Przejdź do treści

Odczytaj wzór funkcji wykładniczej z wykresu: a, p i q w f(x) = aˣ⁻ᵖ + q

Szkoła średnia trudne

Na rysunku przedstawiono wykres funkcji f(x)=ax−p+qf(x) = a^{x - p} + q, gdzie a>0a > 0 i a≠1a \neq 1. Prosta y=−2y = -2 jest asymptotą poziomą wykresu, a wykres przechodzi przez punkty (1,−1)(1, -1), (2,0)(2, 0) i (3,2)(3, 2).

−2−11234−2−112345 y = −2 y = f(x) xy
Wykres funkcji f(x) = a^(x − p) + q. Asymptota pozioma to prosta y = −2, a wykres przechodzi przez punkty (1, −1), (2, 0) i (3, 2).

a) Wyznacz aa, pp i qq.

b) Oblicz f(0)f(0) i f(5)f(5).

c) Rozwiąż nierówność f(x)>2f(x) > 2.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Parametr qq. Asymptota pozioma wykresu y=ax−p+qy = a^{x - p} + q to prosta y=qy = q, więc q=−2q = -2.

Krok 2. Parametr pp. Punkt (1,−1)(1, -1) leży o 11 nad asymptotą. Dla wykresu y=axy = a^x punktem leżącym o 11 nad asymptotą jest (0,1)(0, 1), bo a0=1a^0 = 1. Algebraicznie:

a1−p−2=−1⟹a1−p=1⟹1−p=0⟹p=1a^{1 - p} - 2 = -1 \quad\Longrightarrow\quad a^{1 - p} = 1 \quad\Longrightarrow\quad 1 - p = 0 \quad\Longrightarrow\quad p = 1

(Potęga ata^t przy a≠1a \neq 1 jest równa 11 tylko dla t=0t = 0.)

Krok 3. Podstawa aa. Podstawiamy punkt (2,0)(2, 0):

a2−1−2=0⟹a=2a^{2 - 1} - 2 = 0 \quad\Longrightarrow\quad a = 2

Sprawdzenie trzecim punktem: f(3)=22−2=2f(3) = 2^{2} - 2 = 2. Zgadza się, więc f(x)=2x−1−2f(x) = 2^{x - 1} - 2.

Krok 4. Wartości.

f(0)=2−1−2=−32,f(5)=24−2=14f(0) = 2^{-1} - 2 = -\frac{3}{2}, \qquad f(5) = 2^{4} - 2 = 14

Wartość f(0)=−1,5f(0) = -1{,}5 zgadza się z rysunkiem: wykres przecina oś OYOY w połowie między −1-1 a −2-2.

Krok 5. Nierówność.

2x−1−2>2⟺2x−1>22⟺x−1>2⟺x>32^{x - 1} - 2 > 2 \quad\Longleftrightarrow\quad 2^{x - 1} > 2^{2} \quad\Longleftrightarrow\quad x - 1 > 2 \quad\Longleftrightarrow\quad x > 3

Podstawa 2>12 > 1, więc zwrot nierówności się nie zmienia. Na rysunku: wykres leży nad prostą y=2y = 2 na prawo od punktu (3,2)(3, 2).

Odpowiedź. a) a=2a = 2, p=1p = 1, q=−2q = -2. b) f(0)=−32f(0) = -\frac{3}{2}, f(5)=14f(5) = 14. c) x∈(3,+∞)x \in (3, +\infty).