Przejdź do treści

Liczba rozwiązań równania 3/(|x| − 2) = m w zależności od m

Szkoła średnia trudne

Określ liczbę rozwiązań równania

3∣x∣−2=m\frac{3}{|x| - 2} = m

w zależności od wartości parametru mm.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Funkcja pomocnicza. Niech g(x)=3x−2g(x) = \dfrac{3}{x - 2} - hiperbola y=3xy = \tfrac{3}{x} przesunięta o 22 w prawo, asymptoty x=2x = 2 i y=0y = 0. Lewa strona równania to g(∣x∣)g(|x|), a wykres y=g(∣x∣)y = g(|x|) powstaje tak: część wykresu gg dla x≥0x \ge 0 zostawiamy, a następnie odbijamy ją symetrycznie względem osi OYOY (część dla x<0x < 0 wyrzucamy). Dziedzina: ∣x∣≠2|x| \ne 2, czyli x≠−2x \ne -2 i x≠2x \ne 2.

Krok 2. Co zostaje dla x≥0x \ge 0. Dla x∈⟨0; 2)x \in \langle 0;\ 2) wartości gg zaczynają się od g(0)=−32g(0) = -\tfrac{3}{2} i maleją do −∞-\infty przy x→2x \to 2 (bo k=3>0k = 3 > 0, funkcja malejąca). Dla x>2x > 2 wartości maleją od +∞+\infty do 00, nigdy go nie osiągając.

Krok 3. Wykres po odbiciu. Środkowa gałąź (między −2-2 a 22) ma najwyższy punkt (0, −32)\left(0,\ -\tfrac{3}{2}\right) i opada do −∞-\infty przy obu asymptotach. Dwie zewnętrzne gałęzie leżą nad osią OXOX.

−8−7−6−5−4−3−1134567−6−5−412340x = −2x = 2(0, −3/2)y = −3y = 3/(|x| − 2) xy
Wykres y = 3/(|x| − 2): trzy gałęzie, asymptoty x = −2, x = 2 i y = 0. Najwyższy punkt środkowej gałęzi to (0, −3/2). Przykładowa prosta y = −3 przecina wykres w dwóch punktach.

Krok 4. Przesuwamy prostą y=my = m.

Parametr mLiczba rozwiązańGdzie leżą punkty wspólne
m < −3/22na środkowej gałęzi, symetrycznie względem osi OY
m = −3/21tylko wierzchołek (0, −3/2)
−3/2 < m ≤ 00pas między środkową gałęzią a osią OX jest pusty
m > 02po jednym na każdej zewnętrznej gałęzi

Krok 5. Kontrola rachunkiem. Dla m≠0m \ne 0 równanie daje ∣x∣−2=3m|x| - 2 = \tfrac{3}{m}, czyli ∣x∣=2+3m|x| = 2 + \tfrac{3}{m}. Ma ono dwa rozwiązania, gdy 2+3m>02 + \tfrac{3}{m} > 0, jedno, gdy 2+3m=02 + \tfrac{3}{m} = 0, i żadnego, gdy 2+3m<02 + \tfrac{3}{m} < 0. Dla m>0m > 0 prawa strona jest dodatnia; dla m<0m < 0 warunek 2+3m>02 + \tfrac{3}{m} > 0 po pomnożeniu przez m<0m < 0 daje 2m+3<02m + 3 < 0, czyli m<−32m < -\tfrac{3}{2}, a równość - m=−32m = -\tfrac{3}{2} (wtedy x=0x = 0). Dla m=0m = 0 równanie 3∣x∣−2=0\tfrac{3}{|x| - 2} = 0 jest sprzeczne. Wszystko zgadza się z tabelą.

Uwaga: wartość m=0m = 0 łatwo zaliczyć do przypadku „m>0m > 0” - ale oś OXOX jest asymptotą zewnętrznych gałęzi i wykres jej nie osiąga.

Odpowiedź. Dwa rozwiązania dla m∈(−∞; −32)∪(0; +∞)m \in \left(-\infty;\ -\tfrac{3}{2}\right) \cup (0;\ +\infty); jedno rozwiązanie dla m=−32m = -\tfrac{3}{2}; brak rozwiązań dla m∈(−32; 0⟩m \in \left(-\tfrac{3}{2};\ 0\right\rangle.