Odczytywanie granic funkcji z wykresu - dziura, skok i wierzchołek
Na rysunku przedstawiono wykres funkcji określonej na przedziale .
a) Odczytaj i .
b) Odczytaj i .
c) Czy istnieje ? Odpowiedź uzasadnij.
Rozwiązanie
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Jak czytać wykres. Granica w punkcie to wysokość, do której zmierza wykres, gdy idziemy w stronę z lewej i z prawej. Pełna kropka oznacza punkt należący do wykresu (stąd odczytujemy wartość), puste kółko - punkt, którego na wykresie nie ma. Dla granicy ani jedno, ani drugie nie ma znaczenia.
Krok 2. Punkt . Łuk paraboli przechodzi tu bez przerwy - to jego wierzchołek na wysokości . Z obu stron zmierzamy do , a punkt należy do wykresu. Zatem i .
Krok 3. Punkt . Prosta ma w punkcie puste kółko: z lewej i z prawej wykres zmierza do wysokości . Wartość funkcji wskazuje pełna kropka nad nim: . Zatem , choć - granica i wartość są różne.
Krok 4. Punkt . Z lewej strony łuk paraboli kończy się pustym kółkiem na wysokości , więc wartości dla zmierzają do . Z prawej strony prosta zaczyna się pełną kropką na wysokości , więc wartości dla zmierzają do . Z dwóch stron wartości dążą do różnych liczb, dlatego granica w punkcie nie istnieje (mimo że ).
Odpowiedź. a) , ; b) , ; c) nie istnieje - z lewej wartości zmierzają do , z prawej do .
Pułapka: w b) łatwo podać , bo tam stoi pełna kropka. Granica nie zależy jednak od wartości w samym punkcie, tylko od tego, dokąd prowadzi wykres.
Przypomnij sobie teorię: powtórka do tego zadania →