Przejdź do treści

Wzór funkcji homograficznej z asymptoty poziomej i dwóch punktów

Szkoła średnia średnie

Wykres funkcji homograficznej ff ma asymptotę poziomą y=2y = 2 i przechodzi przez punkty A=(1, 4)A = (1,\ 4) oraz B=(5, 0)B = (5,\ 0). Wyznacz wzór funkcji ff i podaj równanie asymptoty pionowej.

Rozwiązanie

Pokaż rozwiązanie krok po krokuUkryj rozwiązanie

Krok 1. Postać kanoniczna z jedną znaną liczbą. Asymptota pozioma daje q=2q = 2, więc

f(x)=kx−p+2.f(x) = \frac{k}{x - p} + 2.

Niewiadome są dwie: kk i pp. Mamy też dwa punkty - wystarczy.

Krok 2. Podstawiamy punkty. Z punktu AA: 4=k1−p+24 = \dfrac{k}{1 - p} + 2, czyli k1−p=2\dfrac{k}{1 - p} = 2 i k=2(1−p)k = 2(1 - p). Z punktu BB: 0=k5−p+20 = \dfrac{k}{5 - p} + 2, czyli k5−p=−2\dfrac{k}{5 - p} = -2 i k=−2(5−p)k = -2(5 - p).

Krok 3. Rozwiązujemy układ. Porównujemy oba wyrażenia na kk:

2−2p=−10+2p  ⟺  12=4p  ⟺  p=3.2 - 2p = -10 + 2p \iff 12 = 4p \iff p = 3.

Stąd k=2(1−3)=−4k = 2(1 - 3) = -4. Obie liczby 11 i 55 są różne od p=3p = 3, więc punkty AA i BB należą do dziedziny - mnożenie przez 1−p1 - p i 5−p5 - p było dozwolone.

Krok 4. Wzór i sprawdzenie.

f(x)=−4x−3+2=−4+2(x−3)x−3=2x−10x−3.f(x) = \frac{-4}{x - 3} + 2 = \frac{-4 + 2(x - 3)}{x - 3} = \frac{2x - 10}{x - 3}.

Sprawdzenie: f(1)=−8−2=4f(1) = \tfrac{-8}{-2} = 4 i f(5)=02=0f(5) = \tfrac{0}{2} = 0 - oba punkty leżą na wykresie.

−5−4−3−2−11246789−5−4−3−2−115670x = 3y = 2ABf(x) = −4/(x − 3) + 2 xy
Wykres funkcji f(x) = −4/(x − 3) + 2: asymptoty x = 3 i y = 2, punkty A = (1, 4) na lewej gałęzi i B = (5, 0) na prawej. Punkty leżą po różnych stronach asymptoty pionowej.

Uwaga: każda gałąź hiperboli leży w całości po jednej stronie asymptoty poziomej. Punkt AA jest nad prostą y=2y = 2, a BB pod nią, więc muszą leżeć na różnych gałęziach - asymptota pionowa wypada między nimi (1<3<51 < 3 < 5), co zgadza się z wynikiem.

Odpowiedź. f(x)=−4x−3+2=2x−10x−3f(x) = \dfrac{-4}{x - 3} + 2 = \dfrac{2x - 10}{x - 3}; asymptota pionowa x=3x = 3.