Przejdź do treści

Asymptoty pionowe funkcji (4x + 1)/(x² − 2x − 3) - znaki granic jednostronnych

Szkoła średnia łatwe

Wyznacz asymptoty wykresu funkcji f(x)=4x+1x2−2x−3f(x) = \dfrac{4x + 1}{x^2 - 2x - 3}. Dla każdej asymptoty pionowej podaj granice jednostronne.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Mianownik ma wyróżnik Δ=4+12=16\Delta = 4 + 12 = 16 i pierwiastki x=−1x = -1 oraz x=3x = 3:

x2−2x−3=(x+1)(x−3),Df=R∖{−1, 3}.x^2 - 2x - 3 = (x + 1)(x - 3), \qquad D_f = \mathbb{R} \setminus \{-1,\ 3\}.

Krok 2. Czy coś się skraca? Licznik zeruje się tylko dla x=−14x = -\tfrac{1}{4}, więc w x=−1x = -1 i w x=3x = 3 licznik jest różny od zera: 4⋅3+1=134 \cdot 3 + 1 = 13 oraz 4⋅(−1)+1=−34 \cdot (-1) + 1 = -3. Nic się nie skraca, w obu punktach granice będą nieskończone - trzeba ustalić znaki.

Krok 3. Znak mianownika. Parabola y=(x+1)(x−3)y = (x + 1)(x - 3) ma ramiona skierowane w górę, więc mianownik jest ujemny między pierwiastkami i dodatni poza nimi:

x dąży dolicznikmianownikgranica f(x)
−1⁻−30⁺−∞
−1⁺−30⁻+∞
3⁻130⁻−∞
3⁺130⁺+∞

Na przykład lim⁡x→−1+f(x)=−30−=+∞\lim\limits_{x \to -1^+} f(x) = \frac{-3}{0^-} = +\infty: liczba ujemna podzielona przez małą liczbę ujemną daje dużą liczbę dodatnią.

Krok 4. Asymptoty pionowe. W obu punktach obie granice jednostronne są nieskończone, więc x=−1x = -1 i x=3x = 3 są asymptotami pionowymi obustronnymi.

Krok 5. Asymptota pozioma. Stopień licznika (11) jest mniejszy od stopnia mianownika (22). Dzielimy przez x2x^2:

lim⁡x→±∞4x+1x2−2x−3=lim⁡x→±∞4x+1x21−2x−3x2=01=0.\lim_{x \to \pm\infty} \frac{4x + 1}{x^2 - 2x - 3} = \lim_{x \to \pm\infty} \frac{\frac{4}{x} + \frac{1}{x^2}}{1 - \frac{2}{x} - \frac{3}{x^2}} = \frac{0}{1} = 0.

Odpowiedź. Asymptoty pionowe: x=−1x = -1 (lim⁡x→−1−f(x)=−∞\lim\limits_{x \to -1^-} f(x) = -\infty, lim⁡x→−1+f(x)=+∞\lim\limits_{x \to -1^+} f(x) = +\infty) i x=3x = 3 (lim⁡x→3−f(x)=−∞\lim\limits_{x \to 3^-} f(x) = -\infty, lim⁡x→3+f(x)=+∞\lim\limits_{x \to 3^+} f(x) = +\infty). Asymptota pozioma: y=0y = 0 w −∞-\infty i w +∞+\infty. Asymptoty ukośnej nie ma, bo w obu nieskończonościach jest już pozioma.