Przejdź do treści

Dwa parametry w funkcji sklejanej z trzech wzorów - granice w punktach 0 i 2

Szkoła średnia trudne

Dana jest funkcja

f(x)={x−2adla x<0x2+bx+4dla 0≤x≤2ax+10dla x>2f(x) = \begin{cases} x - 2a & \text{dla } x < 0 \\ x^2 + bx + 4 & \text{dla } 0 \leq x \leq 2 \\ ax + 10 & \text{dla } x > 2 \end{cases}

Wyznacz wartości parametrów aa i bb, dla których funkcja ff ma granicę zarówno w punkcie 00, jak i w punkcie 22.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Punkt 00 - granice jednostronne. Na lewo od 00 działa wzór x−2ax - 2a, na prawo - x2+bx+4x^2 + bx + 4 (oba to wielomiany zmiennej xx, więc podstawiamy):

lim⁡x→0−f(x)=0−2a=−2a,lim⁡x→0+f(x)=0+0+4=4\lim_{x \to 0^-} f(x) = 0 - 2a = -2a, \qquad \lim_{x \to 0^+} f(x) = 0 + 0 + 4 = 4

Krok 2. Warunek w punkcie 00. Granica istnieje, gdy −2a=4-2a = 4, czyli a=−2a = -2. Ten warunek nie zależy od bb, więc aa jest wyznaczone jednoznacznie.

Krok 3. Punkt 22 - granice jednostronne. Na lewo od 22 działa wzór środkowy, na prawo - ax+10ax + 10:

lim⁡x→2−f(x)=4+2b+4=8+2b,lim⁡x→2+f(x)=2a+10\lim_{x \to 2^-} f(x) = 4 + 2b + 4 = 8 + 2b, \qquad \lim_{x \to 2^+} f(x) = 2a + 10

Krok 4. Warunek w punkcie 22. Wstawiamy a=−2a = -2: prawostronna granica to −4+10=6-4 + 10 = 6, więc

8+2b=6  ⟺  b=−18 + 2b = 6 \iff b = -1

Krok 5. Sprawdzenie. Dla a=−2a = -2, b=−1b = -1 funkcja ma postać x+4x + 4, x2−x+4x^2 - x + 4 i −2x+10-2x + 10. W punkcie 00: 44 z obu stron. W punkcie 22: 4−2+4=64 - 2 + 4 = 6 z lewej i −4+10=6-4 + 10 = 6 z prawej.

−3−2−112341235670 (0, 4)(2, 6) xy
Dla a = −2 i b = −1 trzy kawałki wykresu łączą się w punktach (0, 4) i (2, 6) - w obu punktach granice jednostronne są równe.

Odpowiedź. a=−2a = -2, b=−1b = -1. Granice wynoszą wtedy lim⁡x→0f(x)=4\lim\limits_{x \to 0} f(x) = 4 i lim⁡x→2f(x)=6\lim\limits_{x \to 2} f(x) = 6.

Uwaga o kolejności. Warto zacząć od punktu, w którym warunek zawiera tylko jeden parametr (tu: punkt 00 daje od razu aa). Gdyby oba warunki zawierały oba parametry, trzeba by rozwiązać układ dwóch równań.