Przejdź do treści

Równanie sin x + sin 2x + sin 3x = 0 - grupowanie i suma sinusów

Szkoła średnia trudne

Rozwiąż równanie sin⁡x+sin⁡2x+sin⁡3x=0\sin x + \sin 2x + \sin 3x = 0 i podaj wszystkie jego rozwiązania należące do przedziału ⟨0; 2π⟩\left\langle 0;\ 2\pi \right\rangle.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Grupowanie. Łączymy skrajne składniki - ich połowa sumy kątów to 2x2x, czyli kąt środkowego składnika:

sin⁡3x+sin⁡x=2sin⁡2xcos⁡x.\sin 3x + \sin x = 2\sin 2x\cos x.

Krok 2. Wspólny czynnik. Równanie przyjmuje postać

2sin⁡2xcos⁡x+sin⁡2x=0⟺sin⁡2x (2cos⁡x+1)=0.2\sin 2x\cos x + \sin 2x = 0 \quad \Longleftrightarrow \quad \sin 2x\,(2\cos x + 1) = 0.

Krok 3. Pierwszy czynnik. sin⁡2x=0\sin 2x = 0 daje 2x=kπ2x = k\pi, czyli x=kπ2x = \frac{k\pi}{2}, k∈Zk \in \mathbb{Z}.

Krok 4. Drugi czynnik. 2cos⁡x+1=02\cos x + 1 = 0, czyli cos⁡x=−12\cos x = -\frac{1}{2}. Kąt pomocniczy π3\frac{\pi}{3}, cosinus ujemny w II i III ćwiartce:

x=2π3+2kπlubx=−2π3+2kπ,k∈Z.x = \frac{2\pi}{3} + 2k\pi \quad \text{lub} \quad x = -\frac{2\pi}{3} + 2k\pi, \qquad k \in \mathbb{Z}.

Krok 5. Przedział ⟨0; 2π⟩\langle 0;\ 2\pi\rangle. Z serii kπ2\frac{k\pi}{2} (k=0,1,2,3,4k = 0, 1, 2, 3, 4): 00, π2\frac{\pi}{2}, π\pi, 3π2\frac{3\pi}{2}, 2π2\pi. Z pozostałych: 2π3\frac{2\pi}{3} oraz −2π3+2π=4π3-\frac{2\pi}{3} + 2\pi = \frac{4\pi}{3}. Liczby z różnych serii się nie powtarzają.

y = sin x + sin 2x + sin 3xπ/2π3π/22π21−1−2xy2π/34π/3
Wykres y = sin x + sin 2x + sin 3x w przedziale ⟨0; 2π⟩ przecina oś OX w siedmiu punktach: 0, π/2, 2π/3, π, 4π/3, 3π/2 i 2π.

Krok 6. Sprawdzenie dla x=2π3x = \frac{2\pi}{3}: sin⁡2π3+sin⁡4π3+sin⁡2π=32−32+0=0\sin\frac{2\pi}{3} + \sin\frac{4\pi}{3} + \sin 2\pi = \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2} + 0 = 0.

Odpowiedź. x=kπ2x = \frac{k\pi}{2} lub x=±2π3+2kπx = \pm\frac{2\pi}{3} + 2k\pi, k∈Zk \in \mathbb{Z}. W przedziale ⟨0; 2π⟩\langle 0;\ 2\pi\rangle jest siedem rozwiązań: 00, π2\frac{\pi}{2}, 2π3\frac{2\pi}{3}, π\pi, 4π3\frac{4\pi}{3}, 3π2\frac{3\pi}{2}, 2π2\pi.

Uwaga: połączenie innej pary, np. sin⁡x+sin⁡2x\sin x + \sin 2x, daje kąty 3x2\frac{3x}{2} i x2\frac{x}{2}, które z trzecim składnikiem nie tworzą wspólnego czynnika. Grupujemy tak, żeby połowa sumy kątów była równa kątowi pozostałego składnika.