Przejdź do treści

Świadek i taksówki nocą - wzór Bayesa a wiarygodność zeznań

Szkoła średnia trudne

W mieście jeżdżą taksówki dwóch firm: 80%80\% z nich to taksówki zielone, a 20%20\% - niebieskie. Nocą taksówka potrąciła rowerzystę i odjechała. Świadek zeznał, że była niebieska. Badanie wykazało, że w podobnych warunkach świadek rozpoznaje kolor taksówki poprawnie w 75%75\% przypadków (i myli się w 25%25\%, niezależnie od koloru). Oblicz prawdopodobieństwo, że sprawcą była rzeczywiście taksówka niebieska.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dane. ZZ - taksówka była zielona, NN - niebieska, MM - świadek mówi „niebieska”.

P(Z)=0,8,P(N)=0,2,P(M∣N)=0,75,P(M∣Z)=0,25.P(Z) = 0{,}8, \quad P(N) = 0{,}2, \qquad P(M \mid N) = 0{,}75, \quad P(M \mid Z) = 0{,}25.

Krok 2. Drzewko.

ZN 0,80,20,750,250,750,25 mówi Zmówi N: 0,8 · 0,25mówi N: 0,2 · 0,75mówi Z
Drzewko: Z - taksówka zielona, N - niebieska; drugi etap to kolor, który podaje świadek. Do odpowiedzi „niebieska" prowadzą dwie gałęzie.

Krok 3. Prawdopodobieństwo całkowite zeznania „niebieska”.

P(M)=0,2⋅0,75+0,8⋅0,25=0,15+0,2=0,35.P(M) = 0{,}2 \cdot 0{,}75 + 0{,}8 \cdot 0{,}25 = 0{,}15 + 0{,}2 = 0{,}35.

Krok 4. Wzór Bayesa.

P(N∣M)=P(N)⋅P(M∣N)P(M)=0,150,35=37≈0,43.P(N \mid M) = \frac{P(N) \cdot P(M \mid N)}{P(M)} = \frac{0{,}15}{0{,}35} = \frac{3}{7} \approx 0{,}43.

Krok 5. Sens wyniku. Choć świadek ma rację w 75%75\% przypadków, jego zeznanie „niebieska” jest prawdziwe rzadziej niż w połowie przypadków. Na 100100 takich zdarzeń: 2020 taksówek niebieskich, z których świadek poprawnie nazwie 1515, i 8080 zielonych, z których błędnie nazwie niebieskimi 2020. Zeznań „niebieska” jest 3535, prawdziwych - 1515.

Pułapka. Odpowiedź 0,750{,}75 myli wiarygodność świadka P(M∣N)P(M \mid N) z tym, o co pytamy, czyli P(N∣M)P(N \mid M). Pomija też to, że zielonych taksówek jest cztery razy więcej.

Odpowiedź. P(N∣M)=37≈43%P(N \mid M) = \dfrac{3}{7} \approx 43\%.