Przejdź do treści

Liczba rozwiązań równania |2ˣ − 4| = m w zależności od parametru m

Szkoła średnia trudne

Naszkicuj wykres funkcji f(x)=∣2x−4∣f(x) = |2^x - 4| i na jego podstawie podaj liczbę rozwiązań równania ∣2x−4∣=m|2^x - 4| = m w zależności od wartości parametru mm.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wykres bez modułu. Wykres y=2x−4y = 2^x - 4 to wykres y=2xy = 2^x przesunięty o 44 w dół. Ma asymptotę y=−4y = -4, zbiór wartości (−4,+∞)(-4, +\infty) i miejsce zerowe:

2x−4=0⟹2x=22⟹x=22^x - 4 = 0 \quad\Longrightarrow\quad 2^x = 2^2 \quad\Longrightarrow\quad x = 2

Krok 2. Moduł. Część wykresu leżąca pod osią OXOX (dla x<2x < 2) odbijamy symetrycznie do góry, część nad osią zostaje. Dla x<2x < 2 mamy więc f(x)=4−2xf(x) = 4 - 2^x, a asymptota y=−4y = -4 odbija się w prostą y=4y = 4. Wykres zbliża się do niej z lewej strony, ale jej nie osiąga, bo 4−2x<44 - 2^x < 4 dla każdego xx. Punkty kontrolne: f(0)=∣1−4∣=3f(0) = |1 - 4| = 3, f(2)=0f(2) = 0, f(3)=∣8−4∣=4f(3) = |8 - 4| = 4.

−4−3−2−1123246 y = 4 y = |2ˣ − 4| (0, 3) xy
Wykres y = |2ˣ − 4|: część wykresu y = 2ˣ − 4 leżąca pod osią OX (dla x < 2) została odbita do góry. Po lewej stronie wykres zbliża się do prostej y = 4, ale jej nie osiąga.

Krok 3. Przesuwamy prostą y=my = m. Liczba rozwiązań równania to liczba punktów wspólnych wykresu z poziomą prostą y=my = m:

  • m<0m < 0 - prosta leży pod wykresem (moduł nie jest ujemny): brak rozwiązań;
  • m=0m = 0 - jeden punkt wspólny (2,0)(2, 0): jedno rozwiązanie;
  • 0<m<40 < m < 4 - prosta przecina lewą gałąź (malejącą) i prawą (rosnącą): dwa rozwiązania;
  • m≥4m \geq 4 - prosta przecina tylko prawą gałąź: jedno rozwiązanie.

Krok 4. Sprawdzenie granicznego m=4m = 4. Równanie ∣2x−4∣=4|2^x - 4| = 4 rozpada się na 2x−4=42^x - 4 = 4, czyli x=3x = 3, oraz 2x−4=−42^x - 4 = -4, czyli 2x=02^x = 0 - sprzeczność, bo 2x>02^x > 0. Jest więc dokładnie jedno rozwiązanie, choć prosta y=4y = 4 jest „przyklejona” do lewej gałęzi.

Dla przykładu m=1m = 1: 2x=32^x = 3 lub 2x=52^x = 5, czyli x=log⁡23x = \log_2 3 lub x=log⁡25x = \log_2 5 - dwa rozwiązania.

Odpowiedź. Brak rozwiązań dla m<0m < 0; jedno rozwiązanie dla m=0m = 0 oraz dla m≥4m \geq 4; dwa rozwiązania dla m∈(0,4)m \in (0, 4).