Przejdź do treści

Kiedy czworokąt jest równoległobokiem? Pięć warunków - prawda czy fałsz

Szkoła średnia średnie

O czworokącie wypukłym ABCDABCD wiadomo tylko to, co podano w danym punkcie. Rozstrzygnij, czy z tej informacji wynika, że ABCDABCD jest równoległobokiem.

a) AB∥CDAB \parallel CD i ∣AB∣=∣CD∣|AB| = |CD|.

b) AB∥CDAB \parallel CD i ∣AD∣=∣BC∣|AD| = |BC|.

c) Przekątne ACAC i BDBD dzielą się na połowy.

d) ∣∠A∣=∣∠C∣|\angle A| = |\angle C| i ∣∠B∣=∣∠D∣|\angle B| = |\angle D|.

e) Przekątne ACAC i BDBD są prostopadłe.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Punkt a) - tak. Poprowadźmy przekątną ACAC. Trójkąty ABCABC i CDACDA mają wspólny bok ACAC, ∣AB∣=∣CD∣|AB| = |CD| oraz ∠BAC=∠DCA\angle BAC = \angle DCA (kąty naprzemianległe przy AB∥CDAB \parallel CD). Są więc przystające (cecha bkb). Stąd ∠BCA=∠DAC\angle BCA = \angle DAC, a te kąty są naprzemianległe przy prostych BCBC i ADAD - zatem BC∥ADBC \parallel AD. Obie pary boków są równoległe.

Krok 2. Punkt b) - nie. Kontrprzykładem jest trapez równoramienny: jedna para boków równoległa, ramiona równe, a ramiona nie są równoległe.

A B C D
Trapez równoramienny: AB ∥ CD i AD = BC, a mimo to nie jest równoległobokiem.

Krok 3. Punkt c) - tak. Niech SS będzie punktem przecięcia przekątnych, ∣AS∣=∣SC∣|AS| = |SC| i ∣BS∣=∣SD∣|BS| = |SD|. Trójkąty ASBASB i CSDCSD są przystające (cecha bkb: kąty przy SS są wierzchołkowe). Stąd ∣AB∣=∣CD∣|AB| = |CD| i ∠BAS=∠DCS\angle BAS = \angle DCS, czyli AB∥CDAB \parallel CD. To jest sytuacja z punktu a), więc ABCDABCD jest równoległobokiem.

Krok 4. Punkt d) - tak. Oznaczmy ∣∠A∣=∣∠C∣=α|\angle A| = |\angle C| = \alpha, ∣∠B∣=∣∠D∣=β|\angle B| = |\angle D| = \beta. Suma kątów czworokąta:

2α+2β=360∘⟹α+β=180∘.2\alpha + 2\beta = 360^\circ \quad\Longrightarrow\quad \alpha + \beta = 180^\circ.

Kąty AA i BB przy boku ABAB sumują się do 180∘180^\circ (są jednostronne), więc AD∥BCAD \parallel BC. Tak samo kąty AA i DD przy boku ADAD dają AB∥CDAB \parallel CD.

Krok 5. Punkt e) - nie. Przekątne prostopadłe ma np. deltoid, który zwykle nie ma żadnej pary boków równoległych.

A B C D
Deltoid: przekątne są prostopadłe, ale boki AB i CD nie są równoległe.

Zapamiętaj: do równoległoboku wystarczy jedna para boków równych i równoległych albo przekątne dzielące się na połowy. Jedna para równoległych i druga para równych - nie wystarczy.

Odpowiedź. Równoległobokiem musi być czworokąt z punktów a), c) i d); warunki b) i e) nie wystarczą (kontrprzykłady: trapez równoramienny i deltoid).