Przejdź do treści

Czy istnieje parametr a, dla którego (x² − ax + 2)/|x − 2| ma granicę w 2?

Szkoła średnia trudne

Rozstrzygnij, czy istnieje taka liczba aa, że funkcja

f(x)=x2−ax+2∣x−2∣f(x) = \frac{x^2 - ax + 2}{|x - 2|}

ma w punkcie 22 granicę skończoną (równą pewnej liczbie). Odpowiedź uzasadnij.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Co się dzieje z mianownikiem. Przy x→2x \to 2 mianownik ∣x−2∣|x - 2| dąży do 00, i to przez wartości dodatnie - z obu stron.

Krok 2. Licznik musi dążyć do zera. Licznik to wielomian, więc jego granica w punkcie 22 to 4−2a+2=6−2a4 - 2a + 2 = 6 - 2a. Gdyby 6−2a≠06 - 2a \neq 0, iloraz miałby postać „liczba różna od zera przez coraz mniejszą liczbę dodatnią” - jego wartość bezwzględna rosłaby ponad każdą liczbę i granica nie byłaby skończona. Zatem jedyną szansą jest

6−2a=0  ⟺  a=36 - 2a = 0 \iff a = 3

Krok 3. Przypadek a=3a = 3. Licznik to x2−3x+2=(x−1)(x−2)x^2 - 3x + 2 = (x - 1)(x - 2), więc

f(x)=(x−1)(x−2)∣x−2∣f(x) = \frac{(x - 1)(x - 2)}{|x - 2|}

Krok 4. Granica prawostronna (x>2x > 2, ∣x−2∣=x−2|x - 2| = x - 2):

lim⁡x→2+(x−1)(x−2)x−2=lim⁡x→2+(x−1)=1\lim_{x \to 2^+} \frac{(x - 1)(x - 2)}{x - 2} = \lim_{x \to 2^+} (x - 1) = 1

Krok 5. Granica lewostronna (x<2x < 2, ∣x−2∣=−(x−2)|x - 2| = -(x - 2)):

lim⁡x→2−(x−1)(x−2)−(x−2)=lim⁡x→2−(−(x−1))=−1\lim_{x \to 2^-} \frac{(x - 1)(x - 2)}{-(x - 2)} = \lim_{x \to 2^-} \big(-(x - 1)\big) = -1

Krok 6. Wniosek. Dla a=3a = 3 granice jednostronne są różne (−1-1 i 11), więc granicy nie ma. Dla a≠3a \neq 3 nie ma granicy skończonej (krok 2). Innych możliwości nie ma.

Odpowiedź. Nie istnieje taka liczba aa. Dla a≠3a \neq 3 wartości funkcji uciekają do nieskończoności, a dla a=3a = 3 granice jednostronne wynoszą −1-1 i 11.

Pułapka: po znalezieniu a=3a = 3 z warunku „00\frac{0}{0}” kusi, żeby od razu podać odpowiedź. Warunek 00\frac{0}{0} jest jednak tylko konieczny - trzeba jeszcze policzyć granice jednostronne, a moduł w mianowniku sprawia, że mają przeciwne znaki.