Przejdź do treści

Część całkowita razy funkcja liniowa - parametr a i punkty nieciągłości f(x) = ⌊x⌋(x − a)

Szkoła średnia trudne

Dana jest funkcja f(x)=⌊x⌋⋅(x−a)f(x) = \lfloor x \rfloor \cdot (x - a), gdzie ⌊x⌋\lfloor x \rfloor oznacza część całkowitą liczby xx (największą liczbę całkowitą nie większą od xx).

a) Wyznacz aa, dla którego ff jest ciągła w punkcie x0=2x_0 = 2.

b) Dla znalezionego aa wyznacz wszystkie punkty, w których ff nie jest ciągła.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Jak zachowuje się część całkowita przy liczbie całkowitej nn. Tuż na lewo od nn (dla x∈⟨n−1; n)x \in \langle n - 1;\ n)) mamy ⌊x⌋=n−1\lfloor x \rfloor = n - 1, a od nn w prawo (dla x∈⟨n; n+1)x \in \langle n;\ n + 1)) mamy ⌊x⌋=n\lfloor x \rfloor = n. Zatem na każdym takim przedziale ff jest funkcją liniową, a w punkcie nn:

lim⁡x→n−f(x)=(n−1)(n−a),lim⁡x→n+f(x)=n(n−a)=f(n)\lim_{x \to n^-} f(x) = (n - 1)(n - a), \qquad \lim_{x \to n^+} f(x) = n(n - a) = f(n)

Granica prawostronna jest zawsze równa wartości - funkcja jest prawostronnie ciągła w każdym punkcie.

Krok 2. Część a): punkt x0=2x_0 = 2. Podstawiamy n=2n = 2:

lim⁡x→2−f(x)=1⋅(2−a)=2−a,lim⁡x→2+f(x)=f(2)=2(2−a)\lim_{x \to 2^-} f(x) = 1 \cdot (2 - a) = 2 - a, \qquad \lim_{x \to 2^+} f(x) = f(2) = 2(2 - a)

Warunek ciągłości: 2−a=2(2−a)2 - a = 2(2 - a), czyli 2−a=02 - a = 0, więc a=2a = 2.

Krok 3. Część b): punkty niecałkowite. Dla xx niecałkowitego część całkowita jest stała w pewnym otoczeniu xx, więc ff jest tam funkcją liniową - ciągłą.

Krok 4. Część b): punkty całkowite. Dla a=2a = 2 różnica granic jednostronnych w punkcie całkowitym nn wynosi

n(n−2)−(n−1)(n−2)=(n−2)(n−(n−1))=n−2n(n - 2) - (n - 1)(n - 2) = (n - 2)\big(n - (n - 1)\big) = n - 2

Jest równa zeru tylko dla n=2n = 2. W każdej innej liczbie całkowitej granice jednostronne są różne (skok o ∣n−2∣|n - 2|). Na przykład w punkcie 11: granica lewostronna 0⋅(1−2)=00 \cdot (1 - 2) = 0, prawostronna 1⋅(1−2)=−11 \cdot (1 - 2) = -1.

Odpowiedź. a) a=2a = 2. b) Dla a=2a = 2 funkcja nie jest ciągła w każdej liczbie całkowitej różnej od 22, czyli w zbiorze Z∖{2}\mathbb{Z} \setminus \{2\}; we wszystkich pozostałych punktach jest ciągła.

Pułapka. Czynnik (x−a)(x - a) „gasi” skok części całkowitej tylko tam, gdzie sam jest zerem. Dlatego ciągłość udaje się uzyskać w jednym punkcie całkowitym, a nie we wszystkich naraz.