Przejdź do treści

Funkcja f(x) = tg(2x − π/3) - okres, dziedzina, asymptoty i miejsca zerowe

Szkoła średnia trudne

Dana jest funkcja f(x)=tg⁡(2x−π3)f(x) = \operatorname{tg}\left(2x - \frac{\pi}{3}\right).

a) Podaj okres podstawowy funkcji ff.

b) Wyznacz dziedzinę funkcji i równania asymptot pionowych jej wykresu.

c) Wyznacz miejsca zerowe funkcji.

d) Naszkicuj wykres w przedziale ⟨0; π⟩\langle 0;\ \pi\rangle i podaj, ile asymptot pionowych ma on w tym przedziale.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. a) Okres. Tangens ma okres π\pi, więc ff ma okres T=π∣B∣=π2T = \frac{\pi}{|B|} = \frac{\pi}{2}.

Krok 2. b) Dziedzina. Tangens nie istnieje, gdy argument jest równy π2+kπ\frac{\pi}{2} + k\pi:

2x−π3=π2+kπ⟺2x=5π6+kπ⟺x=5π12+kπ2.2x - \frac{\pi}{3} = \frac{\pi}{2} + k\pi \quad\Longleftrightarrow\quad 2x = \frac{5\pi}{6} + k\pi \quad\Longleftrightarrow\quad x = \frac{5\pi}{12} + \frac{k\pi}{2}.

Dziedzina: D=R∖{5π12+kπ2:k∈Z}D = \mathbb{R} \setminus \left\{ \frac{5\pi}{12} + \frac{k\pi}{2} : k \in \mathbb{Z} \right\}, a proste x=5π12+kπ2x = \frac{5\pi}{12} + \frac{k\pi}{2} są asymptotami pionowymi.

Krok 3. c) Miejsca zerowe. tg⁡u=0\operatorname{tg} u = 0 dla u=kπu = k\pi:

2x−π3=kπ⟺x=π6+kπ2,k∈Z.2x - \frac{\pi}{3} = k\pi \quad\Longleftrightarrow\quad x = \frac{\pi}{6} + \frac{k\pi}{2}, \quad k \in \mathbb{Z}.

Krok 4. d) Przedział ⟨0; π⟩\langle 0;\ \pi\rangle. Asymptoty: k=0k = 0 daje 5π12\frac{5\pi}{12}, k=1k = 1 daje 11π12\frac{11\pi}{12}, k=2k = 2 daje 17π12>π\frac{17\pi}{12} > \pi. Miejsca zerowe: π6\frac{\pi}{6} i 2π3\frac{2\pi}{3}. Dodatkowo f(0)=tg⁡(−π3)=−3f(0) = \operatorname{tg}\left(-\frac{\pi}{3}\right) = -\sqrt{3}.

π/65π/122π/311π/122−√3xy
Wykres f(x) = tg(2x − π/3) w przedziale ⟨0; π⟩: miejsca zerowe π/6 i 2π/3, asymptoty pionowe x = 5π/12 i x = 11π/12, f(0) = −√3.

Odpowiedź. a) T=π2T = \frac{\pi}{2}; b) D=R∖{5π12+kπ2:k∈Z}D = \mathbb{R} \setminus \left\{ \frac{5\pi}{12} + \frac{k\pi}{2} : k \in \mathbb{Z} \right\}, asymptoty x=5π12+kπ2x = \frac{5\pi}{12} + \frac{k\pi}{2}; c) x=π6+kπ2x = \frac{\pi}{6} + \frac{k\pi}{2}, k∈Zk \in \mathbb{Z}; d) w przedziale ⟨0; π⟩\langle 0;\ \pi\rangle są dwie asymptoty: x=5π12x = \frac{5\pi}{12} i x=11π12x = \frac{11\pi}{12}.

Kontrola: dla zwykłego tg⁡x\operatorname{tg} x miejsce zerowe 00 i asymptota π2\frac{\pi}{2} są odległe o połowę okresu. Tu też: 5π12−π6=3π12=π4\frac{5\pi}{12} - \frac{\pi}{6} = \frac{3\pi}{12} = \frac{\pi}{4}, czyli połowa okresu π2\frac{\pi}{2}.