{1}{2}t \quad\Longrightarrow\quad t^2 + t - 2 = 0 \quad\Longrightarrow\quad (t + 2)(t - 1) = 0.

Krok 3. t=−2t = -2 odpada (sinus nie jest mniejszy od −1-1), zostaje sin⁡2x=1\sin 2x = 1:

2x=π2+2kπ⟹x=π4+kπ,k∈Z.2x = \frac{\pi}{2} + 2k\pi \quad\Longrightarrow\quad x = \frac{\pi}{4} + k\pi, \quad k \in \mathbb{Z}.

Krok 4. Rozwiązania w [−π,2π][-\pi, 2\pi]: k=−1k = -1 daje −3π4-\frac{3\pi}{4}, k=0k = 0 daje π4\frac{\pi}{4}, k=1k = 1 daje 5π4\frac{5\pi}{4}, a k=2k = 2 daje 9π4>2π\frac{9\pi}{4} > 2\pi.

Pułapki: zgubienie rozwiązania ujemnego (przedział zaczyna się od −π-\pi, nie od 00) i zostawienie okresu 2kπ2k\pi po przejściu z 2x2x do xx.

Odpowiedź: x∈{−3π4,π4,5π4}x \in \left\{-\dfrac{3\pi}{4}, \dfrac{\pi}{4}, \dfrac{5\pi}{4}\right\}. Zobacz: wzory na sin 2x i cos 2x, równania trygonometryczne oraz zadania ze wzorów podwojonego kąta.

Zadanie 10

Zadanie otwarte, 0-5 pkt. Trzeci i piąty wyraz malejącego ciągu arytmetycznego (an)(a_n), określonego dla każdej liczby naturalnej n≥1n \ge 1, spełniają warunek a3+a5=10a_3 + a_5 = 10. Trzywyrazowy ciąg (2a1+4, a4−1, −18a7)\left(2a_1 + 4,\ a_4 - 1,\ -\frac{1}{8}a_7\right) jest geometryczny.

Oblicz wyrazy tego ciągu geometrycznego. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 10

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wyraz środkowy. W ciągu arytmetycznym a4=a3+a52=5a_4 = \frac{a_3 + a_5}{2} = 5. Z różnicą rr:

a1=5−3r,a7=5+3r.a_1 = 5 - 3r, \qquad a_7 = 5 + 3r.

Krok 2. Wyrazy ciągu geometrycznego:

2a1+4=14−6r,a4−1=4,−18a7=−5+3r8.2a_1 + 4 = 14 - 6r, \qquad a_4 - 1 = 4, \qquad -\frac{1}{8}a_7 = -\frac{5 + 3r}{8}.

Krok 3. Warunek ciągu geometrycznego (kwadrat środkowego wyrazu = iloczyn skrajnych):

16=(14−6r)⋅(−5+3r8)⟹−128=70+12r−18r2⟹3r2−2r−33=0.16 = (14 - 6r) \cdot \left(-\frac{5 + 3r}{8}\right) \quad\Longrightarrow\quad -128 = 70 + 12r - 18r^2 \quad\Longrightarrow\quad 3r^2 - 2r - 33 = 0.

Δ=4+396=400\Delta = 4 + 396 = 400, więc r=2−206=−3r = \frac{2 - 20}{6} = -3 lub r=2+206=113r = \frac{2 + 20}{6} = \frac{11}{3}.

Krok 4. Ciąg arytmetyczny jest malejący, więc r<0r < 0 i zostaje r=−3r = -3. Wtedy a1=14a_1 = 14, a7=−4a_7 = -4, a ciąg geometryczny to

(2⋅14+4, 5−1, −18⋅(−4))=(32, 4, 12),\left(2 \cdot 14 + 4,\ 5 - 1,\ -\frac{1}{8} \cdot (-4)\right) = \left(32,\ 4,\ \frac{1}{2}\right),

o ilorazie 18\frac{1}{8}.

Pułapka: rozwiązanie r=113r = \frac{11}{3} też daje ciąg geometryczny - (−8,4,−2)(-8, 4, -2) - ale ciąg arytmetyczny byłby wtedy rosnący. Tę wartość trzeba odrzucić z uzasadnieniem.

Odpowiedź: ciąg geometryczny to (32,4,12)\left(32, 4, \dfrac{1}{2}\right). Zobacz: ciąg arytmetyczny i geometryczny w jednym zadaniu oraz zadania z ciągów arytmetycznych i geometrycznych.

