Przejdź do treści

Tożsamość: a²/((a − b)(a − c)) + b²/((b − a)(b − c)) + c²/((c − a)(c − b)) = 1

Szkoła średnia trudne

Wykaż, że dla dowolnych parami różnych liczb aa, bb, cc zachodzi równość

a2(a−b)(a−c)+b2(b−a)(b−c)+c2(c−a)(c−b)=1\dfrac{a^2}{(a-b)(a-c)} + \dfrac{b^2}{(b-a)(b-c)} + \dfrac{c^2}{(c-a)(c-b)} = 1

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Wszystkie mianowniki są iloczynami różnic a−ba - b, b−cb - c, c−ac - a (z dokładnością do znaku), więc są różne od zera wtedy i tylko wtedy, gdy liczby są parami różne - dokładnie tak, jak zakłada treść.

Krok 2. Ujednolicamy czynniki. Zapisujemy każdy mianownik za pomocą trzech różnic a−ba - b, b−cb - c, c−ac - a, korzystając z x−y=−(y−x)x - y = -(y - x):

(a−b)(a−c)=−(a−b)(c−a),(b−a)(b−c)=−(a−b)(b−c),(c−a)(c−b)=−(c−a)(b−c)(a-b)(a-c) = -(a-b)(c-a), \qquad (b-a)(b-c) = -(a-b)(b-c), \qquad (c-a)(c-b) = -(c-a)(b-c)

Krok 3. Wspólny mianownik M=(a−b)(b−c)(c−a)M = (a-b)(b-c)(c-a). Każdy ułamek rozszerzamy o brakującą różnicę:

L=−a2(b−c)+b2(c−a)+c2(a−b)(a−b)(b−c)(c−a)L = -\dfrac{a^2(b-c) + b^2(c-a) + c^2(a-b)}{(a-b)(b-c)(c-a)}

Krok 4. Licznik jako trójmian zmiennej aa. Porządkujemy wyrazy według potęg aa:

a2(b−c)+b2(c−a)+c2(a−b)=a2(b−c)−a(b2−c2)+bc(b−c)a^2(b-c) + b^2(c-a) + c^2(a-b) = a^2(b-c) - a(b^2 - c^2) + bc(b-c)

Wyłączamy (b−c)(b - c), bo b2−c2=(b−c)(b+c)b^2 - c^2 = (b-c)(b+c):

=(b−c)(a2−a(b+c)+bc)=(b−c)(a−b)(a−c)= (b-c)\left(a^2 - a(b+c) + bc\right) = (b-c)(a-b)(a-c)

(trójmian a2−(b+c)a+bca^2 - (b+c)a + bc ma pierwiastki bb i cc - to wzory Viète’a).

Krok 5. Znak. Ponieważ a−c=−(c−a)a - c = -(c - a), licznik to −(a−b)(b−c)(c−a)-(a-b)(b-c)(c-a). Wracamy do LL:

L=−−(a−b)(b−c)(c−a)(a−b)(b−c)(c−a)=1=PL = -\dfrac{-(a-b)(b-c)(c-a)}{(a-b)(b-c)(c-a)} = 1 = P

Krok 6. Kontrola na liczbach. Dla a=1a = 1, b=2b = 2, c=3c = 3:  1(−1)(−2)+41⋅(−1)+92⋅1=12−4+92=1\ \frac{1}{(-1)(-2)} + \frac{4}{1 \cdot (-1)} + \frac{9}{2 \cdot 1} = \frac{1}{2} - 4 + \frac{9}{2} = 1.

Odpowiedź. Lewa strona po sprowadzeniu do wspólnego mianownika i rozłożeniu licznika na czynniki jest równa 11, co należało wykazać.

Uwaga: najczęstszy błąd to przyjęcie za wspólny mianownik iloczynu wszystkich sześciu czynników. Czynniki a−ba - b i b−ab - a różnią się tylko znakiem, więc wystarczą trzy różnice - trzeba tylko pilnować minusów z kroku 2.