Przejdź do treści

Czy 4,9 jest granicą ciągu (5n + 1)/(n + 3)? Jak wykazać, że liczba nie jest granicą

Szkoła średnia trudne

Uczeń obliczył kilka wyrazów ciągu an=5n+1n+3a_n = \dfrac{5n + 1}{n + 3}, m.in. a100=501103≈4,86a_{100} = \frac{501}{103} \approx 4{,}86, i stwierdził, że granicą ciągu jest 4,94{,}9.

a) Wykaż, że 4,94{,}9 nie jest granicą tego ciągu.

b) Wyznacz granicę ciągu i uzasadnij odpowiedź z definicji.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Postać ciągu.

an=5(n+3)−14n+3=5−14n+3a_n = \frac{5(n + 3) - 14}{n + 3} = 5 - \frac{14}{n + 3}

Ułamek 14n+3\frac{14}{n + 3} maleje, więc ciąg jest rosnący, a wszystkie wyrazy są mniejsze od 55.

Krok 2. Liczba 4,9 nie jest granicą (a). Wystarczy jedno ε\varepsilon, dla którego poza otoczeniem zostaje nieskończenie wiele wyrazów. Bierzemy ε=0,05\varepsilon = 0{,}05, czyli przedział (4,85; 4,95)(4{,}85;\ 4{,}95). Wyraz przekracza jego prawy brzeg, gdy

5−14n+3≥4,95  ⟺  14n+3≤0,05  ⟺  n+3≥280  ⟺  n≥2775 - \frac{14}{n + 3} \geq 4{,}95 \iff \frac{14}{n + 3} \leq 0{,}05 \iff n + 3 \geq 280 \iff n \geq 277

Wszystkie wyrazy od a277a_{277} (nieskończenie wiele) leżą poza przedziałem, więc 4,94{,}9 nie jest granicą.

Krok 3. Granica (b). ∣an−5∣=14n+3|a_n - 5| = \frac{14}{n + 3}. Dla dowolnego ε>0\varepsilon > 0:

14n+3<ε  ⟺  n>14ε−3\frac{14}{n + 3} < \varepsilon \iff n > \frac{14}{\varepsilon} - 3

więc prawie wszystkie wyrazy leżą w każdym otoczeniu liczby 55.

Odpowiedź. a) Od wyrazu a277a_{277} wszystkie wyrazy są ≥4,95\geq 4{,}95, więc leżą poza otoczeniem (4,85; 4,95)(4{,}85;\ 4{,}95) - 4,94{,}9 nie jest granicą. b) lim⁡n→∞an=5\lim_{n \to \infty} a_n = 5.

Uwaga: to, że kilka wyrazów jest blisko jakiejś liczby, niczego nie przesądza. Ciąg może przez nią „przejść” i podążać dalej do prawdziwej granicy.