Przejdź do treści

Promień okręgu opisanego na trapezie równoramiennym o podstawach 16 i 12

Szkoła średnia średnie

Trapez równoramienny ma podstawy długości 1616 i 1212 oraz wysokość 1414. Oblicz promień okręgu opisanego na tym trapezie i ustal, w jakiej odległości od każdej z podstaw leży jego środek.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Okrąg istnieje i jego środek leży na osi symetrii. Na każdym trapezie równoramiennym można opisać okrąg (kąty przeciwległe sumują się do 180∘180^\circ). Środek OO jest jednakowo oddalony od AA i BB, więc leży na symetralnej podstawy ABAB - a ta jest osią symetrii trapezu i symetralną także podstawy CDCD.

A B C D O x 14 − x R R 8 6
Środek O okręgu opisanego leży na osi symetrii trapezu. Odległość x od dłuższej podstawy wyznaczamy z warunku |OB| = |OC| = R.

Krok 2. Oznaczenia. Niech xx będzie odległością punktu OO od podstawy ABAB. Oś symetrii dzieli podstawy na połowy: 88 i 66. Odległość OO od podstawy CDCD wynosi 14−x14 - x.

Krok 3. Równanie ∣OB∣=∣OC∣|OB| = |OC|. Z twierdzenia Pitagorasa w dwóch trójkątach prostokątnych przy osi:

82+x2=62+(14−x)2.8^2 + x^2 = 6^2 + (14 - x)^2.

64+x2=36+196−28x+x2⟹28x=168⟹x=6.64 + x^2 = 36 + 196 - 28x + x^2 \quad\Longrightarrow\quad 28x = 168 \quad\Longrightarrow\quad x = 6.

Krok 4. Promień.

R=82+62=64+36=10.R = \sqrt{8^2 + 6^2} = \sqrt{64 + 36} = 10.

Sprawdzenie z drugiej strony: 62+(14−6)2=36+64=10\sqrt{6^2 + (14 - 6)^2} = \sqrt{36 + 64} = 10 - zgadza się.

Krok 5. Położenie środka. x=6x = 6 leży między 00 a 1414, więc środek okręgu jest wewnątrz trapezu: 66 od dłuższej podstawy i 88 od krótszej. Gdyby wyszło x<0x < 0, środek leżałby pod dłuższą podstawą, poza trapezem - to też poprawny wynik, nie błąd rachunku.

Odpowiedź. R=10R = 10; środek okręgu leży wewnątrz trapezu, w odległości 66 od podstawy długości 1616 i 88 od podstawy długości 1212.