Przejdź do treści

Odczytywanie granic funkcji z wykresu - dziura, skok i wierzchołek

Szkoła średnia łatwe

Na rysunku przedstawiono wykres funkcji ff określonej na przedziale ⟨−4; 5⟩\langle -4;\ 5\rangle.

−4−3−2−112345−1130 xy
Wykres funkcji f do zadania. Pełna kropka - punkt należy do wykresu, puste kółko - nie należy.

a) Odczytaj lim⁡x→−2f(x)\lim\limits_{x \to -2} f(x) i f(−2)f(-2).

b) Odczytaj lim⁡x→3f(x)\lim\limits_{x \to 3} f(x) i f(3)f(3).

c) Czy istnieje lim⁡x→1f(x)\lim\limits_{x \to 1} f(x)? Odpowiedź uzasadnij.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Jak czytać wykres. Granica w punkcie x0x_0 to wysokość, do której zmierza wykres, gdy idziemy w stronę x0x_0 z lewej i z prawej. Pełna kropka oznacza punkt należący do wykresu (stąd odczytujemy wartość), puste kółko - punkt, którego na wykresie nie ma. Dla granicy ani jedno, ani drugie nie ma znaczenia.

Krok 2. Punkt −2-2. Łuk paraboli przechodzi tu bez przerwy - to jego wierzchołek na wysokości 33. Z obu stron zmierzamy do 33, a punkt (−2,3)(-2, 3) należy do wykresu. Zatem lim⁡x→−2f(x)=3\lim\limits_{x \to -2} f(x) = 3 i f(−2)=3f(-2) = 3.

Krok 3. Punkt 33. Prosta ma w punkcie (3,1)(3, 1) puste kółko: z lewej i z prawej wykres zmierza do wysokości 11. Wartość funkcji wskazuje pełna kropka nad nim: f(3)=3f(3) = 3. Zatem lim⁡x→3f(x)=1\lim\limits_{x \to 3} f(x) = 1, choć f(3)=3f(3) = 3 - granica i wartość są różne.

Krok 4. Punkt 11. Z lewej strony łuk paraboli kończy się pustym kółkiem na wysokości 00, więc wartości f(x)f(x) dla x<1x < 1 zmierzają do 00. Z prawej strony prosta zaczyna się pełną kropką na wysokości −1-1, więc wartości dla x>1x > 1 zmierzają do −1-1. Z dwóch stron wartości dążą do różnych liczb, dlatego granica w punkcie 11 nie istnieje (mimo że f(1)=−1f(1) = -1).

Odpowiedź. a) lim⁡x→−2f(x)=3\lim\limits_{x \to -2} f(x) = 3, f(−2)=3f(-2) = 3; b) lim⁡x→3f(x)=1\lim\limits_{x \to 3} f(x) = 1, f(3)=3f(3) = 3; c) nie istnieje - z lewej wartości zmierzają do 00, z prawej do −1-1.

Pułapka: w b) łatwo podać 33, bo tam stoi pełna kropka. Granica nie zależy jednak od wartości w samym punkcie, tylko od tego, dokąd prowadzi wykres.