Przejdź do treści

Stygnięcie kawy T(t) = 20 + 70 · 0,9ᵗ: po ilu minutach temperatura spadnie do 50°C?

Szkoła średnia średnie

Temperaturę kawy (w stopniach Celsjusza) tt minut po zaparzeniu opisuje wzór

T(t)=20+70⋅0,9tT(t) = 20 + 70 \cdot 0{,}9^{t}

a) Jaką temperaturę miała kawa tuż po zaparzeniu, a jaką po 1010 minutach?

b) Po ilu minutach temperatura spadnie do 50°C50°\text{C}? Wynik zaokrąglij do części setnych.

c) Czy kawa może kiedyś ostygnąć do 15°C15°\text{C}? Uzasadnij.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Temperatura początkowa i po 10 minutach.

T(0)=20+70⋅1=90,T(10)=20+70⋅0,910≈20+70⋅0,3487≈44,4T(0) = 20 + 70 \cdot 1 = 90, \qquad T(10) = 20 + 70 \cdot 0{,}9^{10} \approx 20 + 70 \cdot 0{,}3487 \approx 44{,}4

Krok 2. Równanie T(t)=50T(t) = 50.

20+70⋅0,9t=50⟹0,9t=3070=3720 + 70 \cdot 0{,}9^{t} = 50 \quad\Longrightarrow\quad 0{,}9^{t} = \frac{30}{70} = \frac{3}{7}

Krok 3. Logarytmujemy.

t=log⁡37log⁡0,9≈−0,36798−0,045757≈8,04t = \frac{\log \frac{3}{7}}{\log 0{,}9} \approx \frac{-0{,}36798}{-0{,}045757} \approx 8{,}04

Sprawdzenie: T(8)≈50,13T(8) \approx 50{,}13 i T(9)≈47,1T(9) \approx 47{,}1, więc 50°C50°\text{C} jest osiągane między ósmą a dziewiątą minutą, tuż po upływie ośmiu minut.

Krok 4. Czy może być 15°C? Wyrażenie 70⋅0,9t70 \cdot 0{,}9^t jest zawsze dodatnie, więc T(t)>20T(t) > 20 dla każdego tt. Prosta T=20T = 20 jest asymptotą poziomą wykresu: kawa zbliża się do temperatury pokoju, ale nigdy nie spada poniżej niej.

Odpowiedź. a) 90°C90°\text{C} i około 44,4°C44{,}4°\text{C}. b) Po około 8,048{,}04 minuty. c) Nie - w tym modelu temperatura kawy jest zawsze wyższa niż 20°C20°\text{C}.

Taki model to prawo stygnięcia Newtona: różnica temperatur między ciałem a otoczeniem maleje wykładniczo (tu co minutę o 10%10\%).