Zadanie 11

Zadanie otwarte, 0-5 pkt. Funkcja kwadratowa ff zmiennej rzeczywistej xx jest określona wzorem

f(x)=x2−3x−m2+m+3.f(x) = x^2 - 3x - m^2 + m + 3.

Wyznacz wszystkie wartości parametru mm, dla których funkcja ff ma dwa różne miejsca zerowe x1x_1, x2x_2 spełniające warunek ∣x12−x22∣≤12\left|x_1^2 - x_2^2\right| \le 12. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 11

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Etap I. Dwa różne miejsca zerowe: Δ>0\Delta > 0.

Δ=9−4(−m2+m+3)=4m2−4m−3=(2m+1)(2m−3)>0  ⟺  m∈(−∞,−12)∪(32,+∞).\Delta = 9 - 4\left(-m^2 + m + 3\right) = 4m^2 - 4m - 3 = (2m + 1)(2m - 3) > 0 \iff m \in \left(-\infty, -\frac{1}{2}\right) \cup \left(\frac{3}{2}, +\infty\right).

Warunek Δ≥0\Delta \ge 0 jest tu błędny - za niego zasady oceniania dają 00 punktów za ten etap.

Etap II. Warunek przez wzory Viète’a. Rozkładamy x12−x22=(x1+x2)(x1−x2)x_1^2 - x_2^2 = (x_1 + x_2)(x_1 - x_2). Z wzorów Viète’a x1+x2=3x_1 + x_2 = 3, a dla trójmianu o współczynniku a=1a = 1 jest ∣x1−x2∣=Δ|x_1 - x_2| = \sqrt{\Delta} (bo (x1−x2)2=(x1+x2)2−4x1x2(x_1 - x_2)^2 = (x_1 + x_2)^2 - 4x_1x_2). Stąd

∣x12−x22∣=3Δ≤12  ⟺  Δ≤16  ⟺  4m2−4m−19≤0.\left|x_1^2 - x_2^2\right| = 3\sqrt{\Delta} \le 12 \iff \Delta \le 16 \iff 4m^2 - 4m - 19 \le 0.

Pierwiastki trójmianu 4m2−4m−194m^2 - 4m - 19: m=4±16+3048=4±858=1±252m = \frac{4 \pm \sqrt{16 + 304}}{8} = \frac{4 \pm 8\sqrt{5}}{8} = \frac{1 \pm 2\sqrt{5}}{2}, więc

m∈[1−252, 1+252].m \in \left[\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2},\ \frac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right].

Etap III. Część wspólna (uwaga: 1−252≈−1,74\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2} \approx -1{,}74, a 1+252≈2,74\frac{1 + 2\sqrt{5}}{2} \approx 2{,}74):

m∈[1−252, −12)∪(32, 1+252].m \in \left[\frac{1 - 2\sqrt{5}}{2},\ -\frac{1}{2}\right) \cup \left(\frac{3}{2},\ \frac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right].

Kontrola: dla m=2m = 2 mamy f(x)=x2−3x+1f(x) = x^2 - 3x + 1, Δ=5\Delta = 5, a ∣x12−x22∣=35≈6,7≤12|x_1^2 - x_2^2| = 3\sqrt{5} \approx 6{,}7 \le 12.

Pułapka: zapomnienie o wartości bezwzględnej i rozwiązanie 3(x1−x2)≤123(x_1 - x_2) \le 12 bez ∣⋅∣|\cdot| - wtedy wynik zależy od tego, który pierwiastek nazwiemy x1x_1.

Odpowiedź: m∈[1−252,−12)∪(32,1+252]m \in \left[\dfrac{1 - 2\sqrt{5}}{2}, -\dfrac{1}{2}\right) \cup \left(\dfrac{3}{2}, \dfrac{1 + 2\sqrt{5}}{2}\right]. Zobacz: wzory Viète’a, zadania z parametrem oraz zadania ze wzorów Viète’a.

Zadanie 12

Zadanie otwarte, 0-5 pkt. W trójkącie ostrokątnym ABCABC miara kąta BACBAC jest dwa razy większa od miary kąta ABCABC. Punkt DD jest środkiem boku ABAB. Niech α\alpha oznacza miarę kąta ABCABC, natomiast β\beta - miarę kąta ADCADC (zobacz rysunek).

