Granice jednostronne z wykresu i ze wzoru - funkcja ze skokiem w punkcie 1
Szkoła średniałatwe
Dana jest funkcja
f(x)={x2−2x2−xdla x≤1dla x>1
Oblicz x→1−limf(x), x→1+limf(x) oraz f(1). Czy funkcja ma granicę w punkcie 1?
Wykres funkcji z zadania: w x = 1 wykres się „rozrywa”. Z lewej wartości zbliżają się do −1, z prawej do 1.
Rozwiązanie
Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie
Krok 1. Granica lewostronna. Dla x<1 obowiązuje wzór x2−2x (wielomian - podstawiamy):
limx→1−f(x)=12−2⋅1=−1
Krok 2. Granica prawostronna. Dla x>1 obowiązuje wzór 2−x:
limx→1+f(x)=2−1=1
Krok 3. Wartość w punkcie. Punkt 1 należy do pierwszego przedziału (x≤1), więc f(1)=1−2=−1. Na wykresie to pełna kropka (1,−1); puste kółko (1,1) to koniec drugiego kawałka, który do wykresu nie należy.
Krok 4. Wniosek. Granice jednostronne są różne (−1=1), więc granica w punkcie 1 nie istnieje. Wykres ma tu skok o wysokości 2.
Odpowiedź.x→1−limf(x)=−1, x→1+limf(x)=1, f(1)=−1; granica x→1limf(x) nie istnieje.
Pułapka: to, że f(1) jest równe granicy lewostronnej, nie ratuje granicy obustronnej. Liczą się obie strony punktu, a wartość w samym punkcie nie ma znaczenia.