Przejdź do treści

Kolejność działań: 2/(x − 1) − (x + 3)/(x² − 1) : (x + 3)/(x + 1)

Szkoła średnia łatwe

Wyznacz dziedzinę i uprość wyrażenie

2x−1−x+3x2−1:x+3x+1\dfrac{2}{x-1} - \dfrac{x+3}{x^2-1} : \dfrac{x+3}{x+1}

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Rozkład i dziedzina. x2−1=(x−1)(x+1)x^2 - 1 = (x-1)(x+1). Mianowniki wykluczają x=1x = 1 i x=−1x = -1. Dzielimy przez ułamek x+3x+1\frac{x+3}{x+1}, więc jego licznik też nie może być zerem: x+3≠0x + 3 \neq 0, czyli x≠−3x \neq -3.

D=R∖{−3, −1, 1}D = \mathbb{R} \setminus \{-3,\ -1,\ 1\}

Krok 2. Kolejność działań. Dzielenie wykonujemy przed odejmowaniem. Zamieniamy je na mnożenie przez odwrotność:

x+3(x−1)(x+1)⋅x+1x+3=1x−1\dfrac{x+3}{(x-1)(x+1)} \cdot \dfrac{x+1}{x+3} = \dfrac{1}{x-1}

Krok 3. Odejmowanie. Oba ułamki mają już ten sam mianownik:

2x−1−1x−1=1x−1\dfrac{2}{x-1} - \dfrac{1}{x-1} = \dfrac{1}{x-1}

Krok 4. Sprawdzenie na liczbie. Dla x=2x = 2:  21−53:53=2−1=1\ \frac{2}{1} - \frac{5}{3} : \frac{5}{3} = 2 - 1 = 1, a wynik daje 12−1=1\frac{1}{2 - 1} = 1.

Odpowiedź. Wyrażenie jest równe 1x−1\dfrac{1}{x-1} dla x∈R∖{−3, −1, 1}x \in \mathbb{R} \setminus \{-3,\ -1,\ 1\}.

Uwaga: kto zacznie od odejmowania (jakby całość od lewej do kreski stała w nawiasie), dostanie (2x−1−x+3x2−1):x+3x+1=1x+3\left(\frac{2}{x-1} - \frac{x+3}{x^2-1}\right) : \frac{x+3}{x+1} = \frac{1}{x+3}, czyli inne wyrażenie - dla x=2x = 2 daje ono 15\frac{1}{5} zamiast 11. Druga pułapka to pominięcie warunku x≠−3x \neq -3: liczba −3-3 nie zeruje żadnego mianownika, ale zeruje dzielnik.