Przejdź do treści

Granice jednostronne i asymptoty wykresu funkcji wymiernej

Szkoła średnia trudne

Dana jest funkcja f(x)=x+1x−2f(x) = \dfrac{x + 1}{x - 2}.

a) Oblicz granice jednostronne funkcji ff w punkcie x0=2x_0 = 2.

b) Czy istnieje granica lim⁡x→2f(x)\lim\limits_{x \to 2} f(x)?

c) Wyznacz asymptoty wykresu funkcji ff.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Mianownik zeruje się dla x=2x = 2, więc D=R∖{2}D = \mathbb{R} \setminus \{2\}. Podstawienie nie jest możliwe: licznik dąży do 33, a mianownik do 00 - to nie jest symbol nieoznaczony, tylko sygnał, że granica będzie nieskończona. Trzeba ustalić znak.

Krok 2. Granica prawostronna. Dla xx trochę większych od 22 (np. 2,012{,}01) mianownik x−2x - 2 jest małą liczbą dodatnią, a licznik jest bliski 33. Iloraz liczby dodatniej przez coraz mniejszą liczbę dodatnią rośnie nieograniczenie:

lim⁡x→2+x+1x−2=+∞.\lim_{x \to 2^+} \frac{x + 1}{x - 2} = +\infty.

Krok 3. Granica lewostronna. Dla xx trochę mniejszych od 22 (np. 1,991{,}99) mianownik jest małą liczbą ujemną, więc

lim⁡x→2−x+1x−2=−∞.\lim_{x \to 2^-} \frac{x + 1}{x - 2} = -\infty.

Krok 4. Granica obustronna. Granice jednostronne są różne, więc granica lim⁡x→2f(x)\lim\limits_{x \to 2} f(x) nie istnieje.

Krok 5. Asymptota pionowa. Skoro przy x→2x \to 2 wartości uciekają do nieskończoności (z obu stron), prosta x=2x = 2 jest asymptotą pionową (obustronną).

Krok 6. Asymptota pozioma. Licznik i mianownik mają ten sam stopień, więc

lim⁡x→±∞x+1x−2=lim⁡x→±∞1+1x1−2x=1.\lim_{x \to \pm\infty} \frac{x + 1}{x - 2} = \lim_{x \to \pm\infty} \frac{1 + \frac{1}{x}}{1 - \frac{2}{x}} = 1.

Prosta y=1y = 1 jest asymptotą poziomą w −∞-\infty i w +∞+\infty.

Odpowiedź. a) lim⁡x→2−f(x)=−∞\lim\limits_{x \to 2^-} f(x) = -\infty, lim⁡x→2+f(x)=+∞\lim\limits_{x \to 2^+} f(x) = +\infty; b) nie istnieje; c) asymptota pionowa x=2x = 2, asymptota pozioma y=1y = 1.