Przejdź do treści

Dwie asymptoty ukośne funkcji √(4x² + x) - wyrażenie sprzężone w ±∞

Szkoła średnia trudne

Wyznacz dziedzinę i wszystkie asymptoty wykresu funkcji f(x)=4x2+xf(x) = \sqrt{4x^2 + x}.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Wyrażenie pod pierwiastkiem musi być nieujemne: 4x2+x=x(4x+1)≥04x^2 + x = x(4x + 1) \geq 0. Pierwiastki to −14-\tfrac{1}{4} i 00, ramiona paraboli w górę, więc

Df=(−∞; −14⟩∪⟨0; +∞).D_f = \left(-\infty;\ -\tfrac{1}{4}\right\rangle \cup \langle 0;\ +\infty).

Krok 2. Asymptoty pionowe. Funkcja jest ciągła w całej dziedzinie, a na końcach przedziałów przyjmuje skończone wartości f(−14)=f(0)=0f(-\tfrac{1}{4}) = f(0) = 0. Nigdzie nie ucieka do nieskończoności - asymptot pionowych nie ma.

Krok 3. x→+∞x \to +\infty, współczynnik aa. Dla x>0x > 0 mamy 4x2+x=x4+1x\sqrt{4x^2 + x} = x\sqrt{4 + \frac{1}{x}}:

a=lim⁡x→+∞x4+1xx=4=2.a = \lim_{x \to +\infty} \frac{x \sqrt{4 + \frac{1}{x}}}{x} = \sqrt{4} = 2.

Krok 4. x→+∞x \to +\infty, wyraz bb. Symbol ∞−∞\infty - \infty - mnożymy przez sprzężenie:

b=lim⁡x→+∞(4x2+x−2x)=lim⁡x→+∞4x2+x−4x24x2+x+2x=lim⁡x→+∞xx4+1x+2x=lim⁡x→+∞14+1x+2=14.b = \lim_{x \to +\infty} \left( \sqrt{4x^2 + x} - 2x \right) = \lim_{x \to +\infty} \frac{4x^2 + x - 4x^2}{\sqrt{4x^2 + x} + 2x} = \lim_{x \to +\infty} \frac{x}{x \sqrt{4 + \frac{1}{x}} + 2x} = \lim_{x \to +\infty} \frac{1}{\sqrt{4 + \frac{1}{x}} + 2} = \frac{1}{4}.

W +∞+\infty asymptotą jest y=2x+14y = 2x + \tfrac{1}{4}.

Krok 5. x→−∞x \to -\infty, współczynnik aa. Dla x<0x < 0 jest x2=∣x∣=−x\sqrt{x^2} = |x| = -x, więc 4x2+x=−x4+1x\sqrt{4x^2 + x} = -x\sqrt{4 + \frac{1}{x}} i

a=lim⁡x→−∞−x4+1xx=−2.a = \lim_{x \to -\infty} \frac{-x \sqrt{4 + \frac{1}{x}}}{x} = -2.

Krok 6. x→−∞x \to -\infty, wyraz bb. Teraz liczymy f(x)−ax=4x2+x+2xf(x) - ax = \sqrt{4x^2 + x} + 2x:

b=lim⁡x→−∞(4x2+x+2x)=lim⁡x→−∞4x2+x−4x24x2+x−2x=lim⁡x→−∞x−x4+1x−2x.b = \lim_{x \to -\infty} \left( \sqrt{4x^2 + x} + 2x \right) = \lim_{x \to -\infty} \frac{4x^2 + x - 4x^2}{\sqrt{4x^2 + x} - 2x} = \lim_{x \to -\infty} \frac{x}{-x \sqrt{4 + \frac{1}{x}} - 2x}.

Dzielimy licznik i mianownik przez −x-x (liczba dodatnia): licznik daje −1-1, mianownik 4+1x+2→4\sqrt{4 + \frac{1}{x}} + 2 \to 4. Zatem b=−14b = -\tfrac{1}{4} i w −∞-\infty asymptotą jest y=−2x−14y = -2x - \tfrac{1}{4}.

−111230 y = 2x + ¼y = −2x − ¼ xy
Wykres f(x) = √(4x² + x) w pobliżu początku układu: dwie gałęzie (dziedzina x ≤ −¼ lub x ≥ 0) i dwie asymptoty ukośne - y = 2x + ¼ w +∞ oraz y = −2x − ¼ w −∞. Już dla |x| ≥ 1 wykres prawie zlewa się z asymptotami.

Odpowiedź. Df=(−∞; −14⟩∪⟨0; +∞)D_f = \left(-\infty;\ -\tfrac{1}{4}\right\rangle \cup \langle 0;\ +\infty). Asymptoty pionowe: brak. Asymptota ukośna w +∞+\infty: y=2x+14y = 2x + \tfrac{1}{4}, w −∞-\infty: y=−2x−14y = -2x - \tfrac{1}{4}.

Skąd ta symetria? 4x2+x=(2x+14)2−1164x^2 + x = \left(2x + \tfrac{1}{4}\right)^2 - \tfrac{1}{16}, więc dla dużych ∣x∣|x| funkcja jest bardzo bliska ∣2x+14∣\left|2x + \tfrac{1}{4}\right| - a to są właśnie obie asymptoty.