Przejdź do treści

Pochodne funkcji 3sin x − 2cos x + 5x, x² cos x, tg x − ctg x i sin x / x

Szkoła średnia łatwe

Oblicz pochodne funkcji:

a) f(x)=3sin⁡x−2cos⁡x+5xf(x) = 3\sin x - 2\cos x + 5x,

b) g(x)=x2cos⁡xg(x) = x^2 \cos x,

c) h(x)=tg⁡x−ctg⁡xh(x) = \operatorname{tg} x - \operatorname{ctg} x,

d) k(x)=sin⁡xxk(x) = \dfrac{\sin x}{x} dla x≠0x \neq 0.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. a) Wzory podstawowe. Pochodna sumy to suma pochodnych, a stałe wyłączamy przed pochodną:

f′(x)=3cos⁡x−2⋅(−sin⁡x)+5=3cos⁡x+2sin⁡x+5.f'(x) = 3\cos x - 2 \cdot (-\sin x) + 5 = 3\cos x + 2\sin x + 5.

Uwaga na znak: (cos⁡x)′=−sin⁡x(\cos x)' = -\sin x, więc −2cos⁡x-2\cos x daje +2sin⁡x+2\sin x.

Krok 2. b) Pochodna iloczynu. (uv)′=u′v+uv′(uv)' = u'v + uv' dla u=x2u = x^2, v=cos⁡xv = \cos x:

g′(x)=2xcos⁡x+x2⋅(−sin⁡x)=2xcos⁡x−x2sin⁡x.g'(x) = 2x \cos x + x^2 \cdot (-\sin x) = 2x\cos x - x^2 \sin x.

Krok 3. c) Tangens i cotangens. Z gotowych wzorów, dla x≠k⋅π2x \neq k \cdot \frac{\pi}{2}:

h′(x)=1cos⁡2x−(−1sin⁡2x)=1cos⁡2x+1sin⁡2x.h'(x) = \frac{1}{\cos^2 x} - \left( -\frac{1}{\sin^2 x} \right) = \frac{1}{\cos^2 x} + \frac{1}{\sin^2 x}.

Sprowadzając do wspólnego mianownika i korzystając z jedynki oraz 2sin⁡xcos⁡x=sin⁡2x2\sin x\cos x = \sin 2x:

h′(x)=sin⁡2x+cos⁡2xsin⁡2xcos⁡2x=1sin⁡2xcos⁡2x=4sin⁡22x.h'(x) = \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin^2 x \cos^2 x} = \frac{1}{\sin^2 x \cos^2 x} = \frac{4}{\sin^2 2x}.

Krok 4. d) Pochodna ilorazu. (uv)′=u′v−uv′v2\left( \frac{u}{v} \right)' = \frac{u'v - uv'}{v^2}:

k′(x)=cos⁡x⋅x−sin⁡x⋅1x2=xcos⁡x−sin⁡xx2.k'(x) = \frac{\cos x \cdot x - \sin x \cdot 1}{x^2} = \frac{x\cos x - \sin x}{x^2}.

Odpowiedź. a) f′(x)=3cos⁡x+2sin⁡x+5f'(x) = 3\cos x + 2\sin x + 5; b) g′(x)=2xcos⁡x−x2sin⁡xg'(x) = 2x\cos x - x^2\sin x; c) h′(x)=1cos⁡2x+1sin⁡2x=4sin⁡22xh'(x) = \frac{1}{\cos^2 x} + \frac{1}{\sin^2 x} = \frac{4}{\sin^2 2x}; d) k′(x)=xcos⁡x−sin⁡xx2k'(x) = \frac{x\cos x - \sin x}{x^2}.