Przejdź do treści

Ile prostokątów i kwadratów jest na siatce? Kombinacje

Szkoła średnia trudne

Narysowano 66 prostych poziomych i 88 prostych pionowych w równych odstępach, tak że powstała siatka 5×75 \times 7 kwadratowych kratek.

Siatka 5 × 7 kratek z 6 prostych poziomych i 8 pionowych. Wyróżniony prostokąt wyznaczają dwie proste poziome i dwie pionowe.

a) Ile jest wszystkich prostokątów, których boki leżą na narysowanych prostych?

b) Ile spośród nich to kwadraty?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Prostokąt to dwie pary prostych. Każdy prostokąt ma dwa boki poziome i dwa pionowe. Wybierając dowolne dwie proste poziome i dowolne dwie proste pionowe, wyznaczamy dokładnie jeden prostokąt - i odwrotnie, każdy prostokąt powstaje tak tylko raz. Kolejność prostych w parze nie ma znaczenia, więc są to kombinacje.

Krok 2. Liczymy pary.

(62)=15,(82)=28.\binom{6}{2} = 15, \qquad \binom{8}{2} = 28.

Krok 3. Reguła mnożenia.

(62)⋅(82)=15⋅28=420.\binom{6}{2} \cdot \binom{8}{2} = 15 \cdot 28 = 420.

Krok 4. Kwadraty - rozbijamy na przypadki według boku. Kwadrat ma bok złożony z kk kratek, gdzie k=1,2,3,4,5k = 1, 2, 3, 4, 5 (większy się nie zmieści, bo siatka ma 55 kratek wysokości). Kwadrat o boku kk możemy przesuwać: w poziomie ma 7−k+17 - k + 1 położeń, w pionie 5−k+15 - k + 1 położeń. Liczba kwadratów o boku kk to iloczyn tych liczb:

  • k=1k = 1: 7⋅5=357 \cdot 5 = 35,
  • k=2k = 2: 6⋅4=246 \cdot 4 = 24,
  • k=3k = 3: 5⋅3=155 \cdot 3 = 15,
  • k=4k = 4: 4⋅2=84 \cdot 2 = 8,
  • k=5k = 5: 3⋅1=33 \cdot 1 = 3.

Krok 5. Reguła dodawania. Przypadki są rozłączne (kwadrat ma jeden bok), więc dodajemy:

35+24+15+8+3=85.35 + 24 + 15 + 8 + 3 = 85.

Tu sam wzór na kombinacje nie wystarcza: para prostych poziomych i para pionowych daje kwadrat tylko wtedy, gdy odstępy w obu parach są równe - dlatego liczymy według długości boku.

Odpowiedź. a) 420420 prostokątów; b) 8585 spośród nich to kwadraty.