Przejdź do treści

Dwa parametry a i b w funkcji z trzech kawałków - układ równań z warunków ciągłości

Szkoła średnia trudne

Wyznacz wartości parametrów aa i bb, dla których funkcja

f(x)={x+adla x<−1x2+bxdla −1≤x≤2ax−4dla x>2f(x) = \begin{cases} x + a & \text{dla } x < -1 \\ x^2 + bx & \text{dla } -1 \leq x \leq 2 \\ ax - 4 & \text{dla } x > 2 \end{cases}

jest ciągła w zbiorze R\mathbb{R}.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Punkty do zbadania. Przy ustalonych aa i bb każdy kawałek jest wielomianem, więc funkcja jest ciągła wszędzie poza punktami sklejenia −1-1 i 22. Każdy z nich da jedno równanie.

Krok 2. Punkt x0=−1x_0 = -1. Granica lewostronna (wzór x+ax + a): lim⁡x→−1−(x+a)=a−1\lim\limits_{x \to -1^-} (x + a) = a - 1. Punkt −1-1 należy do środkowego kawałka, więc granica prawostronna i wartość to

f(−1)=(−1)2+b⋅(−1)=1−bf(-1) = (-1)^2 + b \cdot (-1) = 1 - b

Warunek ciągłości: a−1=1−ba - 1 = 1 - b, czyli a+b=2a + b = 2.

Krok 3. Punkt x0=2x_0 = 2. Punkt 22 należy do środkowego kawałka: granica lewostronna i wartość to f(2)=4+2bf(2) = 4 + 2b. Granica prawostronna (wzór ax−4ax - 4): lim⁡x→2+(ax−4)=2a−4\lim\limits_{x \to 2^+} (ax - 4) = 2a - 4. Warunek: 4+2b=2a−44 + 2b = 2a - 4, czyli a−b=4a - b = 4.

Krok 4. Układ równań.

{a+b=2a−b=4\begin{cases} a + b = 2 \\ a - b = 4 \end{cases}

Dodając stronami: 2a=62a = 6, więc a=3a = 3, a stąd b=2−3=−1b = 2 - 3 = -1.

Krok 5. Sprawdzenie. Dla a=3a = 3, b=−1b = -1:

  • w punkcie −1-1: −1+3=2-1 + 3 = 2 oraz 1+1=21 + 1 = 2;
  • w punkcie 22: 4−2=24 - 2 = 2 oraz 6−4=26 - 4 = 2.
−4−2−124−224680 (−1, 2)(2, 2) xy
Dla a = 3 i b = −1 trzy kawałki łączą się w punktach (−1, 2) i (2, 2) - wykres da się narysować bez odrywania ołówka.

Odpowiedź. a=3a = 3, b=−1b = -1.

Pułapka. Parametr aa występuje w dwóch kawałkach, więc warunków nie da się rozwiązać osobno - dopiero układ równań daje jedyną parę (a,b)(a, b).