Przejdź do treści

Różnica dwóch pierwiastków - granica 4 w +∞ i −4 w −∞

Szkoła średnia średnie

Dana jest funkcja f(x)=x2+5x−x2−3xf(x) = \sqrt{x^2 + 5x} - \sqrt{x^2 - 3x}.

a) Wyznacz dziedzinę funkcji ff.

b) Oblicz lim⁡x→+∞f(x)\lim\limits_{x \to +\infty} f(x) oraz lim⁡x→−∞f(x)\lim\limits_{x \to -\infty} f(x).

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Oba wyrażenia pod pierwiastkami muszą być nieujemne:

  • x2+5x=x(x+5)≥0  ⟺  x∈(−∞; −5⟩∪⟨0; +∞)x^2 + 5x = x(x + 5) \geq 0 \iff x \in (-\infty;\ -5\rangle \cup \langle 0;\ +\infty),
  • x2−3x=x(x−3)≥0  ⟺  x∈(−∞; 0⟩∪⟨3; +∞)x^2 - 3x = x(x - 3) \geq 0 \iff x \in (-\infty;\ 0\rangle \cup \langle 3;\ +\infty).

Część wspólna: Df=(−∞; −5⟩∪{0}∪⟨3; +∞)D_f = (-\infty;\ -5\rangle \cup \{0\} \cup \langle 3;\ +\infty). Funkcja jest określona dla dowolnie dużych i dowolnie małych xx, więc obie granice mają sens.

Krok 2. Symbol ∞−∞\infty - \infty i wyrażenie sprzężone. Oba pierwiastki rosną nieograniczenie. Mnożymy i dzielimy przez ich sumę:

f(x)=(x2+5x)−(x2−3x)x2+5x+x2−3x=8xx2+5x+x2−3xf(x) = \frac{(x^2 + 5x) - (x^2 - 3x)}{\sqrt{x^2 + 5x} + \sqrt{x^2 - 3x}} = \frac{8x}{\sqrt{x^2 + 5x} + \sqrt{x^2 - 3x}}

Krok 3. Wyłączamy ∣x∣|x| spod pierwiastków:

f(x)=8x∣x∣(1+5x+1−3x)f(x) = \frac{8x}{|x|\left(\sqrt{1 + \frac{5}{x}} + \sqrt{1 - \frac{3}{x}}\right)}

Nawias dąży do 1+1=21 + 1 = 2 w obu nieskończonościach. O wyniku decyduje ułamek x∣x∣\frac{x}{|x|}.

Krok 4. Granica w +∞+\infty. Dla x>0x > 0 jest x∣x∣=1\frac{x}{|x|} = 1:

lim⁡x→+∞f(x)=82=4\lim_{x \to +\infty} f(x) = \frac{8}{2} = 4

Krok 5. Granica w −∞-\infty. Dla x<0x < 0 jest x∣x∣=−1\frac{x}{|x|} = -1:

lim⁡x→−∞f(x)=−82=−4\lim_{x \to -\infty} f(x) = \frac{-8}{2} = -4

−20−15−10−55101520−6−4−22460 y = 4y = −4(−5; −2√10)(3; 2√6) xy
Wykres f(x) = √(x² + 5x) − √(x² − 3x). W +∞ zbliża się do prostej y = 4, w −∞ do prostej y = −4. Dziedzina to (−∞; −5⟩ ∪ {0} ∪ ⟨3; +∞), stąd odosobniony punkt (0, 0).

Krok 6. Interpretacja. Wykres ma dwie różne asymptoty poziome: y=4y = 4 w +∞+\infty i y=−4y = -4 w −∞-\infty. Dla ujemnych xx wynik musi być ujemny, bo wtedy x2+5x<x2−3xx^2 + 5x < x^2 - 3x, czyli pierwszy pierwiastek jest mniejszy od drugiego.

Odpowiedź. a) Df=(−∞; −5⟩∪{0}∪⟨3; +∞)D_f = (-\infty;\ -5\rangle \cup \{0\} \cup \langle 3;\ +\infty); b) lim⁡x→+∞f(x)=4\lim\limits_{x \to +\infty} f(x) = 4, lim⁡x→−∞f(x)=−4\lim\limits_{x \to -\infty} f(x) = -4.