Przejdź do treści

Walec wpisany w stożek o największym polu powierzchni bocznej

Szkoła średnia średnie

W stożek o promieniu podstawy 44 i wysokości 1010 wpisujemy walec (dolna podstawa na podstawie stożka, okrąg górnej podstawy na powierzchni bocznej). Dla jakiego promienia walca pole jego powierzchni bocznej jest największe? Oblicz to pole.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Zmienna i dziedzina. Niech rr - promień walca, r∈(0; 4)r \in (0;\ 4), a hh - jego wysokość.

Krok 2. Związek z podobieństwa. Nad walcem zostaje mały stożek o promieniu rr i wysokości 10−h10 - h, podobny do całego:

10−hr=104⟹h=10−52r.\frac{10 - h}{r} = \frac{10}{4} \quad\Longrightarrow\quad h = 10 - \frac{5}{2}r.

Krok 3. Funkcja celu.

Pb(r)=2πrh=2πr(10−52r)=20πr−5πr2,r∈(0; 4).P_b(r) = 2\pi r h = 2\pi r\left(10 - \frac{5}{2}r\right) = 20\pi r - 5\pi r^2, \qquad r \in (0;\ 4).

Krok 4. Maksimum. To funkcja kwadratowa o ujemnym współczynniku przy r2r^2 - ramiona paraboli skierowane w dół, więc największa wartość jest w wierzchołku. Pochodna nie jest tu potrzebna:

rw=−20π2⋅(−5π)=2∈(0; 4).r_w = \frac{-20\pi}{2 \cdot (-5\pi)} = 2 \in (0;\ 4).

(Pochodna daje to samo: Pb′(r)=20π−10πr=0  ⟺  r=2P_b'(r) = 20\pi - 10\pi r = 0 \iff r = 2, dodatnia przed 22, ujemna po.)

Krok 5. Wynik. h=10−5=5h = 10 - 5 = 5, a

Pb=2π⋅2⋅5=20π.P_b = 2\pi \cdot 2 \cdot 5 = 20\pi.

Odpowiedź. Walec o promieniu 22 i wysokości 55 ma największe pole boczne, równe 20π≈62,820\pi \approx 62{,}8.

Uwaga. Walec o największej objętości wpisany w ten sam stożek ma inny promień: r=23⋅4=83r = \frac{2}{3} \cdot 4 = \frac{8}{3} (zob. lekcję). Maksimum zależy od tego, co maksymalizujemy - pole boczne „woli” walec o połowie promienia i połowie wysokości stożka.