Przejdź do treści

Nierówność podwójna −1 ≤ (2x − 1)/(x + 1) < 1

Szkoła średnia trudne

Rozwiąż nierówność:

−1≤2x−1x+1<1.-1 \le \frac{2x - 1}{x + 1} < 1.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Dziedzina. x+1≠0x + 1 \neq 0, czyli D=R∖{−1}D = \mathbb{R} \setminus \{-1\}.

Krok 2. Układ dwóch nierówności. Nierówność podwójna oznacza, że oba warunki muszą zachodzić jednocześnie:

2x−1x+1<1(1)i2x−1x+1≥−1(2).\frac{2x - 1}{x + 1} < 1 \quad \text{(1)} \qquad\text{i}\qquad \frac{2x - 1}{x + 1} \ge -1 \quad \text{(2)}.

Uwaga: nie mnożymy „wszystkich trzech stron” przez x+1x + 1 - jego znak jest nieznany, a dla x<−1x < -1 odwróciłyby się oba zwroty.

Krok 3. Nierówność (1). Przenosimy 11 na lewą stronę:

2x−1−(x+1)x+1<0⟹x−2x+1<0⟺(x−2)(x+1)<0.\frac{2x - 1 - (x + 1)}{x + 1} < 0 \quad\Longrightarrow\quad \frac{x - 2}{x + 1} < 0 \quad\Longleftrightarrow\quad (x - 2)(x + 1) < 0.

Parabola o ramionach w górę i miejscach zerowych −1-1, 22 jest ujemna między nimi: x∈(−1; 2)x \in (-1;\ 2).

Krok 4. Nierówność (2). Przenosimy −1-1 na lewą stronę, czyli dodajemy 11:

2x−1+(x+1)x+1≥0⟹3xx+1≥0⟺3x(x+1)≥0  i  x≠−1.\frac{2x - 1 + (x + 1)}{x + 1} \ge 0 \quad\Longrightarrow\quad \frac{3x}{x + 1} \ge 0 \quad\Longleftrightarrow\quad 3x(x + 1) \ge 0 \ \text{ i } \ x \neq -1.

Parabola 3x(x+1)3x(x + 1) jest nieujemna poza przedziałem (−1; 0)(-1;\ 0). Liczba 00 należy (licznik), −1-1 nie (mianownik): x∈(−∞; −1)∪⟨0; +∞)x \in (-\infty;\ -1) \cup \langle 0;\ +\infty).

Krok 5. Część wspólna.

−12 (1) x −10 (2) x 02 częśćwspólna x
Nierówność (1) daje (−1; 2), nierówność (2) daje (−∞; −1) ∪ ⟨0; +∞). Część wspólna to ⟨0; 2): kółko pełne w 0 (tam wyrażenie jest równe −1), puste w 2 (tam jest równe 1, a nierówność z prawej strony jest ostra).

(−1; 2)∩((−∞; −1)∪⟨0; +∞))=⟨0; 2).(-1;\ 2) \cap \big((-\infty;\ -1) \cup \langle 0;\ +\infty)\big) = \langle 0;\ 2).

Krok 6. Sprawdzenie końców. Dla x=0x = 0: −11=−1\tfrac{-1}{1} = -1, a −1≤−1<1-1 \le -1 < 1 - prawda. Dla x=2x = 2: 33=1\tfrac{3}{3} = 1, a 1<11 < 1 - fałsz. Dla x=−2x = -2: −5−1=5\tfrac{-5}{-1} = 5 - nie mieści się w ⟨−1; 1)\langle -1;\ 1), zgodnie z odpowiedzią.

Odpowiedź. x∈⟨0; 2)x \in \langle 0;\ 2).