Przejdź do treści

Dla jakich m wielomian x³ + mx − 2 ma miejsce zerowe w (0; 1) - Darboux i szacowanie

Szkoła średnia trudne

Wyznacz wszystkie wartości parametru mm, dla których funkcja f(x)=x3+mx−2f(x) = x^3 + mx - 2 ma co najmniej jedno miejsce zerowe w przedziale (0; 1)(0;\ 1).

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wartości na końcach. ff jest wielomianem, więc jest ciągła w ⟨0; 1⟩\langle 0;\ 1\rangle dla każdego mm. Na końcach przedziału:

f(0)=−2,f(1)=1+m−2=m−1f(0) = -2, \qquad f(1) = 1 + m - 2 = m - 1

Krok 2. Przypadek m>1m > 1. Wtedy f(1)=m−1>0f(1) = m - 1 > 0, a f(0)=−2<0f(0) = -2 < 0, więc f(0)⋅f(1)<0f(0) \cdot f(1) < 0. Z własności Darboux istnieje c∈(0; 1)c \in (0;\ 1), dla którego f(c)=0f(c) = 0. Każde m>1m > 1 spełnia więc warunek zadania.

Krok 3. Przypadek m≤1m \leq 1 - Darboux tu nie pomoże. Z f(0)⋅f(1)≥0f(0) \cdot f(1) \geq 0 nie wynika, że miejsca zerowego nie ma. Trzeba to wykazać inaczej - szacując wartości funkcji. Dla x∈(0; 1)x \in (0;\ 1) mamy x3<1x^3 < 1 oraz, ponieważ m≤1m \leq 1 i x>0x > 0, mx≤x<1mx \leq x < 1. Zatem

f(x)=x3+mx−2<1+1−2=0f(x) = x^3 + mx - 2 < 1 + 1 - 2 = 0

Funkcja jest w całym przedziale (0; 1)(0;\ 1) ujemna, więc nie ma w nim miejsca zerowego.

Krok 4. Przypadek graniczny m=1m = 1. Wtedy f(1)=0f(1) = 0, ale 1∉(0; 1)1 \notin (0;\ 1) - przedział jest otwarty. Zgodnie z krokiem 3 wewnątrz przedziału f(x)<0f(x) < 0, więc m=1m = 1 nie spełnia warunku.

Odpowiedź. m∈(1; +∞)m \in (1;\ +\infty).

Pułapka. Własność Darboux działa tylko w jedną stronę: różne znaki na końcach gwarantują pierwiastek, ale jednakowe znaki niczego nie wykluczają. Dlatego dla m≤1m \leq 1 potrzebny był osobny argument.