Przejdź do treści

Wyraz wolny w rozwinięciu (2x − 1/x)⁶ - wzór Newtona

Szkoła średnia średnie

Wyznacz wyraz wolny (wyraz niezawierający xx) w rozwinięciu wyrażenia

(2x−1x)6,x≠0.\left(2x - \frac{1}{x}\right)^6, \qquad x \neq 0.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Zapis potęgowy. Ułamek 1x\frac{1}{x} zapisujemy jako x−1x^{-1}. Wtedy a=2xa = 2x, b=−x−1b = -x^{-1}, n=6n = 6.

Krok 2. Wyraz ogólny.

Tk+1=(6k)(2x)6−k(−x−1)k=(6k)⋅26−k⋅(−1)k⋅x6−k⋅x−k=(6k)⋅26−k⋅(−1)k⋅x6−2k.T_{k+1} = \binom{6}{k} (2x)^{6-k} \left(-x^{-1}\right)^k = \binom{6}{k} \cdot 2^{6-k} \cdot (-1)^k \cdot x^{6-k} \cdot x^{-k} = \binom{6}{k} \cdot 2^{6-k} \cdot (-1)^k \cdot x^{6-2k}.

Krok 3. Wyraz wolny to x0x^0. Szukamy kk, dla którego wykładnik się zeruje:

6−2k=0⟺k=3.6 - 2k = 0 \quad \Longleftrightarrow \quad k = 3.

Jest to czwarty wyraz rozwinięcia (T4T_4).

Krok 4. Liczymy.

T4=(63)⋅23⋅(−1)3=20⋅8⋅(−1)=−160.T_4 = \binom{6}{3} \cdot 2^3 \cdot (-1)^3 = 20 \cdot 8 \cdot (-1) = -160.

Dla porządku: wykładniki 6−2k6 - 2k przyjmują wartości 6,4,2,0,−2,−4,−66, 4, 2, 0, -2, -4, -6, więc wyraz wolny występuje dokładnie raz.

Odpowiedź. Wyraz wolny jest równy −160-160.