Przejdź do treści

Wykaż, że f(x) = 5ˣ − 5⁻ˣ jest rosnąca i nieparzysta

Szkoła średnia trudne

Dana jest funkcja f(x)=5x−5−xf(x) = 5^x - 5^{-x} określona dla wszystkich liczb rzeczywistych.

a) Wykaż, że ff jest rosnąca.

b) Wykaż, że ff jest nieparzysta, i wyznacz jej miejsca zerowe.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dwa dowolne argumenty. Niech x1<x2x_1 < x_2. Trzeba pokazać, że f(x1)<f(x2)f(x_1) < f(x_2).

Krok 2. Pierwszy składnik. Funkcja 5x5^x jest rosnąca (podstawa 5>15 > 1), więc

5x1<5x25^{x_1} < 5^{x_2}

Krok 3. Drugi składnik. 5−x=(15)x5^{-x} = \left(\frac{1}{5}\right)^x, a ta funkcja jest malejąca:

5−x1>5−x2⟹−5−x1<−5−x25^{-x_1} > 5^{-x_2} \quad\Longrightarrow\quad -5^{-x_1} < -5^{-x_2}

(mnożenie przez −1-1 odwraca nierówność).

Krok 4. Dodanie nierówności. Dodajemy stronami dwie nierówności o tym samym zwrocie:

5x1−5−x1<5x2−5−x2,czylif(x1)<f(x2)5^{x_1} - 5^{-x_1} < 5^{x_2} - 5^{-x_2}, \qquad \text{czyli} \qquad f(x_1) < f(x_2)

To kończy dowód części a): suma funkcji rosnącej i funkcji przeciwnej do malejącej jest rosnąca.

Krok 5. Nieparzystość. Dziedzina R\mathbb{R} jest symetryczna względem zera, a

f(−x)=5−x−5x=−(5x−5−x)=−f(x)f(-x) = 5^{-x} - 5^{x} = -\left(5^{x} - 5^{-x}\right) = -f(x)

Krok 6. Miejsca zerowe. Funkcja nieparzysta określona w zerze ma f(0)=0f(0) = 0: rzeczywiście 50−50=05^0 - 5^0 = 0. Funkcja rosnąca jest różnowartościowa, więc wartość 00 przyjmuje tylko raz.

Odpowiedź. ff jest rosnąca i nieparzysta; jedynym miejscem zerowym jest x=0x = 0.