Przejdź do treści

Upraszczanie wyrażeń z silnią i symbolem Newtona dla dowolnego n

Szkoła średnia średnie

Uprość wyrażenia (zakładamy, że nn jest liczbą naturalną, n≥2n \geq 2):

a) (n+1)!(n−1)!\dfrac{(n+1)!}{(n-1)!},

b) (nn−2)\dbinom{n}{n-2},

c) (n+12)−(n2)\dbinom{n+1}{2} - \dbinom{n}{2}.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Rozpisujemy większą silnię do mniejszej. Silnia ma własność m!=m⋅(m−1)!m! = m \cdot (m-1)!. Stosujemy ją dwa razy:

(n+1)!=(n+1)⋅n⋅(n−1)!.(n+1)! = (n+1) \cdot n \cdot (n-1)!.

Krok 2. Przykład a). Czynnik (n−1)!(n-1)! się skraca:

(n+1)!(n−1)!=(n+1)⋅n⋅(n−1)!(n−1)!=n(n+1)=n2+n.\frac{(n+1)!}{(n-1)!} = \frac{(n+1) \cdot n \cdot (n-1)!}{(n-1)!} = n(n+1) = n^2 + n.

Sprawdzenie dla n=6n = 6: 7!5!=7⋅6=42\frac{7!}{5!} = 7 \cdot 6 = 42, a 62+6=426^2 + 6 = 42.

Krok 3. Przykład b). Z symetrii (nn−2)=(n2)\binom{n}{n-2} = \binom{n}{2}, a z definicji:

(n2)=n!2!⋅(n−2)!=n(n−1)⋅(n−2)!2⋅(n−2)!=n(n−1)2.\binom{n}{2} = \frac{n!}{2! \cdot (n-2)!} = \frac{n(n-1) \cdot (n-2)!}{2 \cdot (n-2)!} = \frac{n(n-1)}{2}.

Sprawdzenie dla n=7n = 7: (75)=21\binom{7}{5} = 21 i 7⋅62=21\frac{7 \cdot 6}{2} = 21.

Krok 4. Przykład c). Wzór z kroku 3 stosujemy dla n+1n + 1 i dla nn:

(n+12)−(n2)=(n+1)n2−n(n−1)2=n((n+1)−(n−1))2=n⋅22=n.\binom{n+1}{2} - \binom{n}{2} = \frac{(n+1)n}{2} - \frac{n(n-1)}{2} = \frac{n\big((n+1) - (n-1)\big)}{2} = \frac{n \cdot 2}{2} = n.

Wynik ma prostą interpretację: par w zbiorze (n+1)(n+1)-elementowym jest o tyle więcej niż w nn-elementowym, ile par zawiera nowy element - a łączy się on w parę z każdym z nn starych.

Odpowiedź. a) n2+nn^2 + n; b) n(n−1)2\frac{n(n-1)}{2}; c) nn.