Przejdź do treści

Nierówność 2sin² x − sin x − 1 < 0 w przedziale ⟨0; 2π⟩ - podstawienie t = sin x

Szkoła średnia średnie

Rozwiąż nierówność 2sin⁡2x−sin⁡x−1<02\sin^2 x - \sin x - 1 < 0 w przedziale ⟨0; 2π⟩\left\langle 0;\ 2\pi \right\rangle.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Podstawienie. Niech t=sin⁡xt = \sin x, przy czym t∈⟨−1; 1⟩t \in \left\langle -1;\ 1 \right\rangle. Nierówność przyjmuje postać

2t2−t−1<0.2t^2 - t - 1 < 0.

Krok 2. Nierówność kwadratowa. Δ=1+8=9\Delta = 1 + 8 = 9, więc t1=1−34=−12t_1 = \frac{1 - 3}{4} = -\frac{1}{2}, t2=1+34=1t_2 = \frac{1 + 3}{4} = 1 i 2t2−t−1=(2t+1)(t−1)2t^2 - t - 1 = (2t + 1)(t - 1). Parabola ma ramiona w górę, więc jest ujemna między pierwiastkami:

−12<t<1,czyli−12<sin⁡x<1.-\frac{1}{2} < t < 1, \qquad \text{czyli} \qquad -\frac{1}{2} < \sin x < 1.

Krok 3. Dwa warunki. Warunek sin⁡x<1\sin x < 1 wyłącza tylko punkt, w którym sin⁡x=1\sin x = 1, czyli x=π2x = \frac{\pi}{2}. Warunek sin⁡x>−12\sin x > -\frac{1}{2}: równanie sin⁡x=−12\sin x = -\frac{1}{2} ma w przedziale rozwiązania 7π6\frac{7\pi}{6} i 11π6\frac{11\pi}{6}, a sinusoida jest pod prostą y=−12y = -\frac{1}{2} tylko między nimi. Zatem sin⁡x>−12\sin x > -\frac{1}{2} dla x∈⟨0; 7π6)∪(11π6; 2π⟩x \in \left\langle 0;\ \frac{7\pi}{6} \right) \cup \left( \frac{11\pi}{6};\ 2\pi \right\rangle.

y = sin xπ/27π/611π/62π1−1/2−1xy
Sinusoida w przedziale ⟨0; 2π⟩ i proste y = −1/2 oraz y = 1. Rozwiązanie to x, dla których wykres leży ściśle między prostymi: bez punktu π/2 (szczyt) i bez kawałka od 7π/6 do 11π/6.

Krok 4. Część wspólna. Z przedziału ⟨0; 7π6)\left\langle 0;\ \frac{7\pi}{6} \right) usuwamy π2\frac{\pi}{2}. Łatwo o tym zapomnieć: dla x=π2x = \frac{\pi}{2} lewa strona to 2−1−1=02 - 1 - 1 = 0, a nierówność jest ostra.

Odpowiedź. x∈⟨0; π2)∪(π2; 7π6)∪(11π6; 2π⟩x \in \left\langle 0;\ \frac{\pi}{2} \right) \cup \left( \frac{\pi}{2};\ \frac{7\pi}{6} \right) \cup \left( \frac{11\pi}{6};\ 2\pi \right\rangle.