Przejdź do treści

Ciąg rekurencyjny a₁ = 3, aₙ₊₁ = 2aₙ − 1: wyrazy i wzór ogólny

Szkoła średnia średnie

Ciąg (an)(a_n) jest określony rekurencyjnie:

a1=3,an+1=2an−1  dla n≥1a_1 = 3, \qquad a_{n+1} = 2a_n - 1 \ \text{ dla } n \geq 1

a) Oblicz pięć pierwszych wyrazów ciągu.

b) Sprawdź, że wzór an=2n+1a_n = 2^n + 1 opisuje ten ciąg, i oblicz a10a_{10}.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Wyrazy po kolei. Każdy następny wyraz liczymy z poprzedniego:

a2=2⋅3−1=5,a3=2⋅5−1=9,a4=2⋅9−1=17,a5=2⋅17−1=33a_2 = 2 \cdot 3 - 1 = 5, \quad a_3 = 2 \cdot 5 - 1 = 9, \quad a_4 = 2 \cdot 9 - 1 = 17, \quad a_5 = 2 \cdot 17 - 1 = 33

Wyrazy 3,5,9,17,333, 5, 9, 17, 33 są o 11 większe od kolejnych potęg dwójki: 2,4,8,16,322, 4, 8, 16, 32.

Krok 2. Sprawdzenie wzoru. Wzór an=2n+1a_n = 2^n + 1 opisuje ciąg, jeśli daje właściwy pierwszy wyraz i spełnia regułę rekurencyjną.

  • Pierwszy wyraz: 21+1=3=a12^1 + 1 = 3 = a_1.
  • Reguła: jeśli an=2n+1a_n = 2^n + 1, to

2an−1=2(2n+1)−1=2n+1+2−1=2n+1+12a_n - 1 = 2(2^n + 1) - 1 = 2^{n+1} + 2 - 1 = 2^{n+1} + 1

czyli dokładnie to, co wzór daje dla numeru n+1n + 1. Każdy kolejny wyraz liczony z reguły jest więc zgodny ze wzorem (to rozumowanie indukcyjne).

Krok 3. Wyraz dziesiąty. Ze wzoru ogólnego nie trzeba liczyć wyrazów pośrednich:

a10=210+1=1024+1=1025a_{10} = 2^{10} + 1 = 1024 + 1 = 1025

Odpowiedź. a) 3,5,9,17,333, 5, 9, 17, 33; b) an=2n+1a_n = 2^n + 1, a10=1025a_{10} = 1025.

Sam zgadnięty wzór, zgodny z pięcioma wyrazami, nie wystarcza - dopiero sprawdzenie reguły w kroku 2 przesądza, że pasuje do wszystkich wyrazów.