Przejdź do treści

Iloczyn równy 1: (2x² − x − 1)/(x² − 4x + 3) · (x² − 9)/(2x² + 7x + 3)

Szkoła średnia średnie

Wykaż, że wartość wyrażenia

2x2−x−1x2−4x+3⋅x2−92x2+7x+3\frac{2x^2 - x - 1}{x^2 - 4x + 3} \cdot \frac{x^2 - 9}{2x^2 + 7x + 3}

nie zależy od xx (w jego dziedzinie), i podaj tę wartość.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Rozkład trójmianów.

  • 2x2−x−12x^2 - x - 1: Δ=1+8=9\Delta = 1 + 8 = 9, pierwiastki x=1−34=−12x = \frac{1 - 3}{4} = -\frac{1}{2} i x=1+34=1x = \frac{1 + 3}{4} = 1, więc 2x2−x−1=2(x+12)(x−1)=(2x+1)(x−1)2x^2 - x - 1 = 2\left(x + \frac{1}{2}\right)(x - 1) = (2x + 1)(x - 1).
  • x2−4x+3x^2 - 4x + 3: Δ=16−12=4\Delta = 16 - 12 = 4, pierwiastki 11 i 33, więc x2−4x+3=(x−1)(x−3)x^2 - 4x + 3 = (x - 1)(x - 3).
  • x2−9=(x−3)(x+3)x^2 - 9 = (x - 3)(x + 3).
  • 2x2+7x+32x^2 + 7x + 3: Δ=49−24=25\Delta = 49 - 24 = 25, pierwiastki x=−7−54=−3x = \frac{-7 - 5}{4} = -3 i x=−7+54=−12x = \frac{-7 + 5}{4} = -\frac{1}{2}, więc 2x2+7x+3=(x+3)(2x+1)2x^2 + 7x + 3 = (x + 3)(2x + 1).

Krok 2. Dziedzina. Mianowniki (x−1)(x−3)(x - 1)(x - 3) i (x+3)(2x+1)(x + 3)(2x + 1) muszą być różne od zera:

D=R∖{−3, −12, 1, 3}.D = \mathbb{R} \setminus \left\{-3,\ -\tfrac{1}{2},\ 1,\ 3\right\}.

Krok 3. Skracamy.

(2x+1)(x−1)(x−1)(x−3)⋅(x−3)(x+3)(x+3)(2x+1)=1.\frac{(2x + 1)(x - 1)}{(x - 1)(x - 3)} \cdot \frac{(x - 3)(x + 3)}{(x + 3)(2x + 1)} = 1.

Każdy z czterech czynników występuje raz w liczniku i raz w mianowniku.

Uwaga: przy rozkładzie trójmianu o współczynniku a=2a = 2 nie zapominaj o tej dwójce - wchodzi do czynnika (2x+1)(2x + 1). Zapis (x+12)(x−1)(x + \frac{1}{2})(x - 1) bez 22 jest błędny.

Odpowiedź. Wyrażenie jest równe 11 dla każdego x∈R∖{−3, −12, 1, 3}x \in \mathbb{R} \setminus \left\{-3,\ -\frac{1}{2},\ 1,\ 3\right\}.