Przejdź do treści

Granice jednostronne z wykresu i ze wzoru - funkcja ze skokiem w punkcie 1

Szkoła średnia łatwe

Dana jest funkcja

f(x)={x2−2xdla x≤12−xdla x>1f(x) = \begin{cases} x^2 - 2x & \text{dla } x \leq 1 \\ 2 - x & \text{dla } x > 1 \end{cases}

Oblicz lim⁡x→1−f(x)\lim\limits_{x \to 1^-} f(x), lim⁡x→1+f(x)\lim\limits_{x \to 1^+} f(x) oraz f(1)f(1). Czy funkcja ma granicę w punkcie 11?

−11234−11230 (1, −1)(1, 1) xy
Wykres funkcji z zadania: w x = 1 wykres się „rozrywa”. Z lewej wartości zbliżają się do −1, z prawej do 1.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Granica lewostronna. Dla x<1x < 1 obowiązuje wzór x2−2xx^2 - 2x (wielomian - podstawiamy):

lim⁡x→1−f(x)=12−2⋅1=−1\lim_{x \to 1^-} f(x) = 1^2 - 2 \cdot 1 = -1

Krok 2. Granica prawostronna. Dla x>1x > 1 obowiązuje wzór 2−x2 - x:

lim⁡x→1+f(x)=2−1=1\lim_{x \to 1^+} f(x) = 2 - 1 = 1

Krok 3. Wartość w punkcie. Punkt 11 należy do pierwszego przedziału (x≤1x \leq 1), więc f(1)=1−2=−1f(1) = 1 - 2 = -1. Na wykresie to pełna kropka (1,−1)(1, -1); puste kółko (1,1)(1, 1) to koniec drugiego kawałka, który do wykresu nie należy.

Krok 4. Wniosek. Granice jednostronne są różne (−1≠1-1 \neq 1), więc granica w punkcie 11 nie istnieje. Wykres ma tu skok o wysokości 22.

Odpowiedź. lim⁡x→1−f(x)=−1\lim\limits_{x \to 1^-} f(x) = -1, lim⁡x→1+f(x)=1\lim\limits_{x \to 1^+} f(x) = 1, f(1)=−1f(1) = -1; granica lim⁡x→1f(x)\lim\limits_{x \to 1} f(x) nie istnieje.

Pułapka: to, że f(1)f(1) jest równe granicy lewostronnej, nie ratuje granicy obustronnej. Liczą się obie strony punktu, a wartość w samym punkcie nie ma znaczenia.