Przejdź do treści

Wzajemne położenie prostych w sześcianie - równoległe, przecinające się czy skośne

Szkoła średnia łatwe

Dany jest sześcian ABCDA1B1C1D1ABCDA_1B_1C_1D_1. Określ wzajemne położenie prostych (równoległe, przecinające się czy skośne):

a) ABAB i C1D1C_1D_1,   b) ABAB i CC1CC_1,   c) ACAC i BDBD,   d) A1CA_1C i AC1AC_1,   e) BDBD i A1C1A_1C_1.

A A₁ B B₁ C C₁ D D₁
Sześcian ABCDA₁B₁C₁D₁. Wyróżnione proste BD i A₁C₁ (para e) leżą w dwóch równoległych płaszczyznach podstaw.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Dwie proste w przestrzeni mogą być równoległe (leżą w jednej płaszczyźnie i nie mają punktów wspólnych albo się pokrywają), przecinające się (mają dokładnie jeden punkt wspólny) albo skośne (nie istnieje płaszczyzna, która zawiera obie). Dla każdej pary szukamy więc wspólnej płaszczyzny.

Krok 1. Para a). Ściana ABCDABCD jest kwadratem, więc AB∥DCAB \parallel DC. Ściana DCC1D1DCC_1D_1 też jest kwadratem, więc DC∥D1C1DC \parallel D_1C_1. Dwie proste równoległe do trzeciej są równoległe: AB∥C1D1AB \parallel C_1D_1. Obie leżą w płaszczyźnie przekroju ABC1D1ABC_1D_1.

Krok 2. Para b). Prosta CC1CC_1 przebija płaszczyznę podstawy ABCDABCD tylko w punkcie CC, a punkt CC nie leży na prostej ABAB. Proste nie mają więc punktu wspólnego. Nie są też równoległe, bo CC1CC_1 jest prostopadła do podstawy, a ABAB w niej leży. Proste, które się nie przecinają i nie są równoległe, są skośne.

Krok 3. Para c). ACAC i BDBD to przekątne kwadratu ABCDABCD - przecinają się w jego środku, i to pod kątem prostym.

Krok 4. Para d). Punkty AA, CC, C1C_1, A1A_1 leżą w jednej płaszczyźnie - to prostokąt ACC1A1ACC_1A_1 (przekrój przekątny sześcianu). Proste A1CA_1C i AC1AC_1 są przekątnymi tego prostokąta, więc przecinają się - w środku sześcianu.

Krok 5. Para e). Prosta BDBD leży w płaszczyźnie dolnej podstawy, a A1C1A_1C_1 - w płaszczyźnie górnej podstawy. Te płaszczyzny są równoległe, więc proste nie mają punktu wspólnego. Równoległe też nie są, bo A1C1∥ACA_1C_1 \parallel AC, a ACAC przecina BDBD. Zatem BDBD i A1C1A_1C_1 są skośne. Kąt między nimi to kąt między BDBD i ACAC, czyli 90∘90^\circ.

Odpowiedź. a) równoległe, b) skośne, c) przecinające się (prostopadle), d) przecinające się, e) skośne (prostopadłe, kąt 90∘90^\circ).