Przejdź do treści

Parametr w podstawie: kiedy (m − 1)ˣ < (m − 1)³ dla każdego x > 3?

Szkoła średnia trudne

Wyznacz wszystkie wartości parametru mm, dla których funkcja f(x)=(m−1)xf(x) = (m - 1)^x jest funkcją wykładniczą i nierówność

(m−1)x<(m−1)3(m - 1)^x < (m - 1)^3

jest spełniona przez każdą liczbę x>3x > 3.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Kiedy ff jest funkcją wykładniczą. Podstawa musi być dodatnia i różna od 1:

m−1>0im−1≠1⟹m>1im≠2m - 1 > 0 \quad \text{i} \quad m - 1 \ne 1 \quad\Longrightarrow\quad m > 1 \quad \text{i} \quad m \ne 2

(Dla m=2m = 2 mielibyśmy 1x<131^x < 1^3, czyli 1<11 < 1 - fałsz dla każdego xx.)

Krok 2. Co znaczy warunek zadania. Nierówność mówi: f(x)<f(3)f(x) < f(3) dla wszystkich x>3x > 3. Wartości na prawo od 33 mają być mniejsze od wartości w punkcie 33 - tak zachowuje się funkcja malejąca.

Krok 3. Dwa przypadki podstawy.

  • m−1>1m - 1 > 1 (czyli m>2m > 2): funkcja rosnąca, więc dla x>3x > 3 jest f(x)>f(3)f(x) > f(3) - warunek nie jest spełniony dla żadnego x>3x > 3.
  • 0<m−1<10 < m - 1 < 1 (czyli 1<m<21 < m < 2): funkcja malejąca, więc dla każdego x>3x > 3 jest f(x)<f(3)f(x) < f(3) - warunek spełniony.

Krok 4. Sprawdzenie na przykładzie. m=1,5m = 1{,}5: podstawa 0,50{,}5, np. 0,54=0,0625<0,53=0,1250{,}5^4 = 0{,}0625 < 0{,}5^3 = 0{,}125 - zgadza się. m=3m = 3: podstawa 22, 24=16>23=82^4 = 16 > 2^3 = 8 - warunek nie zachodzi.

Odpowiedź. m∈(1,2)m \in (1, 2).