2αβα ABCD
Trójkąt ABC: |∡BAC| = 2α, |∡ABC| = α, D – środek boku AB, β = |∡ADC|.

Oblicz tg⁡βsin⁡(2α)\dfrac{\operatorname{tg}\beta}{\sin(2\alpha)}. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 12

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wysokość z wierzchołka CC. Niech HH będzie spodkiem wysokości CHCH, ∣CH∣=h|CH| = h. Trójkąt jest ostrokątny, więc HH leży wewnątrz boku ABAB, a z trójkątów prostokątnych AHCAHC i BHCBHC:

∣AH∣=htg⁡2α,∣HB∣=htg⁡α.|AH| = \frac{h}{\operatorname{tg} 2\alpha}, \qquad |HB| = \frac{h}{\operatorname{tg}\alpha}.

Krok 2. Gdzie leży HH względem DD. Z warunku ostrokątności α<45∘\alpha < 45^\circ i 2α<90∘2\alpha < 90^\circ, więc tg⁡2α>tg⁡α\operatorname{tg} 2\alpha > \operatorname{tg}\alpha i ∣AH∣<∣HB∣|AH| < |HB|. Punkt HH leży między AA i DD, a

∣HD∣=∣AD∣−∣AH∣=∣AH∣+∣HB∣2−∣AH∣=∣HB∣−∣AH∣2.|HD| = |AD| - |AH| = \frac{|AH| + |HB|}{2} - |AH| = \frac{|HB| - |AH|}{2}.

Krok 3. Tangens kąta β\beta z trójkąta prostokątnego HDCHDC (β\beta to kąt przy DD):

tg⁡β=h∣HD∣=2hhtg⁡α−htg⁡2α=2ctg⁡α−ctg⁡2α.\operatorname{tg}\beta = \frac{h}{|HD|} = \frac{2h}{\frac{h}{\operatorname{tg}\alpha} - \frac{h}{\operatorname{tg}2\alpha}} = \frac{2}{\operatorname{ctg}\alpha - \operatorname{ctg}2\alpha}.

Krok 4. Upraszczamy mianownik wzorami na kąt podwojony:

ctg⁡α−ctg⁡2α=cos⁡αsin⁡α−cos⁡2α2sin⁡αcos⁡α=2cos⁡2α−cos⁡2α2sin⁡αcos⁡α=1sin⁡2α,\operatorname{ctg}\alpha - \operatorname{ctg}2\alpha = \frac{\cos\alpha}{\sin\alpha} - \frac{\cos 2\alpha}{2\sin\alpha\cos\alpha} = \frac{2\cos^2\alpha - \cos 2\alpha}{2\sin\alpha\cos\alpha} = \frac{1}{\sin 2\alpha},

bo 2cos⁡2α−cos⁡2α=2cos⁡2α−(2cos⁡2α−1)=12\cos^2\alpha - \cos 2\alpha = 2\cos^2\alpha - \left(2\cos^2\alpha - 1\right) = 1. Zatem tg⁡β=2sin⁡2α\operatorname{tg}\beta = 2\sin 2\alpha i

tg⁡βsin⁡2α=2.\frac{\operatorname{tg}\beta}{\sin 2\alpha} = 2.

Wynik nie zależy od α\alpha - sprawdziliśmy go też numerycznie dla kątów od 31∘31^\circ do 44∘44^\circ. Pułapka: przyjęcie konkretnego trójkąta (np. α=36∘\alpha = 36^\circ) i odczytanie wyniku z kalkulatora - to nie jest rozwiązanie ogólne.

Odpowiedź: tg⁡βsin⁡2α=2\dfrac{\operatorname{tg}\beta}{\sin 2\alpha} = 2. Zobacz: wzory na sin 2x i cos 2x, rozwiązywanie trójkątów oraz zadania z rozwiązywania trójkątów.

Zadanie 13

Funkcja ff jest określona wzorem f(x)=12x−84x−8f(x) = \dfrac{12x - 84}{x - 8} dla każdego x∈(−∞,8)x \in (-\infty, 8). W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y)(x, y) rozważamy wszystkie czworokąty OBCDOBCD, w których:

(zobacz rysunek).

