Przejdź do treści

Równanie z symbolem Newtona - wyznacz n (n po 2 = 105, n po 3 = n po 5)

Szkoła średnia średnie

Wyznacz liczbę naturalną nn, dla której:

a) (n2)=105\binom{n}{2} = 105,

b) (n3)=(n5)\binom{n}{3} = \binom{n}{5}.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Symbol (nk)\binom{n}{k} ma sens dla n≥kn \geq k. W a) musi być n≥2n \geq 2, w b) - n≥5n \geq 5 (oba symbole muszą istnieć).

Krok 2. Przykład a) - równanie kwadratowe. Wiemy, że (n2)=n(n−1)2\binom{n}{2} = \frac{n(n-1)}{2}, więc

n(n−1)2=105⟺n2−n−210=0.\frac{n(n-1)}{2} = 105 \quad \Longleftrightarrow \quad n^2 - n - 210 = 0.

Krok 3. Rozwiązujemy.

Δ=1+840=841=292,n=1+292=15lubn=1−292=−14.\Delta = 1 + 840 = 841 = 29^2, \qquad n = \frac{1 + 29}{2} = 15 \quad \text{lub} \quad n = \frac{1 - 29}{2} = -14.

Liczba −14-14 nie należy do dziedziny. Zostaje n=15n = 15. Sprawdzenie: 15⋅142=105\frac{15 \cdot 14}{2} = 105.

Krok 4. Przykład b) - symetria. Z własności (nk)=(nn−k)\binom{n}{k} = \binom{n}{n-k} wiemy, że (n3)=(nn−3)\binom{n}{3} = \binom{n}{n-3}. Równość (n3)=(n5)\binom{n}{3} = \binom{n}{5} zachodzi więc, gdy n−3=5n - 3 = 5, czyli n=8n = 8.

Krok 5. Czy innych rozwiązań nie ma? Symbole w jednym wierszu trójkąta Pascala rosną aż do środka wiersza, a potem maleją symetrycznie. Dwie różne pozycje 33 i 55 dają tę samą liczbę tylko wtedy, gdy leżą symetrycznie względem środka, czyli gdy 3+5=n3 + 5 = n. Można też policzyć wprost: po skróceniu równanie daje (n−3)(n−4)=5⋅4(n-3)(n-4) = 5 \cdot 4, czyli n−3=5n - 3 = 5. Sprawdzenie: (83)=56=(85)\binom{8}{3} = 56 = \binom{8}{5}.

Odpowiedź. a) n=15n = 15; b) n=8n = 8.