Przejdź do treści

Ania przed Bartkiem w kolejce - permutacje z warunkiem kolejności

Szkoła średnia trudne

Siedem osób, wśród nich Ania, Bartek i Celina, ustawia się w kolejce.

a) W ilu ustawieniach Ania stoi przed Bartkiem (niekoniecznie bezpośrednio)?

b) W ilu ustawieniach Ania stoi przed Bartkiem, a Bartek przed Celiną?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wszystkie ustawienia. Siedem osób w kolejce to permutacja zbioru 77-elementowego:

7!=5040.7! = 5040.

Krok 2. a) Symetria. Podzielmy wszystkie ustawienia na pary: każdemu ustawieniu przyporządkujmy to, w którym Ania i Bartek zamienili się miejscami, a reszta stoi bez zmian. W każdej takiej parze dokładnie w jednym ustawieniu Ania jest przed Bartkiem. Ustawień „Ania przed Bartkiem” jest więc dokładnie połowa:

7!2=50402=2520.\frac{7!}{2} = \frac{5040}{2} = 2520.

Krok 3. b) Ta sama myśl dla trzech osób. Ustalmy, na których trzech miejscach stoją Ania, Bartek i Celina. Tych troje może zająć te miejsca w 3!=63! = 6 kolejnościach, a tylko jedna z nich to „Ania, potem Bartek, potem Celina”. Wszystkie ustawienia dzielą się więc na grupy po 66, z których w każdej dokładnie jedno spełnia warunek:

7!3!=50406=840.\frac{7!}{3!} = \frac{5040}{6} = 840.

Krok 4. b) Sprawdzenie innym sposobem. Wybierzmy najpierw 33 miejsca dla Ani, Bartka i Celiny - kolejność tych miejsc jest wymuszona warunkiem, więc wybór to kombinacja (73)=35\binom{7}{3} = 35. Pozostałe 44 osoby ustawiamy na 44 wolnych miejscach na 4!=244! = 24 sposoby:

35⋅24=840.35 \cdot 24 = 840.

Oba sposoby dają ten sam wynik.

Odpowiedź. a) 25202520 ustawień; b) 840840 ustawień.