Przejdź do treści

Symetria wykresu logarytmu: y = −log₃x i y = log₃(−x)

Szkoła średnia średnie

Dana jest funkcja f(x)=log⁡3xf(x) = \log_3 x. Wykres funkcji gg jest obrazem wykresu ff w symetrii względem osi OXOX, a wykres funkcji hh - w symetrii względem osi OYOY.

a) Zapisz wzory funkcji gg i hh.

b) Dla każdej z nich podaj dziedzinę, miejsce zerowe i monotoniczność.

c) Wyznacz obrazy punktu (3,1)(3, 1) w obu symetriach.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wzory. Symetria względem osi OXOX zmienia znak wartości: g(x)=−f(x)g(x) = -f(x). Symetria względem osi OYOY zmienia znak argumentu: h(x)=f(−x)h(x) = f(-x). Zatem

g(x)=−log⁡3x,h(x)=log⁡3(−x).g(x) = -\log_3 x, \qquad h(x) = \log_3 (-x).

Krok 2. Funkcja gg. Dziedzina się nie zmienia: Dg=(0,+∞)D_g = (0, +\infty). Miejsce zerowe zostaje x=1x = 1 (punkt na osi OXOX jest swoim odbiciem). Funkcja ff rośnie, więc g=−fg = -f maleje. Ze wzoru na zamianę podstawy −log⁡3x=log⁡13x-\log_3 x = \log_{\frac{1}{3}} x - to po prostu logarytm o podstawie 13\frac{1}{3}.

Krok 3. Funkcja hh. Liczba logarytmowana musi być dodatnia: −x>0-x > 0, czyli Dh=(−∞,0)D_h = (-\infty, 0). Miejsce zerowe: log⁡3(−x)=0  ⟺  −x=1  ⟺  x=−1\log_3 (-x) = 0 \iff -x = 1 \iff x = -1. Gdy xx rośnie w stronę zera, liczba −x-x maleje, a z nią log⁡3(−x)\log_3 (-x) - funkcja hh jest malejąca w przedziale (−∞,0)(-\infty, 0).

Krok 4. Obrazy punktu (3,1)(3, 1). W symetrii względem osi OXOX punkt (x,y)(x, y) przechodzi w (x,−y)(x, -y), a względem osi OYOY - w (−x,y)(-x, y):

(3,1) → OX  (3,−1),(3,1) → OY  (−3,1).(3, 1) \ \xrightarrow{\ OX\ }\ (3, -1), \qquad (3, 1) \ \xrightarrow{\ OY\ }\ (-3, 1).

Sprawdzenie: g(3)=−log⁡33=−1g(3) = -\log_3 3 = -1 oraz h(−3)=log⁡33=1h(-3) = \log_3 3 = 1. ✓\checkmark

Krok 5. Rysunek.

−3 −1 1 3 −1 1 y = log₃x y = −log₃x y = log₃(−x) x y
y = log₃x (przerywana), y = −log₃x (odbicie względem osi OX, przez (1, 0) i (3, −1)) oraz y = log₃(−x) (odbicie względem osi OY, przez (−1, 0) i (−3, 1)).

Odpowiedź. a) g(x)=−log⁡3xg(x) = -\log_3 x, h(x)=log⁡3(−x)h(x) = \log_3(-x); b) gg: dziedzina (0,+∞)(0, +\infty), miejsce zerowe 11, malejąca; hh: dziedzina (−∞,0)(-\infty, 0), miejsce zerowe −1-1, malejąca; c) (3,−1)(3, -1) na wykresie gg i (−3,1)(-3, 1) na wykresie hh.