Przejdź do treści

Styczne poziome do wykresu wielomianu trzeciego stopnia

Szkoła średnia łatwe

Wyznacz równania wszystkich stycznych do wykresu funkcji f(x)=x3−6x2+9x−1f(x) = x^3 - 6x^2 + 9x - 1, które są równoległe do osi OxOx.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Warunek. Prosta równoległa do osi OxOx jest pozioma, czyli ma współczynnik kierunkowy 00. Styczna w punkcie x0x_0 ma współczynnik f′(x0)f'(x_0), więc szukamy wszystkich x0x_0, dla których f′(x0)=0f'(x_0) = 0.

Krok 2. Pochodna i jej miejsca zerowe.

f′(x)=3x2−12x+9=3(x2−4x+3)=3(x−1)(x−3).f'(x) = 3x^2 - 12x + 9 = 3(x^2 - 4x + 3) = 3(x - 1)(x - 3).

Pochodna zeruje się dla x0=1x_0 = 1 i x0=3x_0 = 3 - są dwa punkty styczności.

Krok 3. Wartości funkcji.

f(1)=1−6+9−1=3,f(3)=27−54+27−1=−1.f(1) = 1 - 6 + 9 - 1 = 3, \qquad f(3) = 27 - 54 + 27 - 1 = -1.

Krok 4. Równania stycznych. Ze wzoru y=f′(x0)(x−x0)+f(x0)y = f'(x_0)(x - x_0) + f(x_0) przy f′(x0)=0f'(x_0) = 0 zostaje y=f(x0)y = f(x_0):

x0=1:y=3,x0=3:y=−1.x_0 = 1: \quad y = 3, \qquad x_0 = 3: \quad y = -1.

1234240 y = 3y = −1(1, 3)(3, −1) xy
Poziome styczne do wykresu f(x) = x³ − 6x² + 9x − 1: y = 3 w punkcie (1, 3) i y = −1 w punkcie (3, −1).

Krok 5. Sprawdzenie. Prosta y=3y = 3 ma z wykresem punkt wspólny (1,3)(1, 3): x3−6x2+9x−1=3  ⟺  x3−6x2+9x−4=0  ⟺  (x−1)2(x−4)=0x^3 - 6x^2 + 9x - 1 = 3 \iff x^3 - 6x^2 + 9x - 4 = 0 \iff (x - 1)^2(x - 4) = 0. Pierwiastek podwójny x=1x = 1 potwierdza styczność (a w x=4x = 4 prosta przecina wykres - styczna nie musi mieć z wykresem tylko jednego punktu wspólnego).

Odpowiedź. y=3y = 3 (punkt styczności (1,3)(1, 3)) oraz y=−1y = -1 (punkt styczności (3,−1)(3, -1)).