Przejdź do treści

Datowanie węglem C-14: ile lat ma kość, w której zostało 30% węgla-14?

Szkoła średnia średnie

Czas połowicznego rozpadu węgla-14 wynosi 57305730 lat. W żywym organizmie zawartość tego izotopu jest stała, a po śmierci węgiel-14 rozpada się i nie jest uzupełniany. W znalezionej kości zostało 30%30\% węgla-14, który zawierała w chwili śmierci zwierzęcia. Oszacuj wiek kości z dokładnością do 5050 lat.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Model. Jeśli m0m_0 to początkowa ilość węgla-14, to po tt latach zostaje

m(t)=m0⋅(12)t5730m(t) = m_0 \cdot \left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{5730}}

Krok 2. Równanie. Zostało 30%30\%, czyli m(t)=0,3 m0m(t) = 0{,}3\,m_0. Dzielimy przez m0m_0 - ilość początkowa nie jest potrzebna:

(12)t5730=0,3\left(\frac{1}{2}\right)^{\frac{t}{5730}} = 0{,}3

Krok 3. Logarytmujemy. Liczby 0,30{,}3 nie zapiszemy jako potęgi 12\frac{1}{2}, więc logarytmujemy obie strony (logarytm dziesiętny):

t5730⋅log⁡0,5=log⁡0,3⟹t=5730⋅log⁡0,3log⁡0,5\frac{t}{5730} \cdot \log 0{,}5 = \log 0{,}3 \quad\Longrightarrow\quad t = 5730 \cdot \frac{\log 0{,}3}{\log 0{,}5}

Krok 4. Obliczenia. log⁡0,3≈−0,5229\log 0{,}3 \approx -0{,}5229, log⁡0,5≈−0,3010\log 0{,}5 \approx -0{,}3010, więc

t≈5730⋅1,737≈9953t \approx 5730 \cdot 1{,}737 \approx 9953

Krok 5. Szacunek kontrolny. Po 57305730 latach zostałoby 50%50\%, po 11 46011\,460 latach 25%25\%. Wynik 30%30\% leży między nimi, bliżej 25%25\% - i rzeczywiście 99539953 lat jest bliżej 11 46011\,460 niż 57305730.

Odpowiedź. Kość ma około 99509950 lat (w przybliżeniu 1010 tysięcy lat).