Przejdź do treści

Nierówność 1/(x − 1) + 1/(x + 1) ≥ 2/x - trzy ułamki

Szkoła średnia trudne

Rozwiąż nierówność:

1x−1+1x+1≥2x.\frac{1}{x - 1} + \frac{1}{x + 1} \ge \frac{2}{x}.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. Trzy mianowniki: x−1≠0x - 1 \neq 0, x+1≠0x + 1 \neq 0, x≠0x \neq 0.

D=R∖{−1, 0, 1}D = \mathbb{R} \setminus \{-1,\ 0,\ 1\}

Krok 2. Wspólny mianownik. Przenosimy wszystko na lewą stronę; wspólny mianownik to x(x−1)(x+1)x(x - 1)(x + 1):

x(x+1)+x(x−1)−2(x−1)(x+1)x(x−1)(x+1)≥0.\frac{x(x + 1) + x(x - 1) - 2(x - 1)(x + 1)}{x(x - 1)(x + 1)} \ge 0.

Krok 3. Licznik. Wymnażamy:

x2+x+x2−x−2(x2−1)=2x2−2x2+2=2.x^2 + x + x^2 - x - 2(x^2 - 1) = 2x^2 - 2x^2 + 2 = 2.

Zostaje

2x(x−1)(x+1)≥0.\frac{2}{x(x - 1)(x + 1)} \ge 0.

Krok 4. Znak. Licznik 22 jest dodatni i nigdy nie jest zerem, więc ułamek nie może być równy 00. Nierówność nieostra sprowadza się do ostrej: mianownik ma być dodatni,

x(x−1)(x+1)>0.x(x - 1)(x + 1) > 0.

Krok 5. Wężyk. Pierwiastki −1-1, 00, 11, wyraz najwyższego stopnia x3x^3 - start od prawej nad osią.

−+−+ −101 x x(x − 1)(x + 1) > 0
Wężyk dla x(x − 1)(x + 1): start od prawej nad osią, przejścia w 1, 0 i −1. Wszystkie kółka puste - to miejsca zerowe mianownika, a licznik 2 nigdy nie jest zerem. Wartości dodatnie: między −1 a 0 oraz dla x > 1.

Krok 6. Odczyt. Nad osią: (−1; 0)(-1;\ 0) oraz (1; +∞)(1;\ +\infty).

Uwaga: przy znaku ≥\ge odruchowo stawia się nawiasy ostre przy punktach z wężyka. Tu żaden z nich nie należy - wszystkie trzy wypadają z dziedziny, a licznik nie ma miejsc zerowych.

Krok 7. Sprawdzenie. Dla x=2x = 2: 1+13=43≥11 + \tfrac{1}{3} = \tfrac{4}{3} \ge 1 - prawda. Dla x=−12x = -\tfrac{1}{2}: −23+2=43≥−4-\tfrac{2}{3} + 2 = \tfrac{4}{3} \ge -4 - prawda. Dla x=12x = \tfrac{1}{2}: −2+23=−43≥4-2 + \tfrac{2}{3} = -\tfrac{4}{3} \ge 4 - fałsz. Dla x=−2x = -2: −13−1=−43≥−1-\tfrac{1}{3} - 1 = -\tfrac{4}{3} \ge -1 - fałsz.

Odpowiedź. x∈(−1; 0)∪(1; +∞)x \in (-1;\ 0) \cup (1;\ +\infty).