Przejdź do treści

Ten sam park na dwóch mapach - skala 1 : 20 000 i 1 : 80 000

Szkoła średnia średnie

Ten sam obszar przedstawiono na dwóch mapach: w skali 1:20 0001 : 20\,000 i w skali 1:80 0001 : 80\,000.

a) Park zajmuje na pierwszej mapie 24 cm224\ \text{cm}^2. Jaka jest jego powierzchnia w hektarach? Ile centymetrów kwadratowych zajmuje na drugiej mapie?

b) Prosta droga ma na pierwszej mapie 10 cm10\ \text{cm}. Jaka jest jej długość w terenie i na drugiej mapie?

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Powierzchnia parku (a). Na pierwszej mapie 1 cm→200 m1\ \text{cm} \to 200\ \text{m}, więc

1 cm2  →  200⋅200 m2=40 000 m2=4 ha,24⋅4 ha=96 ha.1\ \text{cm}^2 \;\to\; 200 \cdot 200\ \text{m}^2 = 40\,000\ \text{m}^2 = 4\ \text{ha}, \qquad 24 \cdot 4\ \text{ha} = 96\ \text{ha}.

Krok 2. Skala między mapami. Mianownik drugiej mapy jest 80 000:20 000=480\,000 : 20\,000 = 4 razy większy, więc każdy odcinek jest na niej 44 razy krótszy. Druga mapa jest pomniejszeniem pierwszej w skali k=14k = \frac{1}{4}, a pola zmieniają się w skali k2=116k^2 = \frac{1}{16}.

Krok 3. Park na drugiej mapie (a).

24⋅116=1,5 cm2.24 \cdot \frac{1}{16} = 1{,}5\ \text{cm}^2.

Sprawdzenie wprost: na drugiej mapie 1 cm→800 m1\ \text{cm} \to 800\ \text{m}, a 1 cm2→640 000 m2=64 ha1\ \text{cm}^2 \to 640\,000\ \text{m}^2 = 64\ \text{ha}; 96:64=1,596 : 64 = 1{,}5.

Krok 4. Droga (b). W terenie 10⋅200 m=2000 m=2 km10 \cdot 200\ \text{m} = 2000\ \text{m} = 2\ \text{km}. Na drugiej mapie odcinek jest 44 razy krótszy: 10:4=2,5 cm10 : 4 = 2{,}5\ \text{cm} (i rzeczywiście 2,5⋅800 m=2 km2{,}5 \cdot 800\ \text{m} = 2\ \text{km}).

Pułapka: podzielić pole przez 44 zamiast przez 1616. Cztery razy krótsze są odcinki, pola maleją kwadrat razy.

Odpowiedź. a) 96 ha96\ \text{ha}, na drugiej mapie 1,5 cm21{,}5\ \text{cm}^2; b) 2 km2\ \text{km} w terenie, 2,5 cm2{,}5\ \text{cm} na drugiej mapie.