11120 xy BCDO y = f(x)x = 8
Czworokąt OBCD: B = (7, 0) i D = (0; 10,5) to punkty przecięcia wykresu f z osiami, C leży na wykresie (na rysunku x = 4).

Zadanie 13.1. Zadanie otwarte, 0-2 pkt. Wykaż, że pole PP czworokąta OBCDOBCD w zależności od pierwszej współrzędnej xx punktu CC jest określone wzorem

P(x)=214⋅x2−56x−8.P(x) = \frac{21}{4} \cdot \frac{x^2 - 56}{x - 8}.

Rozwiązanie zadania 13.1

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Punkty BB i DD. f(x)=0  ⟺  12x−84=0  ⟺  x=7f(x) = 0 \iff 12x - 84 = 0 \iff x = 7, więc B=(7,0)B = (7, 0). f(0)=−84−8=212f(0) = \frac{-84}{-8} = \frac{21}{2}, więc D=(0,212)D = \left(0, \frac{21}{2}\right).

Krok 2. Punkt CC. C=(x,12x−84x−8)C = \left(x, \frac{12x - 84}{x - 8}\right). Obie współrzędne mają być dodatnie: x>0x > 0, a przy x<8x < 8 mianownik jest ujemny, więc i licznik musi być ujemny - stąd x<7x < 7. Zatem x∈(0,7)x \in (0, 7).

Krok 3. Dzielimy czworokąt przekątną OCOC na trójkąty OBCOBC (podstawa OBOB na osi OxOx, wysokość równa drugiej współrzędnej CC) i OCDOCD (podstawa ODOD na osi OyOy, wysokość równa pierwszej współrzędnej CC):

P(x)=12⋅7⋅12x−84x−8+12⋅212⋅x=42(x−7)x−8+21x4.P(x) = \frac{1}{2} \cdot 7 \cdot \frac{12x - 84}{x - 8} + \frac{1}{2} \cdot \frac{21}{2} \cdot x = \frac{42(x - 7)}{x - 8} + \frac{21x}{4}.

Krok 4. Wspólny mianownik.

P(x)=168(x−7)+21x(x−8)4(x−8)=21(8x−56+x2−8x)4(x−8)=214⋅x2−56x−8,P(x) = \frac{168(x - 7) + 21x(x - 8)}{4(x - 8)} = \frac{21\left(8x - 56 + x^2 - 8x\right)}{4(x - 8)} = \frac{21}{4} \cdot \frac{x^2 - 56}{x - 8},

co należało wykazać.

Odpowiedź: wzór zachodzi dla x∈(0,7)x \in (0, 7) (dowód wyżej). Zobacz: funkcja homograficzna oraz pole trójkąta i wielokąta w układzie współrzędnych.

Zadanie 13.2

Zadanie otwarte, 0-4 pkt. Pole PP czworokąta OBCDOBCD w zależności od pierwszej współrzędnej xx punktu CC jest określone wzorem

P(x)=214⋅x2−56x−8P(x) = \frac{21}{4} \cdot \frac{x^2 - 56}{x - 8}

dla x∈(0,7)x \in (0, 7).

Oblicz współrzędne wierzchołka CC, dla których pole czworokąta OBCDOBCD jest największe. Zapisz obliczenia.

Rozwiązanie zadania 13.2

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Pochodna (wzór na pochodną ilorazu):

P′(x)=214⋅2x(x−8)−(x2−56)(x−8)2=214⋅x2−16x+56(x−8)2.P'(x) = \frac{21}{4} \cdot \frac{2x(x - 8) - \left(x^2 - 56\right)}{(x - 8)^2} = \frac{21}{4} \cdot \frac{x^2 - 16x + 56}{(x - 8)^2}.

Krok 2. Miejsca zerowe pochodnej. x2−16x+56=0x^2 - 16x + 56 = 0, Δ=256−224=32\Delta = 256 - 224 = 32:

x=8−22≈5,17lubx=8+22∉(0,7).x = 8 - 2\sqrt{2} \approx 5{,}17 \qquad \text{lub} \qquad x = 8 + 2\sqrt{2} \notin (0, 7).

Krok 3. Znak pochodnej. Mianownik jest dodatni, a licznik to parabola skierowana w górę: dodatni dla x∈(0,8−22)x \in \left(0, 8 - 2\sqrt{2}\right) i ujemny dla x∈(8−22,7)x \in \left(8 - 2\sqrt{2}, 7\right). Funkcja PP rośnie, a potem maleje - w x=8−22x = 8 - 2\sqrt{2} ma największą wartość.

