Johann Heinrich Lambert - niewymierność liczby π

Johann Heinrich Lambert, urodzony w 1728 roku w Miluzie (Mulhouse, wówczas sprzymierzonej ze Szwajcarią), zmarł w 1777 roku w Berlinie, szwajcarski matematyk, fizyk, astronom i filozof, samouk, od 1765 członek Akademii Nauk w Berlinie. Najważniejsze jego prace dotyczą geometrii; zajmował się postulatem Euklidesa o równoległych, był prekursorem geometrii nieeuklidesowej. Pierwszy udowodnił niewymierność π (dowód z 1761 roku, opublikowany w 1768), jako jeden z pierwszych (po Vincenzo Riccatim) systematycznie badał i wykorzystywał funkcje hiperboliczne. Napisał wiele prac z trygonometrii sferycznej, algebry, logiki, fizyki i filozofii.

Dowód niewymierności π oparł na tym, że tangens każdej liczby wymiernej różnej od zera jest niewymierny - a ponieważ tg(π/4) = 1, liczba π/4 nie może być wymierna. W „Photometrii” (1760) sformułował prawo osłabiania światła w ośrodku, znane dziś jako prawo Lamberta-Beera. Opracował kilka odwzorowań kartograficznych, m.in. odwzorowanie stożkowe wiernokątne Lamberta, do dziś używane w mapach lotniczych. Jego nazwisko nosi też funkcja W Lamberta.