Przejdź do treści

Styczne do wykresu funkcji homograficznej prostopadłe do prostej 3x + y − 2 = 0

Szkoła średnia średnie

Wyznacz równania wszystkich stycznych do wykresu funkcji f(x)=2x−1x+1f(x) = \dfrac{2x - 1}{x + 1}, które są prostopadłe do prostej 3x+y−2=03x + y - 2 = 0.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Współczynnik danej prostej. Z równania 3x+y−2=03x + y - 2 = 0 mamy y=−3x+2y = -3x + 2, więc współczynnik kierunkowy to −3-3.

Krok 2. Współczynnik stycznej. Proste są prostopadłe, gdy iloczyn ich współczynników kierunkowych jest równy −1-1:

f′(x0)⋅(−3)=−1⟹f′(x0)=13.f'(x_0) \cdot (-3) = -1 \quad\Longrightarrow\quad f'(x_0) = \frac{1}{3}.

Krok 3. Pochodna. Dziedzina: x≠−1x \neq -1. Ze wzoru na pochodną ilorazu:

f′(x)=2(x+1)−(2x−1)⋅1(x+1)2=3(x+1)2.f'(x) = \frac{2(x + 1) - (2x - 1) \cdot 1}{(x + 1)^2} = \frac{3}{(x + 1)^2}.

Krok 4. Punkty styczności.

3(x0+1)2=13  ⟺  (x0+1)2=9,\frac{3}{(x_0 + 1)^2} = \frac{1}{3} \iff (x_0 + 1)^2 = 9,

x0+1=3lubx0+1=−3.x_0 + 1 = 3 \quad \text{lub} \quad x_0 + 1 = -3.

Zatem x0=2x_0 = 2 lub x0=−4x_0 = -4 - oba należą do dziedziny.

Krok 5. Wartości funkcji.

f(2)=4−13=1,f(−4)=−8−1−3=3.f(2) = \frac{4 - 1}{3} = 1, \qquad f(-4) = \frac{-8 - 1}{-3} = 3.

Krok 6. Równania stycznych.

x0=2:y=13(x−2)+1=13x+13,x_0 = 2: \quad y = \frac{1}{3}(x - 2) + 1 = \frac{1}{3}x + \frac{1}{3},

x0=−4:y=13(x+4)+3=13x+133.x_0 = -4: \quad y = \frac{1}{3}(x + 4) + 3 = \frac{1}{3}x + \frac{13}{3}.

−8−6−4−2242460 x = −1y = 2(2, 1)(−4, 3) xy
Dwie styczne do wykresu f(x) = (2x − 1)/(x + 1) o współczynniku 1/3 - po jednej na każdej gałęzi hiperboli: w (2, 1) i w (−4, 3).

Krok 7. Sprawdzenie. Obie proste mają współczynnik 13\frac{1}{3}, a 13⋅(−3)=−1\frac{1}{3} \cdot (-3) = -1. Pierwsza przechodzi przez (2,1)(2, 1): 23+13=1\frac{2}{3} + \frac{1}{3} = 1, druga przez (−4,3)(-4, 3): −43+133=3-\frac{4}{3} + \frac{13}{3} = 3. Dwie styczne leżą na dwóch różnych gałęziach hiperboli - to typowe, bo f′(x)f'(x) przyjmuje każdą wartość dodatnią w dwóch punktach symetrycznych względem x=−1x = -1.

Odpowiedź. y=13x+13y = \frac{1}{3}x + \frac{1}{3} oraz y=13x+133y = \frac{1}{3}x + \frac{13}{3}.