Przejdź do treści

Półpłaszczyzna wyznaczona przez prostą - nierówność y < ax + b

Szkoła średnia średnie

Prosta kk przechodzi przez punkty A=(−1,4)A = (-1, 4) i B=(2,−2)B = (2, -2). Zapisz nierównością półpłaszczyznę ograniczoną prostą kk, która zawiera początek układu współrzędnych, przy czym punkty prostej kk do półpłaszczyzny nie należą. Czy punkt P=(3,1)P = (3, 1) należy do tej półpłaszczyzny?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Równanie prostej kk. Współczynnik kierunkowy:

a=−2−42−(−1)=−63=−2.a = \frac{-2 - 4}{2 - (-1)} = \frac{-6}{3} = -2.

Z punktu AA: y−4=−2(x+1)y - 4 = -2(x + 1), czyli y=−2x+2y = -2x + 2. Kontrola dla BB: −2⋅2+2=−2-2 \cdot 2 + 2 = -2, zgadza się.

Krok 2. Która strona? Prosta y=−2x+2y = -2x + 2 dzieli płaszczyznę na dwie półpłaszczyzny: y>−2x+2y > -2x + 2 (nad prostą) i y<−2x+2y < -2x + 2 (pod prostą). Stronę rozstrzyga punkt kontrolny spoza prostej - tu początek układu O=(0,0)O = (0, 0):

0<−2⋅0+2=2- prawda.0 < -2 \cdot 0 + 2 = 2 \quad \text{- prawda.}

Punkt OO spełnia nierówność y<−2x+2y < -2x + 2, więc to jest szukana półpłaszczyzna.

Krok 3. Brzeg. Punkty prostej kk mają do zbioru nie należeć, dlatego nierówność jest ostra: y<−2x+2y < -2x + 2. Wersja z brzegiem miałaby postać y≤−2x+2y \le -2x + 2.

Krok 4. Punkt P=(3,1)P = (3, 1). Prawa strona: −2⋅3+2=−4-2 \cdot 3 + 2 = -4. Nierówność 1<−41 < -4 jest fałszywa, więc PP leży po drugiej stronie prostej i do półpłaszczyzny nie należy.

−4−3−2−1123456−4−3−2−11234560xy A B P y < −2x + 2
Półpłaszczyzna y < −2x + 2 zawiera początek układu. Prosta AB jest narysowana linią przerywaną, bo jej punkty nie spełniają nierówności ostrej. Punkt P leży po drugiej stronie.

Uwaga: „pod prostą” znaczy tu „niżej niż prosta przy tym samym xx”, a nie „bliżej osi xx”. Przy nierówności w postaci ogólnej, np. 2x+y−2<02x + y - 2 < 0, kierunek najłatwiej sprawdzić tym samym punktem kontrolnym - zgadywanie z samego znaku „<” często prowadzi do złej strony.

Odpowiedź. Półpłaszczyzna: y<−2x+2y < -2x + 2 (równoważnie 2x+y−2<02x + y - 2 < 0). Punkt P=(3,1)P = (3, 1) do niej nie należy.