Przejdź do treści

Wykaż, że w każdy deltoid można wpisać okrąg

Szkoła średnia łatwe

W deltoidzie ABCDABCD zachodzi ∣AB∣=∣AD∣|AB| = |AD| oraz ∣CB∣=∣CD∣|CB| = |CD|. Wykaż, że w ten deltoid można wpisać okrąg.

O A B C D
Deltoid ABCD: AB = AD i CB = CD. Przekątna AC jest osią symetrii, a sumy przeciwległych boków są równe.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Założenie i teza. Założenie: ABCDABCD jest (wypukłym) deltoidem, ∣AB∣=∣AD∣|AB| = |AD|, ∣CB∣=∣CD∣|CB| = |CD|. Teza: istnieje punkt jednakowo odległy od wszystkich czterech boków - środek okręgu stycznego do każdego z nich.

Krok 2. Przekątna ACAC jest dwusieczną kątów AA i CC. Trójkąty ABCABC i ADCADC mają ∣AB∣=∣AD∣|AB| = |AD|, ∣CB∣=∣CD∣|CB| = |CD| i wspólny bok ACAC, więc są przystające (cecha bbb). Stąd ∣∠BAC∣=∣∠DAC∣|\angle BAC| = |\angle DAC| i ∣∠BCA∣=∣∠DCA∣|\angle BCA| = |\angle DCA|.

Krok 3. Punkt OO. Niech dwusieczna kąta BB przetnie przekątną ACAC w punkcie OO (przetnie ją, bo kąt BB jest kątem wypukłego czworokąta, a odcinek ACAC łączy punkty leżące na jego ramionach po dwóch stronach dwusiecznej).

Krok 4. Odległości od boków. Punkt leżący na dwusiecznej kąta jest jednakowo odległy od jego ramion.

  • OO leży na dwusiecznej kąta AA, więc d(O,AB)=d(O,AD)d(O, AB) = d(O, AD).
  • OO leży na dwusiecznej kąta BB, więc d(O,AB)=d(O,BC)d(O, AB) = d(O, BC).
  • OO leży na dwusiecznej kąta CC, więc d(O,BC)=d(O,CD)d(O, BC) = d(O, CD).

Wszystkie cztery odległości są równe; oznaczmy je rr.

Krok 5. Wniosek. Okrąg o środku OO i promieniu rr jest styczny do każdego boku deltoidu, czyli jest w niego wpisany. ■\blacksquare

Drugi sposób - warunek na bokach. W czworokąt wypukły można wpisać okrąg wtedy i tylko wtedy, gdy sumy długości przeciwległych boków są równe. W deltoidzie

∣AB∣+∣CD∣=∣AD∣+∣CB∣,|AB| + |CD| = |AD| + |CB|,

bo po lewej i po prawej stoją te same długości: ∣AB∣=∣AD∣|AB| = |AD| oraz ∣CD∣=∣CB∣|CD| = |CB|.

Uwaga: założenie o wypukłości jest potrzebne. „Deltoid wklęsły” (grot strzałki) ma równe sumy boków, ale okręgu stycznego do wszystkich czterech boków (odcinków) nie ma.

Odpowiedź. Przekątna ACAC jest dwusieczną kątów AA i CC, więc punkt jej przecięcia z dwusieczną kąta BB jest jednakowo odległy od wszystkich boków - to środek okręgu wpisanego w deltoid.