Przejdź do treści

Układ nierówności z rysunku - półkole i jego pole

Szkoła średnia średnie

Na rysunku zacieniowano obszar ograniczony łukiem okręgu i prostą przechodzącą przez jego środek.

−2−1123456−3−2−1123450xy
Zacieniowany obszar. Łuk okręgu narysowany linią ciągłą należy do obszaru, a punkty prostej narysowanej linią przerywaną - nie.

a) Zapisz układ nierówności, który opisuje ten obszar.

b) Oblicz pole obszaru.

c) Czy punkt T=(4,3)T = (4, 3) należy do obszaru?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Okrąg. Brzeg prosty obszaru to średnica, więc środek okręgu leży w jej środku. Z siatki: łuk przechodzi przez punkty (2,4)(2, 4) i (−1,1)(-1, 1), a prosta przez (2,1)(2, 1). Punkt S=(2,1)S = (2, 1) jest odległy od obu punktów łuku o 33 (∣4−1∣=3|4 - 1| = 3 oraz ∣2−(−1)∣=3|2 - (-1)| = 3), więc to środek okręgu, a promień r=3r = 3:

(x−2)2+(y−1)2=9.(x - 2)^2 + (y - 1)^2 = 9.

Krok 2. Prosta. Przechodzi przez (0,−1)(0, -1) i (1,0)(1, 0), więc ma współczynnik kierunkowy 11 i wyraz wolny −1-1: y=x−1y = x - 1. Kontrola: środek (2,1)(2, 1) też na niej leży, bo 2−1=12 - 1 = 1.

Krok 3. Nierówność koła. Obszar leży w kole, a łuk (linia ciągła) należy do obszaru: (x−2)2+(y−1)2≤9(x - 2)^2 + (y - 1)^2 \le 9.

Krok 4. Nierówność półpłaszczyzny. Punkt kontrolny z zacieniowanej części, np. (0,2)(0, 2): 2>0−12 > 0 - 1, więc obszar leży po stronie y>x−1y > x - 1 (nad prostą). Prosta jest narysowana linią przerywaną, więc nierówność jest ostra.

Krok 5. Układ.

{(x−2)2+(y−1)2≤9y>x−1\begin{cases} (x - 2)^2 + (y - 1)^2 \le 9 \\ y > x - 1 \end{cases}

Krok 6. Pole. Prosta przechodzi przez środek, więc dzieli koło na dwie równe połowy. Brakujący brzeg (średnica) nie ma pola:

P=12πr2=9π2.P = \frac{1}{2}\pi r^2 = \frac{9\pi}{2}.

Krok 7. Punkt T=(4,3)T = (4, 3). Pierwsza nierówność: 22+22=8≤92^2 + 2^2 = 8 \le 9 - spełniona. Druga: 3>4−13 > 4 - 1, czyli 3>33 > 3 - fałsz. Punkt leży na średnicy, a ta do obszaru nie należy.

Uwaga: punkt należy do obszaru opisanego układem tylko wtedy, gdy spełnia wszystkie nierówności naraz. TT leży w kole, ale to nie wystarcza.

Odpowiedź. a) (x−2)2+(y−1)2≤9(x - 2)^2 + (y - 1)^2 \le 9 i y>x−1y > x - 1. b) Pole wynosi 9π2\frac{9\pi}{2}. c) Punkt TT nie należy do obszaru.