Krok 4. Druga współrzędna punktu CC. f(x)=12(x−7)x−8f(x) = \frac{12(x - 7)}{x - 8}, a dla x=8−22x = 8 - 2\sqrt{2}: x−7=1−22x - 7 = 1 - 2\sqrt{2}, x−8=−22x - 8 = -2\sqrt{2}, więc

f(8−22)=12(1−22)−22=12(22−1)22=12−62=12−32.f\left(8 - 2\sqrt{2}\right) = \frac{12\left(1 - 2\sqrt{2}\right)}{-2\sqrt{2}} = \frac{12\left(2\sqrt{2} - 1\right)}{2\sqrt{2}} = 12 - \frac{6}{\sqrt{2}} = 12 - 3\sqrt{2}.

Największe pole to P(8−22)=84−212≈54,3P\left(8 - 2\sqrt{2}\right) = 84 - 21\sqrt{2} \approx 54{,}3.

Pułapka: polecenie pyta o współrzędne punktu CC, a nie o samo xx ani o pole. Podanie tylko x=8−22x = 8 - 2\sqrt{2} nie kończy zadania.

Odpowiedź: C=(8−22, 12−32)C = \left(8 - 2\sqrt{2},\ 12 - 3\sqrt{2}\right). Zobacz: największa i najmniejsza wartość funkcji, zadania optymalizacyjne z pochodną oraz zadania z optymalizacji.

Jak trudny był ten arkusz

Próbny arkusz rozszerzony z grudnia 2024 roku miał 1313 zadań (1414 poleceń) za 5050 punktów i - jak prawdziwa matura rozszerzona - ani jednego zadania zamkniętego. Trzy polecenia to dowody (zadania 2, 4 i 13.1, razem 77 punktów). Najwięcej punktów dawały zadania 10, 11 i 12 (po 55 pkt) oraz dwuczęściowe zadanie 13 z optymalizacją (66 pkt).

Na co warto zwrócić uwagę:

Najczęstsze pytania

Kiedy była próbna matura z matematyki rozszerzonej w 2024 roku? W czwartek 12 grudnia 2024 roku o godzinie 9:00. CKE nazywa ją testem diagnostycznym; zasady oceniania opublikowała następnego dnia, 13 grudnia 2024 roku.

Czy próbna matura się liczy? Nie. Wynik próbnej matury nie trafia na świadectwo maturalne i nie liczy się w rekrutacji na studia. Prace sprawdzają nauczyciele w szkole według zasad CKE, a wynik pokazuje, nad czym jeszcze pracować przed majem.

Ile punktów miała próbna matura rozszerzona z matematyki 2024?5050 punktów za 1313 zadań otwartych (zadanie 13 ma dwa podpunkty) - od 22 do 55 punktów za zadanie. Czas pisania: 180180 minut.

Gdzie są odpowiedzi do próbnej matury rozszerzonej z matematyki 2024? Na tej stronie: tabela z wynikami wszystkich zadań jest na górze, a pod każdym zadaniem - rozwiązanie krok po kroku. Oficjalny arkusz (symbol MMAP-R0-100-2412) i zasady oceniania publikuje CKE; linki do obu plików PDF są na początku strony.

Czy była próbna matura rozszerzona z matematyki w grudniu 2025? Według działu materiałów dodatkowych na stronie CKE - nie. W roku szkolnym 2025/2026 CKE przeprowadziła próbny egzamin w styczniu 2026 (przedmioty rozszerzone bez matematyki) i w marcu 2026 (matematyka tylko na poziomie podstawowym). Arkusz z grudnia 2024 jest więc najnowszą próbną maturą rozszerzoną z matematyki od CKE.

Które zadanie z próbnej matury rozszerzonej 2024 było najtrudniejsze? Najwięcej pracy wymagało zadanie 12: trzeba samodzielnie wprowadzić wysokość trójkąta, wyrazić tg⁡β\operatorname{tg}\beta przez ctg⁡α−ctg⁡2α\operatorname{ctg}\alpha - \operatorname{ctg}2\alpha i zauważyć, że ta różnica to 1sin⁡2α\frac{1}{\sin 2\alpha}. Pracochłonne jest też zadanie 11 z trzema etapami.

Podsumowanie